Қазақша рефераттар

Тамыр өсімдіктің вегетативті мүшесі

Сабақтың тақырыбы

Тамыр түрлері және тамыр жүйелері.

Сабақтың мақсаты

Білімділік

Оқушыларға тамырдың өсімдіктің вегетативті мүшесі екендігін, оның дамуын, тамыр жүйелерінің типтері мен құрылымдық ерекшеліктерін, сондай-ақ тамырдың негізгі қызметтерін түсіндіру.

Дамытушылық

Өсімдік шаруашылығында тамыр жүйесін дамытудың маңызын ашып, бақылау, салыстыру және қорытынды жасау дағдыларын дамыту.

Тәрбиелік

Тамырдың өсімдік тіршілігіндегі және табиғаттағы маңызын талдау арқылы оқушыларды ізденімпаздыққа, еңбексүйгіштікке тәрбиелеу.

Сабақ туралы қысқаша мәлімет

Сабақтың түрі
Дәстүрлі
Сабақтың типі
Аралас
Оқыту әдістері
Индуктивті, дедуктивті, иллюстративтік
Пәнаралық байланыс
Сурет, органикалық химия
Көрнекіліктер
Бағалау парағы, бейнеслайдтар, кеппешөптер

Сабақтың жоспары

  1. 1 Ұйымдастыру
  2. 2 Үй тапсырмасын тексеру
  3. 3 Жаңа білімді меңгерту
  4. 4 Зертханалық жұмыс
  5. 5 Бекіту

Сабақтың барысы

1) Ұйымдастыру

  • Сәлемдесу.
  • Қатысымды тексеру.
  • Оқушылардың сабаққа дайындығын бақылау.

Жаңа сабаққа кіріспе

Бүгін біз тамыр туралы әңгімелейміз. Тақырыпты ашу үшін мына сұрақтарға жауап беріп көріңіз:

1) Тамыр қандай мүше?

Өсімдіктің вегетативті мүшесі.

2) Тамырдың негізгі қызметі қандай?

Су мен минералды заттарды сіңіру, тірек болу, қор жинау, көбеюге қатысу.

3) Тамырлы өсімдікті жұлып көрдіңіз бе?

Тамырдың топырақта қалай таралатынын бақылауға болады.

Тамыр дегеніміз не?

Тамыр — өсімдіктің жер асты мүшесі. Ол өсімдіктің топырақпен байланысын қамтамасыз етіп, тіршілігіне қажетті заттардың қозғалысына қатысады.

Тамырдың қызметтері

  • Топырақтан суды және онда еріген минералды тұздарды сіңіріп, сабаққа өткізеді.
  • Өсімдікті топыраққа берік бекітеді (тірек қызметі).
  • Кейбір түрлерінде қоректік заттарды қорға жинайды.
  • Вегетативті көбеюге қатысады.

Негізгі ұғымдар

Тамыр жүйесі
Өсімдіктегі әртүрлі тамырлардың (негізгі, жанама, қосалқы) жиынтығы.
Тамыр түрлері
Негізгі, жанама және қосалқы тамырлар.

Тамыр жүйелерінің типтері

Кіндік тамыр жүйесі

Негізгі тамыр айқын байқалады. Одан жанама тамырлар таралады.

Көбіне кездеседі

Қосжарнақты өсімдіктерде.

Шашақ тамыр жүйесі

Қосалқы тамырлардан тұрады. Қосалқы тамырлардың арасынан негізгі тамыр анық байқалмайды.

Көбіне кездеседі

Даражарнақты өсімдіктерде.

Салыстыру тапсырмасы

Қосжарнақты және даражарнақты өсімдіктердің тамыр жүйелерін салыстырыңыз: негізгі тамырдың айқындығы, жанама және қосалқы тамырлардың басымдығы, таралу сипаты.

Зертханалық жұмыс №5

Әртүрлі өсімдіктердің тамыр жүйелерінің құрылысын бақылап, тамыр жүйесінің типін анықтаңыз.

Жұмыстың орындалу реті

  1. 1 Кішкентай банкадағы әртүрлі арамшөптердің тамыр жүйесін анықтаңыз.
  2. 2 Кіндік тамыр жүйесінде негізгі тамырдың және жанама тамырлардың қалай орналасқанын бақылаңыз.
  3. 3 Шашақ тамыр жүйесінде қосалқы тамырлардың басым болатынын және негізгі тамырдың байқалмайтынын белгілеңіз.
  4. 4 Сабақ пен жапырақтан әрдайым қосалқы тамыр өсіп шығуы мүмкін екенін қорытындылаңыз.

Бақылау парағы

Тамыр жүйесінің типін анықтадым (кіндік/шашақ).

Негізгі, жанама, қосалқы тамырларды ажыраттым.

Бақылау нәтижесі бойынша қысқаша қорытынды жасадым.

Бекіту: «Біз бүгін не білдік?»

  • Тамыр — өсімдіктің вегетативті мүшесі.
  • Тамыр өсімдікті топыраққа берік бекітеді.
  • Өсімдік тамыр арқылы су мен минералды тұздарды сіңіреді.
  • Ұрық тамыршасы өсіп, біртіндеп ұзарып, жуандайды.

Бағалау, қорытынды және үй тапсырмасы

Оқушыларды бағалау

Бағалау парағы бойынша белсенділік, жауап сапасы және зертханалық жұмыс нәтижесі ескеріледі.

Қорытындылау

Тамырдың қызметтері мен тамыр жүйелерінің типтерін қайталап, негізгі ұғымдарды нақтылаймыз.

Үй тапсырмасы

Тамыр жүйелерінің екі типін мысалдармен түсіндіріп, кіндік пен шашақ тамыр жүйесін салыстырып кесте жасаңыз.