Қазақша рефераттар

Айдана сізге көп рахмет

Іс-шара туралы мәлімет

Тақырыбы

«Жасыл дәріхана» (7-сынып)

Дайындаған

Ы. Сахиев

Түрі

Шоу (Еуразия телеарнасындағы «Малахов плюс» бағдарламасы үлгісінде)

Өтетін орны

АКТ залы

Тәрбиелік бағыты

Салауатты өмір салты

Мақсаты мен міндеттері

Мақсаты

Оқушылардың салауатты өмір салты туралы түсінігін кеңейту; денсаулық — адам бақытының ең бірінші байлығы екенін ұғындыру. Табиғат арқылы әр адам өз денсаулығын қорғай алатынын түсіндіру, табиғаттың әрбір бөлшегі адамзат үшін қайталанбас қазына екенін санасына сіңіру.

Міндеттері

  • Оқушыларды қоршаған ортаны аялауға, табиғатты сүюге тәрбиелеу.
  • Өсімдіктер, жеміс-жидек және емдік қасиеті бар табиғи заттар арқылы денсаулықты күтуге болатынын көрсету.
  • Салауатты өмір сүруге қатысты азаматтық жауапкершілікті нығайту.

Көрнекілігі

Тақырып пен дәйексөздер жазылған плакаттар, жасыл жапқыш, екі жасыл орындық, жарнама бұрышы, «Жасыл дәріхана» бұрышы, жеміс-жидектер, өсімдік түрлері, емдік қасиеті бар табиғи заттар.

Жоспары

  1. I

    Ұйымдастыру кезеңі

    • 1) Оқушылардың сахна төріне орналасуын бақылау.
    • 2) Кіріспе: мақсат, міндет және жұмыс барысын түсіндіру.
  2. II

    «Жасыл дәріханадағы» пайдалы кеңестер

    Табиғи өнімдер арқылы алдын алу, күтім және күнделікті дағдылар.

  3. III

    Қорытынды

    Негізгі ойды түйіндеу, алған әсер мен ұсыныстарды бекіту.

Шоудың барысы

Кіріспе сөз

Мұғалім: Құрметті көрермендер! Бүгін 7 «В» сыныбының ұйымдастыруымен Еуразия телеарнасындағы «Малахов плюс» бағдарламасының желісімен өтетін «Жасыл дәріхана» атты шоуды тамашалауға қош келдіңіздер!

I жүргізуші: Алдымен таныстырып өтейін: алдарыңызда осы шоуды ұйымдастырған 7 «В» сыныбының жетекшісі Ибрай ағай.

II жүргізуші: Қасымда жүргізуші ретінде көмектесетін сыныбымыздың үздік оқушысы — Тәжиева Жадыра.

«Жасыл дәріхана» ұғымы

«Жасыл дәріхана» — табиғатта кездесетін өсімдіктер, жеміс-жидектер және емге қолданылатын түрлі табиғи заттарды таныстыратын орта. Мұндағы басты қағида — жанға жайлы, зиянсыз, алдын алуға бағытталған тәсілдерді дәріптеу.

Сұрақ: Дені сау, денсаулығы мықты адам дегеніміз кім?

Жауап: Ауырмайтын ғана емес, ең бастысы — денсаулығын үнемі күтіп жүретін адам.

Табиғат туралы ой

«Табиғаттан бабамыз ала берген секілді, дархандықты қазаққа дала берген секілді…»

Қадыр Мырзалиев

Табиғат — күллі тіршіліктің құтты қонысы, құт-берекесі. Адам мен табиғат әрдайым егіз: күнделікті ас-суымыз, киім-кешек, қағаз, су, ауа — бәрі де жомарт табиғаттың сыйы.

Қонақ сұрағы: суық тиюдің алдын алу

Қонақ (Алдамжарова Айдана): «Ауырып ем іздегенше, ауырмайтын ем ізде» дейді қазақ. Қыс мезгілінде суық тиіп, тұмауратып қалатындар көп. Суыққа төтеп беру және салқын тиюдің алдын алу үшін табиғи тәсілдерді қалай қолдануға болады?

