Сабақты ұйымдастыру
Айнымалы ток тізбегіндегі конденсатор және катушка. Толық тізбек үшін Ом заңы
Бұл сабақ жоспары 11-сыныпта айнымалы ток тақырыбын тереңдетуге бағытталған. Негізгі мақсат — оқушыларға конденсатор, индуктивтік катушка және актив кедергі бар тізбектердің жұмысын тәжірибе арқылы түсіндіріп, есептер шығару арқылы практикалық мәнін ашу.
Білімдік мақсат
Тақырып бойынша оқу әрекетін ұйымдастыру; тәжірибелер арқылы қорытындыға келу; есептер арқылы қолданбалы мағынаны ашу.
Дамытушылық мақсат
Эксперименттік дағдыларды дамыту; актив кедергі, конденсатор және катушка үшін схемалық сызбаларды дұрыс салуға үйрету.
Тәрбиелік мақсат
Зейін қоя тыңдауға, өз бетімен жұмыс жасауға және нәтижені дәлелдеуге дағдыландыру.
Сабақтың құрылымы
- 1 Сабақты ұйымдастыру
- 2 Негізгі білімдерін жетілдіру
- 3 Жаңа білімді қабылдау
- 4 Жаңа тақырып бойынша білімді пысықтау
- 5 Эксперименттік жұмысты ұйымдастыру
- 6 Үй тапсырмасын беру
- 7 Сабақты қорытындылау
Сабақ барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
- Сабақтың мақсаты мен күтілетін нәтижелерін нақтылау.
- Қауіпсіздік және жұмыс тәртібі бойынша қысқаша нұсқаулық.
2) Негізгі білімдерін жетілдіру
Механикалық тербеліс пен электромагниттік тербеліс арасындағы сәйкестікке тоқталамыз. Кесте арқылы ұқсастықтарды жинақтап, негізгі шамалардың (ығысу–заряд, жылдамдық–ток, қатаңдық–индуктивтік т.б.) мағынасын еске түсіреміз.
3) Жаңа білімді қабылдау: актив кедергі
Айнымалы ток тізбегіндегі актив кедергіні қарастырамыз. Резистор мен жалғағыш сымдардан тұратын қарапайым тізбектің қысқыштарындағы кернеу u = Umcos(ωt) заңы бойынша өзгерсін. Бұрыннан белгілі R кедергі айнымалы ток тізбегіндегі актив кедергі деп аталады.
Бұл жағдайда ток күші мен кернеудің лездік мәндері үшін Ом заңы орындалады. Тізбекті құрастырып, өлшеулер арқылы актив кедергілердің мысалдары ретінде өткізгіштер мен кабельдерді атап өтеміз, әрі сәйкес формулаларды бірлесе қорытып шығарамыз.
4) Келесі қадам: конденсатор және индуктивтік катушка
Одан кейін айнымалы ток тізбегіндегі конденсатор мен индуктивтік катушканың жұмысын қарастырамыз. Негізгі назар — тізбектегі шамалардың (кернеу мен токтың) фазалық байланысына және толық тізбек үшін Ом заңын қолдануға аударылады.
Практика
Тәжірибе жасау арқылы қорытынды шығару, схемалық сызбаларды салу және нәтижені түсіндіру.
Бекіту
Есептер шығару арқылы толық тізбек үшін Ом заңын қолдану дағдысын қалыптастыру.
Нәтиже
Сабақ соңында оқушылар айнымалы ток тізбегіндегі актив кедергіні түсіндіреді, конденсатор мен индуктивтік катушканың ерекшеліктерін ажыратады, негізгі схемалық белгілерді дұрыс қолданады және толық тізбек үшін Ом заңын есептерде қолдана алады.