Қазақстан бүкіл әлемдегі сияқты мектепке дейінгі білім берудің жаңа әдістеріне көшу керек, - деп атап көрсеткен

Баланың таным қабілетін дамытудағы ойынның маңызы

Қазақстан Республикасының Президенті Н. Ә. Назарбаев «Қазақстан 2050» Стратегиясы — «қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» атты Қазақстан халқына Жолдауында: «Бәсекеге қабілетті дамыған мемлекет болу үшін біз сауаттылығы жоғары елге айналуымыз керек», — деп атап өтіп, Қазақстанның бүкіл әлемдегідей мектепке дейінгі білім берудің жаңа әдістеріне көшу қажеттігін көрсеткен.

Бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына қосылуда жастарға білім берудің маңызы ерекше. Осыған орай, жастардың білім жетістігін өркениетті елдердің деңгейіне көтеру үшін білім беру мен оқыту технологияларын үнемі жетілдіріп отыру — өмір талабы.

Білім баспалдағы қайдан басталады?

Білім баспалдағы балабақшадан басталатынын ескерсек, дәл осы кезеңде баланың біліктілік дағдыларын және таным қабілеттерін қалыптастырудың басты құралдарының бірі — ойын технологиясы.

Ойын — баланың табиғи тілі

Балабақшада бала уақытының едәуір бөлігін ойынмен өткізеді. Ойын — бала өмірінің нәрі: рухани жетілуі мен табиғи өсуінің алғы шарты.

Ойынның тәрбиелік және дамытушылық әлеуеті

Ойын — жаттығу; ол арқылы бала өмірге дайындалады. Халқымыздың ұлы ойшыл-ақыны Абай Құнанбаев: «Ойын ойнап, ән салмай, өсер бала бола ма?» — деп, ойынның бала өміріндегі айрықша орнын дәл көрсеткен.

Қалыптасатын негіз

Сәбидің өмірді тануы, еңбекке қатынасы, психологиялық таным-дағдылары ойын үстінде қалыптасады.

Қарым-қатынас

Ойын барысында баланың ортамен байланысы кеңейіп, таным қабілеті артады, мінез-құлық ерекшеліктері айқындалады.

Әлеуметтік қасиеттер

Ойынның сан алуандығы балаларды достыққа, адамгершілікке, тапқырлыққа, шапшаңдыққа баулиды.

К. Ушинский: «Ойын — балалардың өз бетімен ерікті атқаратын іс-әрекеті; ойын арқылы адамның жан дүниесінің барлық қырлары, жүректілігі, ерік-жігері қалыптасады», — деп ойынның тұлғалық дамуға ықпалын атап көрсеткен.

Ойын арқылы баланың сөздік қоры дамиды, ауызша сөйлеу машығы жетіледі, танымдық белсенділік қалыптасады, ақыл-ой үдерістері өрістейді. Сондай-ақ бала түрлі адамгершілік қасиеттерді бойына сіңіреді.

Тәрбиеші ұйымдастыратын ойындардың мәні

Ойынның әр түрін жүйелі ұйымдастыру арқылы балаларды бір-біріне қайырымдылыққа, мейірімділікке, достыққа, жолдастыққа, бауырмалдыққа және ортаны сыйлауға тәрбиелеуге болады.

К. Чуковский: «Адам өркениетті болуы үшін балалық шақты бастан кешуі міндетті; егер ойын мен қызыққа толы балалық шақ болмаса, ол мәңгілік жабайы болып қалар еді», — деп, бала денесінің дамуы мен ой-санасының өркен жаюы ойынға тікелей байланысты екенін атап өткен.