Кеңес (Жанжігітова Айдана):

  • Таза ауада жиі серуендеу, денені біртіндеп шынықтыру.
  • Күніне екі рет су процедурасын жасау (мүмкіндікке қарай), ағзаны сергіту.
  • Қыс мезгілінде шынығуды қауіпсіз әрі жүйелі түрде жүргізу: асықпай, өз мүмкіндігіңді ескере отырып.

Ескерту: шынығуды бастамас бұрын денсаулық жағдайын ескеріп, қажет болса маманмен кеңескен дұрыс.

Табиғи өнімдер: бал мен сары майдың қолданылуы

Салқын тигенде

Қойдың сүтіне бал немесе сары май қосып, аздап тары салып жылытып ішсе, қақырық түсіруге және бойды сергітуге көмектеседі. Тамақ ауырса, балды жылытып, тамақ тұсына жағып, компресс ретінде қолдануға болады.

Алдын алу дағдысы

Табиғи өнімдерді уақтылы әрі мөлшермен қолдану иммунитетті қолдауға ықпал етеді. Негізгі қағида — суық тиюдің алдын алу үшін жылы киіну, дұрыс тамақтану және тұрақты күтім.

Жеке гигиена және табиғи күтім

Тазалық қағидасы

«Тазалық — саулық негізі, саулық — байлық негізі». Ең алдымен жеке бас гигиенасын дұрыс сақтау қажет: шаш пен тырнақты күту, қолды таза ұстау, ұқыптылыққа дағдылану.

Бет терісін күту (Самал)

Бетті жылы сумен жұмсақ жуу, орамалмен қатты ысқыламау маңызды. Терінің түрлері: майлы, құрғақ және аралас. Жеміс-жидектен жасалған табиғи маскалар теріні күтуге көмектеседі.

Шаш күтімі (Әсел)

Шаштың қалың әрі тез өсуіне арналған қоспа: үй жұмыртқасы (2 дана), үй қаймағы (1 ас қасық), бидай ұны (3 ас қасық). Араластырып, шаш түбіне жағып, 10–15 минуттан соң жылы сумен шаюға болады.

Кеңес: әр адамның тері/шаш ерекшелігі әртүрлі; аллергияға бейімділік болса, алдымен аз мөлшермен сынап көрген дұрыс.

Сымбат пен белсенділік

Диетаға шамадан тыс әуестену денсаулыққа зиян келтіруі мүмкін. Ал күнделікті қимыл-қозғалыс, әсіресе би мен жаттығу денені шынықтырып, сымбатты қалыпта ұстайды.

Шырын мен шай: табиғи дәрумен

Жеміс-көкөніс шырындары (Әсем)

Жеміс пен көкөніс шырыны дәрумен көзі. Мамандардың кеңесі бойынша, шырынды тамақтан 30 минут бұрын ішу пайдалы. Алма, жүзім, қияр, апельсин, сәбіз және қырыққабат шырыны жүрек-қан тамыр жүйесін қолдауға, сергектік беруге көмектеседі.

Шайды дұрыс баптау (Мөлдір)

Шай ағзаға сергіткіш әсер береді. Оны тым сақылдатып ұзақ қайнатпай, дұрыс демдеу маңызды. Көк шайдың да пайдалы қасиеттері көп: зат алмасуды қолдау, ағзаны сергіту және қорғаныс қабілетіне ықпал ету.

Қысқа түйін

Дені сау болу үшін: жеміс-жидекті көбірек тұтыну, уақытында тамақтану, сусынды мөлшермен ішу, қозғалысты көбейту және гигиенаны сақтау қажет.

Психологиялық әдеттер: жақсы ой — сау өмір

  • Адамдарға амандық тілеп, жылы амандасу — көңілді көтеріп, жақсы орта қалыптастырады.
  • Қызғаныш, жалқаулық, қорқақтық сияқты кері әдеттерден арылуға ұмтылу.
  • Өзің білетін пайдалы тәжірибені бөлісу, бірақ қарапайымдықты сақтау.

