Балалар жазушылары
Оқу модулі
Қазақстан балалар жазушылары: деңгейлік тапсырмалар
Бұл материал балалар әдебиеті мен Қазақстан балалар жазушылары тақырыбын тереңірек меңгеруге арналған. Тапсырмалар 3 деңгейге бөлінген: 3-деңгей (күрделірек), 2-деңгей (орташа), 1-деңгей (негізгі).
3-деңгей тапсырмалары
A) Берілген сөздерді аударыңдар
Төмендегі сөздердің аудармасын жазыңдар:
- отансүйгіштік
- пайдалы
- көркем
- білгірлік
- еңбек сіңірген
- қуанышқа бөлейді
- мақсат
- жарияланады
- атасы
- адамгершілік қасиеттер
- ерекше
- үлгі етеді
- зерек болу
- мейірім
- саудагер
Ә) Сұрақтарға жауап беріп, сұхбат құрастырыңдар
Жауаптарыңды толық сөйлеммен жазып, диалог түрінде рәсімдеңдер.
-
Балалар әдебиеті деп қандай шығармаларды айтамыз?
Жауап: ....................................................
-
Балалар үшін тағы қандай шығармалар пайдалы?
Жауап: ....................................................
-
Қазақ балалар жазушыларының басында кім тұр?
Жауап: ....................................................
-
Балалар әдебиетін дамытуға еңбек сіңірген жазушыларды атаңдар.
Жауап: ....................................................
-
Балаларға арналған қандай басылымдарды білесіңдер?
Жауап: ....................................................
-
Балаларға арналған газеттерде, журналдарда қандай шығармалар жарияланады?
Жауап: ....................................................
A) Берілген сөздерді өрбітіп жазыңдар
Мысал үлгісі: аңыз → көптеген аңыздар → көптеген аңыздар кездеседі.
Төмендегі сөздермен осы үлгі бойынша сөйлем құрастырыңдар:
- мысал
- әдіс
- қақпан
- қайыршы
- перзент
Ә) Кестені толтырыңдар: жалпы есімдер және жалқы есімдер
Берілген сөздерді екі бағанға бөліп жазыңдар.
| Жалпы есімдер | Жалқы есімдер |
|---|---|
| ақын, жазушы, әдебиет, балалар, ата, адамгершілік, әйел, парыз, қанат, қала, ауыл, мейрамхана, спортзал | Ыбырай Алтынсарин, Айгөлек, Бердібек Соқпақбаев, Балдырған, Саттар Ерубаев, Өтебай Тұрманжанов, Сапарғали Бегалин, Көкшетау, Қызылжар, Мұзафар Әлімбаев |
Ескерту: Кейбір атаулардың жазылуы (мысалы, Қызылжар) емле нұсқаларына байланысты әртүрлі берілуі мүмкін.
2-деңгей тапсырмалары
A) Берілген сөйлемдерді толықтырыңдар
-
1. Балалар әдебиетін дамытуға еңбек сіңірген жазушылар: ....................................
-
2. Балаларға арналған журналдар: ....................................
-
3. Қазақ балалар әдебиетінің атасы — ....................................
-
4. Балалардың көркем әдебиеті кімдерден басталады? ....................................
-
5. Олардың кімдердің шығармаларын балалар сүйіп оқиды? ....................................
-
6. Балалар әдебиетінің шығармалары қандай болу керек? ....................................
Ә) Сызба бойынша балалар әдебиетіне сипаттама беріңдер
Сипаттамада тақырып, идея, тәрбиелік мән, тіл көркемдігі және оқырманға әсері сияқты өлшемдерді қамтыңдар.
Нысана
Балалар оқырманы, жас ерекшелігі
Мақсат
Тәрбиелеу, ойландыру, қуаныш сыйлау
Көркемдік
Тіл байлығы, бейнелеу, сюжет
Нәтиже
Адамгершілік, отансүйгіштік, зеректік
A) Әңгіме бойынша сұхбат құрастырыңдар
Сапарғали Бегалиннің «Бір табақ ұн, бір табақ арпа» әңгімесі бойынша сұрақтарға жауап беріп, диалог жазыңдар.
-
Таңертең шешем маған не ысытып берді?
Жауап: ....................................................
-
Күні бойғы қорегім не?
Жауап: ....................................................
-
Мектептен қайтқанда үйге қалай жетем?
Жауап: ....................................................
-
Үйге келіп не істеймін?
Жауап: ....................................................
-
Шешем маған нені «жей ғой» деді?
Жауап: ....................................................
Ә) Кестені толықтырыңдар: балалар жазушылары және шығармалары
Әр жазушыға кемінде бір шығармасын жазыңдар.
| № | Балалар жазушылары | Шығармалары |
|---|---|---|
| 1 | Ыбырай Алтынсарин | .................................... |
| 2 | Сапарғали Бегалин | .................................... |
| 3 | Саттар Ерубаев | .................................... |
| 4 | Өтебай Тұрманжанов | .................................... |
| 5 | Бердібек Соқпақбаев | .................................... |
1-деңгей тапсырмалары
A) Әңгіме бойынша сұхбаттасу
Ыбырай Алтынсариннің «Таза бұлақ» әңгімесі бойынша жұптасып сұхбат жүргізіңдер: кейіпкерлер, негізгі ой, тәрбиелік мән және тіл көркемдігіне назар аударыңдар.
Ә) Эссе жазу
«Балалар әдебиеті» және «Қазақстан балалар жазушылары» тақырыптары аясында эссе жазыңдар. Эсседе өз ойыңды дәлелдеп, кемінде 2 жазушыны мысалға келтіріңдер.
A) Бауыржан Момышұлы туралы кластер құрастыру
Кластерде негізгі тірек ұғымдарды көрсетіңдер: ерлік, отансүйгіштік, мінез, өнеге, өмір жолы, шығармалары.
Ә) Балалар жазушылары туралы баяндау
Төмендегі қаламгерлер туралы қысқаша баяндама дайындаңдар: өмір сүрген жылдары, өмірбаяны және шығармашылығы.
- Ыбырай Алтынсарин
- Мұзафар Әлімбаев
- Бауыржан Момышұлы
- Сапарғали Бегалин
- Саттар Ерубаев
- Қадыр Мырза Әли
- Бердібек Соқпақбаев
- Өтебай Тұрманжанов
- Әбіш Кекілбаев