Қазақша рефераттар

Теңеу сөздерді тап

Сабақтың тақырыбы

«Күзгі қарбалас» — Б. Тәжімбетов.

Сабақтың мақсаты

  • Өлең мазмұны арқылы ақынның күз тіршілігін қалай бейнелегенін түсіндіру.
  • Өлеңнің тақырыбы мен мазмұнындағы қозғалыстағы тіршіліктің заңдылығын түсінуге мүмкіндік беру, талдау, ойлау, ізденуге жағдай жасау.
  • Тіршіліктегі әдемілікті көре, ести білуге және оны сезінуге тәрбиелеу.

Көрнекіліктер

Мәтін Плакат Маркер Жеміс-жидек Көкөніс Дәнді дақылдар т.б.

Сабақтың барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылар «жылулық шеңберіне» тұрып, өздері туралы жақсы сын есім айтып таныстырады.

Мұғалімнің тілегі: «Бүгінгі күндерің нұрлы болып, сабағымыз жақсы өтсін!»

Оқушылар топтарға бөлінеді: ақындар, жазушылар, суретшілер.

2) Қызығушылықты ояту: жұмбақтар

1-топ

  1. а) Халық оны айтады, дәм басы — деп.

    б) Оны бір қолмен сындыруға болмайды.

    Жауабы: нан

  2. а) Күнге бетін бұрады, өзі қара дөңгелек, дәні ақ.

    б) Ана да, бала да оны жақсы көреді.

    Жауабы: күнбағыс

  3. а) Найзаға сары тістер тізілген, өзі тәтті.

    Жауабы: жүгері

2-топ

  1. а) Сырты да қызыл, іші де қызыл. Өзі жұп-жұмсақ, дәмі жақсы.

    Жауабы: қызанақ

  2. а) Сырты қынасары, шашы (айдары) жасыл.

    Жауабы: сәбіз

  3. а) Қабат-қабат тоны бар, өзі дөңгелек, ащы.

    Жауабы: пияз

3-топ

  1. а) Дөп-дөңгелек доптай, жасыл, сары, қызыл шоқтай. Дәмін татып көрсем — одан дәмді жоқтай.

    Жауабы: алма

  2. а) Сырты жұмсақ, іші қатты. Ағашта балбырап пісті.

    Жауабы: алхоры

  3. а) Жасыл қара маржанды жіпке инемен тізгендей. Өзі сондай жұмсақ, өзі сондай тәтті.

    Жауабы: жүзім

Талқылау сұрақтары:

  • Қай мезгілде дәнді дақылдар, жеміс-жидек пен көкөністер пісіп, молшылық болады?
  • Күз мезгілінің қандай екі түрі болады?

3) Миға шабуыл

1-топ: «Алтын күз»

Алтын күзде табиғат қандай болады? Ойларыңды жазыңдар.

  • Бидай сап-сары болып піседі.
  • Бақшада көкөністер піседі.
  • Жапырақтар сарғаяды.
  • Күн шуағын төгеді.
  • Құстар жылы жаққа ұшып кетеді.
  • Салқындау самал жел еседі.
  • Бақта алма мен жүзім балбырап піседі.
  • Бидай, сұлы, арпа қауызына сыймайды.
  • Оқушылар мектепке барады.

2-топ: «Қоңыр күз»

Қоңыр күзде табиғатта қандай өзгерістер болады?

  • Жер бетін қоңыр, қызыл, сары жапырақтар кілемдей жабады.
  • Күн суытып, түнде салқын түседі.
  • Адамдар жылы киінеді.
  • Жиі суық жаңбыр жауады.
  • Кей күндері бұршақ жауады.
  • Тұман түседі.
  • Жан-жануарлар қыс мезгіліне дайындалады.
  • Күн қысқара бастайды, қырман астыққа толады.

3-топ: «Күзгі еңбек»

Күзгі еңбек түрлерін қағаз бетіне түсіріңдер.

  • Астықты орып, қырманға тасиды.
  • Картоп пен көкөністерді жинайды.
  • Оңтүстікте жеміс-жидек жиналады.
  • Адамдар үйлерін жөндейді.
  • Ауылда малға шөп дайындайды.
  • Отын дайындап, бақшаны жинастырады.
  • Құстар ұясын, жануарлар апанын дайындайды.

Күз туралы жақсы айттыңдар. Ал «қарбалас» сөзін қалай түсінесіңдер?

  • Қай кезде адамдарда қарбалас, жанталас болады?
  • Той алдында, мерекелерде, жолға шығарда жиі байқалады.

Дәл солай. Ақын Б. Тәжімбетов күзгі қарбаласты байқап, осы өлеңді жазған.

4) Мағынаны тану

Өлеңмен жұмыс

  • Өлеңді мұғалім оқып береді.
  • Топ басшыларын сайлау.
  • Өлеңді іштен оқу.
  • Оқушыларға дауыстап оқыту.
  • Жұппен өлең мазмұнын айту.
  • Топ құрамын алмастырып (айналым), қайта мазмұндату.
  • Әр топтан 1 оқушы өлең мазмұнын әңгімелейді.

Талдау тапсырмалары

Әр топқа сұрақтар беріліп, дәлелдеу арқылы талдау жасалады:

  • 1-топ: Өлеңде оқиға бар ма?
  • 2-топ: Теңеу сөздерді тап.
  • 3-топ: Ұйқасын тап.

Ой толғау

  • 1-топ: «5 жолды өлең» құрастыру.
  • 2-топ: «Күз» тақырыбына эссе жазу.
  • 3-топ: Өлең мазмұны бойынша коллаж жасау.

Қорытынды

Мақал-мәтелдер сайысы

Күз, еңбек, молшылық тақырыптарына байланысты мақал-мәтелдер айту, мағынасын түсіндіру.

Бағалау

  • Топтық бағалау (әр топ өзара бағалайды).
  • Мұғалімнің жиынтық бағалауы.

Рефлексия

Оқушылар сабақ туралы пікірін білдіреді:

Сабақ өте ұнады Сабақ жақсы өтті Ұнаған жоқ