Электронды оқулық арқылы түсіндіру
Сабақ тақырыбы
Жай бөлшек. Жай бөлшектерді оқу және жазу.
Сабақтың мақсаттары
Білімділік
- Жай бөлшек ұғымын, оны оқу және жазу тәсілдерін түсіндіру.
- Есеп шығару дағдыларын жетілдіру.
- Жай бөлшектердің оқылуы мен жазылуын меңгерту.
Дамытушылық
- Оқушылардың ойлау қабілетін және пәнге қызығушылығын арттыру.
- Ауызша және жазбаша тез есептеуге дағдыландыру.
Тәрбиелік
- Ұйымшылдыққа, ұқыптылыққа, шапшаңдыққа тәрбиелеу.
- Топпен жұмыс істеу мәдениетін қалыптастыру.
Сабақ форматы
Сабақ түрі
Жаңа білімді меңгерту сабағы.
Сабақ әдістері
Сұрақ-жауап, түсіндіру, топпен жұмыс.
Көрнекіліктер
- Электронды оқулық
- Компьютерлік слайд
- Тірек-сызбалар
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру
- Сынып тазалығын және оқушылардың сабаққа қатысуын тексеру.
- Оқушылардың назарын сабаққа аудару.
II. Өтілген тақырыпты пысықтау (тест)
I топ
1) Ең үлкен ортақ бөлгіш (ЕҮОБ) деген не?
Жауабы: a және b сандары бөлінетін ең үлкен натурал сан.
2) ЕҮОБ мәндерін табыңдар:
- ЕҮОБ(6; 12) =
- ЕҮОБ(15; 225) =
- ЕҮОБ(16; 64) =
- ЕҮОБ(4; 44) =
- ЕҮОБ(5; 35) =
II топ
1) Ең кіші ортақ еселік (ЕКОЕ) деген не?
Жауабы: берілген сандарға еселік болатын ең кіші натурал сан.
2) ЕКОЕ мәндерін табыңдар:
- ЕКОЕ(3; 8) =
- ЕКОЕ(2; 5) =
- ЕКОЕ(8; 11) =
- ЕКОЕ(6; 7) =
- ЕКОЕ(10; 100) =
III. Жаңа сабақ
Түсіндіру
- Тақырып электронды оқулық арқылы түсіндіріледі.
- Мысалдар арқылы бөлшектің алымы, бөлімі және оқылуы бекітіледі.
Өмірмен байланысты мысал
Жер телімі 9 бөлікке бөлінген. Оның 4 бөлігіне көк, 3 бөлігіне сары, 2 бөлігіне қызғылт жұлдызгүл тұқымы егіледі. Әр гүлзар бір ғана атызға отырғызылады.
Сұрақ: жер телімі бірдей неше атызға бөлінді?
Көк
4/9
Сары
3/9
Қызғылт
2/9
Ереже
Жай бөлшектің бөлімі бүтіннің қанша тең бөлікке бөлінгенін, ал алымы сол бөліктердің нешеуі алынғанын көрсетеді.
Бөлшек сызығы
Бөлшек сызығы бөлу амалын білдіреді: 1 : 9 = 1/9.
Терминдер
4/9 бөлшегінде 4 — алым, 9 — бөлім.
Өлшем бірліктері арқылы мысал
1 дм = 10 см. Демек, 1 см — 1/10 дм.
Жауабы: 1 см = 1/10 дм.
Есептер шығару
Ауызша жұмыс
№358–№359 тапсырмаларын ауызша орындау.
№360
Әр шаршының боялған бөлігін жай бөлшек түрінде жазыңдар.
№361
Фигуралардың қандай бөлігі боялғанын анықтап, жай бөлшекпен жазыңдар.
№362
Фигураның боялған бөліктері жай бөлшекпен дұрыс көрсетілгенін тексеріңдер:
- 1 — дұрыс
- 2 — дұрыс
- 3 — дұрыс емес
- 4 — дұрыс емес
№363 — бөлшектерді оқу және жазу
| Оқылуы | Жазылуы |
|---|---|
| Алтыдан бес | 5/6 |
| Он үштен сегіз | 8/13 |
| Отыз сегізден үш | 3/38 |
| Қырықтан он бір | 11/40 |
| Тоқсан жетіден жиырма | 20/97 |
| Үш жүзден алпыс екі | 62/300 |
№364 — бөлуді бөлшек түрінде жазу
2 : 17 = 2/17
72 : 113 = 72/113
6 : 19 = 6/19
324 : 1001 = 324/1001
31 : 100 = 31/100
500 : 501 = 500/501
22 : 25 = 22/25 • 721 : 999 = 721/999
Өздік жұмыс
Әр оқушы 5 жай бөлшек жазады.
№365 — аралас жазылымды түрлендіру
| Жай бөлшек | Бөлу түрінде | Жай бөлшек | Бөлу түрінде |
|---|---|---|---|
| 2/23 | 2 : 23 | 7/400 | 7 : 400 |
| 10/47 | 10 : 47 | 11/3462 | 11 : 3462 |
| 65/73 | 65 : 73 | 400/523 | 400 : 523 |
| 205/333 | 205 : 333 | 1489/5555 | 1489 : 5555 |
Шығармашылық тапсырма
Үш таңбалы сан ойлаңдар (мысалы, 123). Ойлаған санға сол санның өзін тіркеп жазыңдар: 123123.
- Шыққан санды екінші оқушыға беріңдер.
- Екінші оқушы санды 13-ке бөліп, нәтижесін үшінші оқушыға береді.
- Үшінші оқушы нәтижені 11-ге бөліп, төртінші оқушыға береді.
- Төртінші оқушы шыққан санды 7-ге бөліп, нәтижені оқиды.
Нәтижесінде оқылған сан — бірінші оқушы ойлаған бастапқы сан болады.
№366
Есеп шығарылады (сыныппен бірге талдау арқылы).
IV. Қорытындылау (сұрақтар)
- Жай бөлшектің бөлімі нені білдіреді?
- Жай бөлшектің алымы нені білдіреді?
- Екі натурал санның бөліндісін жазудың қандай тәсілдері бар?
- Натурал санды жай бөлшек түрінде жазуға бола ма?
V. Үй тапсырмасы
№367 есеп.
VI. Бағалау
Оқушылардың күнделігіне баға қою.