«Жарнамалық» үзіліс: шағын көрініс және кеңестер

Көрініс

Немересі атасы мен әжесіне түрлі «ауруын» айтып, атасының еркелеткен сүйісінен «жазылып» кете береді. Әжесі әзіл-шыны аралас: «Онда атаңа айт, қорадағы қара айғырдың аяғы ақсаңдап тұр» дейді.

Халықтық кеңестер (іріктеме)

  • Асқазан жиі мазаласа: тамақтан кейін жеміс сүйегін 30–40 минут сору, зере шөбі мен апельсин қабығы қайнатпасын қолдану.
  • Тіс ауырса: қалақай жапырағы мен сірке суы қосылған қайнатпамен ауыз шаю.
  • Беттегі безеуге: қияр мен бал қосылған маска (жүйелі қолдану арқылы).
  • Алоэ шырыны: тері қабынуы, күйік сияқты мәселелерде қолданылатын шипалы өсімдіктердің бірі.

Назар: халықтық ем-домды қолданғанда қауіпсіздік ережесін сақтап, ауыр жағдайда дәрігер кеңесіне жүгінген дұрыс.

Буын-сүйек саулығы: тұз, балшық және күн

Асылбек: Буынның қақсауы әртүрлі себептен болады. Кальций тапшылығы сүйектің сырқырауына әсер етеді. Күн сәулесі арқылы түзілетін D дәрумені сүйектің мықты болуына көмектеседі.

Табиғи тәсілдер

  • Шілде–тамыз айларында құмға көміп қыздыру (қауіпсіздік сақтай отырып) буын-аяқтың мазасын жеңілдетуге ықпал етуі мүмкін.
  • Тұзды су мен қара балшықты емдік мақсатта қолдану тәжірибеде бар.
  • Қырыққабат жапырағын ауырған буынға таңу; жазда өсетін хрен жапырағын да осыған ұқсас қолдану.

Халықтық ырым-тыйым және тазалық

Айтылатын тыйымдар

  • Түнде шаш қиюға, тырнақ алуға болмайды.
  • Түн ортасында шомылуды жақсылыққа жорымайды.
  • Шашты кез келген жерге тастамай, жинақы ұстау (отқа жағып жіберу туралы түсінік те бар).

Түйін

Ырым-тыйымның түпкі мақсаты — ұқыптылыққа, тазалыққа, тәртіпке шақыру. Қоғамдық және жеке мәдениет — денсаулықтың бір тірегі.

Дәрілік өсімдік: адыраспан

Сипаттамасы

Адыраспан — көпжылдық шөптесін өсімдік. Сабағы бұтақшалы, тамыры діңгекті, жапырақтары тілімденген әрі кезектесіп орналасады. Қазақстанда адыраспанның бір түрі өседі. Биіктігі 20–60 см. Гүлденуі мамырдың соңы мен маусым айларына сәйкес келеді, ал шілдеде жемісі толыса бастайды.

Маңызды ескерту

Адыраспан улы өсімдіктер қатарына жатады. Оны қолдану мәселесінде сақтық қажет.

Қолданылуы туралы (мәтіндегі дерек бойынша)

Мәтінде адыраспанды жүйке жүйесіне қатысты кейбір жағдайларда қолдану, сондай-ақ құяң (радикулит) кезінде булау, ісікке байланысты ем жасау, ревматизм салдарынан сүйек сырқырағанда былауыш (ванна) түрінде пайдалану туралы айтылады.

Қорытынды ой

Бұл қойылымның негізгі өзегі — денсаулықты сақтаудың жолы табиғатты аялаудан, жеке гигиенадан, дұрыс тамақтанудан, қозғалыстан және жақсы ойдан басталатынын көрсету. Табиғат — адамға берілген байлық; оны қорғау — өз саулығымызды қорғау.