Әріптер жаттығуы
Сауат ашу мен жазуда денсаулықты сақтау технологиясы
Бұл сабақ — балалардың дыбыстар туралы білімін бекіте отырып, жазу мен оқу үдерісінде денсаулықты сақтауға бағытталған қимыл-қозғалыс және көз, құлақ, саусақ жаттығуларын жүйелі енгізуге құрылған.
Білімділік мақсат
- Өтілген дыбыстар бойынша білімді бекіту.
- Дыбыстарды ажыратып, буын және сөз құрату.
- Дене тәрбиесі мен емдік гимнастиканың пайдасын түсіндіру.
- Бұлшық етті нығайтатын жаттығулармен таныстыру.
Дамытушылық мақсат
- Дидактикалық материалдар арқылы танымдық белсенділікті арттыру.
- Шығармашылық ойлау мен қиялды дамыту.
- Тапсырма орындауда тілдік дағдыны жетілдіру.
Тәрбиелік мақсат
- Адамгершілікке, ұқыптылыққа тәрбиелеу.
- Бірлесіп жұмыс істеу мәдениетін қалыптастыру.
Қажетті құралдар
Сабақтың барысы: «Сиқырлы орман» сценарийі
Күйтабақтан нәзік әуен ойналып, топқа Қызыл телпек кіреді. Ол әжесіне бара жатқанын, бірақ орманның қорқынышты екенін айтады. Балалар көмектесуге келісіп, бірге жолға шығады.
Ормандағы дыбыстар
- желдің гуілі
- судың сылдыры
- аралардың ызыңы
- жыланның ысылы
Балалар: «Бұл орман сиқырлы екен. Әженің үйіне бару үшін өте сақ болуымыз керек» — деп қорытынды жасайды.
Денсаулықты сақтау сәті: құлақ массажы
Жақсы есту және зейінді шоғырландыру үшін қысқа құлақ массажы орындалады.
«Дыбыстар үйлері»: дауысты және дауыссыз дыбыстар
Балалар «дыбыстар үйлеріне» келеді. Мақсат — дыбыстарды өз орнына дұрыс орналастыру: дауысты дыбыстар — қызыл үйге, дауыссыз дыбыстар — көк үйге.
Қайталау сұрақтары
- Дыбыс дегеніміз не?
- Сөз неден құралады?
- Сөздерден не құралады?
- Сөйлем құрастырып көрейік.
Негізгі тұжырым: Дыбысты біз естиміз және айтамыз. Сөз дыбыстардан құралады, ал сөйлем сөздерден құралады.
Қоянның тапсырмасы: саусақ гимнастикасы және ойындар
Балаларды қоян қарсы алады. Ол ойын ойнағысы келеді, өйткені аяқтары шаршаған. Балалар алдымен ұсақ моториканы дамытуға арналған жаттығу орындайды.
Саусақ гимнастикасы (тақпақпен)
Біз жазамыз, жазамыз,
Сурет саламыз.
Күн, үй, сағат —
Тик-так, алақай,
Біз жақсы балақай.
Ергежейлі таңертең
Өз үйінен шықты,
Себет ұстап қолына,
Саңырауқұлақтар терді.
Көз гимнастикасы
Көздің шаршауын азайтып, назарды тұрақтандыру үшін қысқа көз жаттығулары орындалады.
Көбелек, ау, көбелек,
Әдемісің керемет!
Гүлге келіп қона ғой,
Бізге көмек бере ғой.
Дидактикалық ойын: «Қай дыбыстан басталады?»
Балалар сөздердің бастапқы дыбысын анықтап, дыбыстарды ажыратады.
Дидактикалық ойын: «Жоғалған дыбыстар»
Жоғалған дыбыстарды табу арқылы сөзді толықтырып, дыбыстарды өз «үйлеріне» орналастырады.
Тапсырмалардан кейін балалар дыбыстарды тауып жазады. Жол нұсқау белгісі оларды Түлкінің үйіне бастап келеді.
Түлкінің өтініші: әртүрлі материалдардан әріп құрастыру
Түлкі: «Маған көмектесіңдерші. Ұстазым мына заттардан әріптер құрастыруды тапсырды, қиналып отырмын».
Балалар көмектесуге келіседі. Есесіне түлкі Қызыл телпектің әжесіне баратын жолды көрсетеді.
Практикалық жұмыс
Әртүрлі материалдарды қолданып, әріптердің пішінін құрастыру және бекіту.
Қасқырмен кездесу: әріптерге арналған сергіту
Балалардың алдынан қасқыр шығып: «Менімен жаттығу жасауға қалай қарайсыңдар?» — деп ұсыныс білдіреді.
«Әріптер жаттығуы»
Дене қимылдары арқылы әріптердің бағыты мен элементтерін (тік, көлденең, доға) сезіну, жазу бұлшықеттерін сергіту.
Аюдың үйі: мақал-мәтел және тіл ұстарту
Балалар аюдың үйіне келеді. Аю жидек теруге кетіпті, бірақ кішкентай Мишуткаға жазып қалдыратын тапсырма қалдырған.
Мақал-мәтелдер
- Оқы да, біл. Ойна да, күл.
- Өнерлі өрге жүзеді.
Тіл ұстарту жаттығулары
Ыс-ыс-ыс — Келіп қалды қыс.
Жа-жа-жа — Менің атым Қожа.
Са-са-са — Ызыңдайды маса.
Рет-рет-рет — Мен саламын сурет.
Қосымша тапсырма: сан қатары және жасырын сөз
«Сан қатарын дұрыс жазсаң, әдемі сөз шығады» деген тапсырма беріледі. Балалар бірігіп орындайды.
Нәтиже: «Біз ақылдымыз!»
Қорытынды: әженің үйіне жеттік
Орман аңдарының барлық тапсырмалары орындалған соң, балалар Қызыл телпектің әжесінің үйіне аман-есен жетеді. Әжесі балаларға алғыс айтып, көмектері үшін тәтті тоқашпен сыйлайды.