Бақытты сезіне білуге, біреуге бақыт сыйлай білуге дағдыландыру
Бақыт қайда жасырындың?
Бұл тәрбие сағатының өзегі — балаларға бақыт ұғымының мәнін ашу, оның ауқымы кең екенін ұғындыру және бақытты сезіне білудің, өзгеге бақыт сыйлай білудің жолдарын ой елегінен өткізу.
Мақсаты
Балаларға бақыт құндылығының маңызын ашу; бақыт ұғымының кең екенін түсіндіру; бақытты болудың жолдарын ұғындыру.
Міндеттері
- Бақыт және сәтсіздік ұғымдары туралы түсінік қалыптастыру.
- Балалардың өз ойын еркін айтуына жағдай жасау.
- Бақытты сезінуге және біреуге бақыт сыйлай білуге дағдыландыру.
Көрнекіліктер
- АКТ (бейне/аудио материалдар)
- Үнтаспалар
- Түрлі-түсті қағаз, қарындаштар
- Ленталар және стикерлер
Кіріспе: ұйымдастыру кезеңі
Сабақтың басталуы
- Сәлемдесу.
- Сабаққа сәттілік тілеу.
- Топтық жұмыс: «Менің ең қызықты күнім» тақырыбында презентация қорғау (Айдын, Алия).
- Талқылау: «Неліктен бұл күн сендердің ойларыңда қалды?» сұрағы төңірегінде ой өрбіту.
Ой қозғау сұрақтары
- Сендердің ойларыңша бақыт дегеніміз не?
- Адам ғұмыр бойы бақытты бола ала ма, әлде өмір бақытты сәттерден тұра ма?
- «Адам бақыт үшін жаралған» деген пікірмен келісесіңдер ме? Неліктен?
- Жер бетіндегі барлық адамға ортақ бақыт болуы мүмкін бе?
- Неге бақытты көбіне құсқа теңейді?
Негізгі бөлім: бақытты елестету
Тәрбиеші балаларды қиялға жетелеп, бақытты көзбен көріп, сезіммен танып көруге шақырады:
Ойын: «Бақыт құсы»
Дәл осы сәтте «ойын аша алмаған» оқушыларды анықтау үшін стикерлер олардың орындықтарының артына жабыстырылады. Кейін сол оқушыларға «Ең бақытты балалардың орындықтарында бақыт құсы отыр» деп, олармен жеке жұмыс ұйымдастырылады.
Берілген ойды жалғастыру
Әркім өз түсінігіне сүйеніп, сөйлемді жалғастырады:
- Сәби бақыты — ол …
- Ана бақыты — ол …
- Дәрігер бақыты — ол …
- Ұстаз бақыты — ол …
- Ұлт бақыты — ол …
- Іні бақыты — ол …
- Ер-азамат бақыты — ол …
- Кәсіпкер бақыты — ол …
- Ғалым бақыты — ол …
- Оқушы бақыты — ол …
Оқушылардың ой-толғауы
Бақыт деген — адам болып жүргенің,
Бақыт деген — қуанғанда күлгенің.
Бақыт деген — иманы бар пенде боп,
Сыйлы болып шынайы өмір сүргенің.
Бақыт деген — аналардың жүрегі,
Аман болса ұл-қыздардың тірегі.
Берекелі, тыныш болса ошағың,
Бақыт деген — шаңырақтан кіреді.
Бақыт деген — ақыл-кеңес бергенің,
Ата-анаңның қадірін ұғып білгенің.
Бақыт деген — қысылғанда достарың,
Алып-ұшып алғаш болып келгені.
Бақыт деген — ата-анаңның «Балам» деп арқаңнан қаққаны,
Бауырыңның «Ағам» деп сенен демеу тапқаны,
Ең бірінші бақытың — еліңнің тыныш жатқаны.
