Махамбет өлеңдерін жатқа айту

Сабақтың тақырыбы

М. Өтемісұлы шығармаларының тақырыбы

Фокус

Тақырып, идея, кейіпкер, көркемдік тәсіл

Білімдік мақсат

Махамбет шығармашылығы туралы түсінік қалыптастыру, өлең мазмұнын меңгерту, мәнерлеп оқу дағдыларын дамыту.

Дамытушылық мақсат

Шығармашылық жұмысқа ынталандыру, ойлау шеберлігін арттыру, сөйлеу мәдениетін жетілдіру.

Тәрбиелік мақсат

Көркемөнерге сүйіспеншілікті күшейту, әсемдікті түйсінуге баулу, туған жер табиғатына жанашырлық қалыптастыру.

Сабақтың барысы

1

Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқушылармен амандасу, түгелдеу.
  • Оқу құралдарын тексеру, сынып тазалығына назар аудару.
  • Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.
2

Үй тапсырмасын пысықтау

Әр бөлім бойынша оқушылар бір-бірін бағалап отырады.

I. «Үздік Махамбеттанушы»

Үйге берілген тапсырма: Махамбет өлеңдерін жатқа айту.

Сұрақ

Махамбет кім? Батыр, ақын, күйші, аруақты ер, қолбасшы.

II. «Бәйге! Бәйге! Бәйге!»

Әр топқа өткен тақырып бойынша бірнеше сұрақ қойылады. Жауап беруге 1 минут беріледі.

жылдамдық нақтылық топтық жұмыс

III. Жаңа сабаққа кіріспе

Мақал-мәтелдер арқылы Махамбет өлеңдерінің тақырыптық арқауын ашу.

Тақырыпты ашатын мақал-мәтелдер

  1. 1 Еліңді сүйсең, ерлік істейсің. Ердің баласы — елдің панасы.
  2. 2 Адам болып туған соң, адам болып өлу ләзім. Адал адамның аты арып, тоны тозбас.
  3. 3 Қазан-ошағыңнан айырылсаң да, халқыңнан айырылма. «Халқым» дегенді Құдай да қолдайды.
  4. 4 Ғасырына қарай асылы. Түрлі-түрлі заман бар, заманға қарай амал бар.
  5. 5 Ерден ердің несі артық? Бір сөйлеген сөзі артық. Ер басына күн туса, ереуіл атқа ер салар.
3

Топтық тапсырмалар (өлеңдер бойынша)

I топ

Тақырыбы

Өлеңнің негізгі тақырыптық аясын анықтау.

II топ

Идеясы

Авторлық ұстанымды, басты ойды дәлелдермен түсіндіру.

III топ

Кейіпкерлері

Кейіпкер бейнесін, мінезін және әрекет мотивациясын талдау.

4

Оқулықпен жұмыс

I топ

мәнерлеп оқу

Оқулықтан «Ереуіл атқа ер салмай» өлеңін мәнерлеп оқып, дыбыстық қайталау туралы түсіндіру.

II топ

теория + сөздік

«Мұнар күн» өлеңін мәнерлеп оқып, әдебиет теориясына тоқталу. Түсіндірмелі сөздікпен жұмыс жасау.

III топ

метафора

«Мен құстан туған құмаймын» өлеңін мәнерлеп оқып, мәтіндегі метафораларды табу.

Кеңейту сұрағы

Махамбеттің өлеңдерінен басқа қандай мұраларын білеміз? Қандай күйлерін атай аласыңдар?

Жұмыр қылыш Кісен ашқан Түрмеден қашқан Терезе Қайран Нарын т.б.

Осы тұста Махамбеттің «Жұмыр қылыш» күйін тыңдау ұсынылады.

5

Инсценировка және талқылау

Инсценировка: Махамбеттің Жәңгір ханға арнаған өлеңінен үзінді көрініс ретінде көрсетіледі.

Талқылау өзегі: азаттықты аңсаған асыл ер бейнесі.

Сұрақ 1

Көріністен ақынның қандай мінез-құлқын байқадыңдар?

Сұрақ 2

Ерлік пен батырлық туралы мақал-мәтелдер айтып беріңдер.

6

Шығармашылық жұмыс (топтар бойынша)

I топ

Бес жолды өлең

Тақырыпты ықшам әрі әсерлі жеткізу.

II топ

«Ер қандай болу керек?»

Шағын эссе жазу.

III топ

Махамбет атаға хат

Ойтолғау түрінде әсер мен пайымды жеткізу.

7

Жеке жұмыс: қанатты сөздер

Оқушылар Махамбеттің қанатты сөздерін оқып, мағынасын талдап, жадына түйеді.

8

Сергіту сәті: ән орындау

«Мен, мен, мен едім» әнін орындау: видеодан Ерболат Құдайбергеновтің орындауын көрсетіп отырып, сыныппен бірге ән айту.

Нәтиже

Оқушылар Махамбет шығармаларының тақырыбы мен идеясын ажыратып, өлеңді мәнерлеп оқиды, мәтіннен көркемдік тәсілдерді табады және пікірін дәлелдеп айтады.

Құндылық

Сабақ ерлік, елдік, адалдық идеяларын өзектендіріп, өнер мен тарихқа құрметті, туған жерге жанашырлықты күшейтеді.