Топтық жұмыс: «Бақыттың құрамы»
Оқушылар үш топқа бөлініп, берілген тақырып бойынша постер әзірлейді. Әр топ өз ойларын дәлелдеп, ортақ шешімге келуге талпынады.
1-топ
Отбасындағы бақыттың құрамы қандай болуы мүмкін?
2-топ
Мектептегі бақыттың құрамы қандай?
3-топ
Тәуелсіз ел бақытының құрамы қандай?
Бейнематериал
А. Нұрмағанбетованың «Бақыт деген…» бейнеклипі көрсетіліп, мазмұны талқыланады.
Жағдаяттар: өмірдегі бақыт пен көңіл күй
Жағдаят 1
«Ура, мама, мен бестік алдым!» — деп бала қуанышын жасыра алмай үйге жүгіріп кіретін. Бірақ жылдар өте мұндай қуанышты сөздер сирей бастайды. Неліктен?
Жағдаят 2
Анаңызға досыңыз ұнамайды. Бұл достыққа өз тарапыңыздан ықпал етесіз бе? Бұл оқиғада кім бақытсыз?
Әр оқушының пікірі тыңдалып, ойлар жинақталып, қорытынды жасалады.
Бейнебаян: «Сен бақыттысың!»
Көрсетілген бейнебаян бойынша талқылау жүргізіледі: қандай сәттер адамға бақыт сыйлайды, ал қандай ойлар бақытты алыстатады?
Шығармашылық жұмыс: «Бақытты үйдің іргетасы»
Тәрбиеші: «Енді бәріміз бірге Бақытты үйдің іргетасын қалайық. Бақытты топ болу үшін не істеуіміз керек?» — деген сұрақ қояды. Оқушылар өз ойларын айтып, үйдің қабырғасын «қалауға» көмектеседі. Тәрбиеші ұсыныстарды толықтырып, бірізді қорытынды ұсынады.
Сергіту сәті: «Шардың ішіндегі бақыт»
Оқушыларға алдын ала берілген шарды үрлеу тапсырылады. Кейін сұрақ қойылады: «Егер сенің бақытың осы шардың ішінде болса, оны не істер едің?» Бірі ұстазына сыйлауы мүмкін, бірі ұшырып жіберуі мүмкін, бірі өзінде қалдыруы мүмкін — әр жауаптың астарында құндылық жатыр.
Қорытынды: бақытты адамның белгілері
- Өзгелердің өзі туралы не ойлайтынын шамадан тыс уайымдамайды.
- Кез келген жағдайдан жақсы жақты көре біледі.
- Достарының көп болғанын қалайды.
- Күнін көңілді өткізуге тырысады.
- Қанағатшыл болады.
- Әр сәтсіздік — міндетті түрде бақытсыздық емес деп түсінеді.
Дәйексөз
Бақыт жарылқаушының қолынан даяр алынбайды — күрес нәтижесінде, әрекет арқылы келеді. Д. И. Писарев
Сабақ қорытындысы ретінде бақыттың бала үшін ең әуелі балалық шақ, денсаулық, ата-ананың амандығы, қуанышты сәттердің көп болуы екенін саралаймыз. «Бақыт балалы үйге үйір» деген нақылдың мәні де осында.
Рефлексия: «Мен бақытты баламын…»
Ой бөлісу
Оқушылар «Мен бақытты баламын…» тақырыбында өз ойларын айтады. Лента арқылы «жалғасын табу» әдісі қолданылады: лентаның ұшы кімге тисе, сол бала болашақта ата-анасын қалай бақытқа бөлейтінін айтып береді.
Автор туралы
Жамбыл облысы, Меркі ауданы, Гранитогор мектеп-интернатының тәрбиешісі — Мустапаева Майра Ерлікқызы.
Ескертпе: «Толық нұсқасын жүктеу» бөлімі бастапқы мәтінде көрсетілген, алайда бұл бетте жүктеу сілтемесі берілмеген.