Ортақ етіс
Сабақтың мақсаттары
Бұл сабақтың мазмұны бірлік пен ынтымақ тақырыбын тілдік тапсырмалармен ұштастырып, оқушының оқу-жазу дағдыларын және сөздік қорын жүйелі түрде дамытуға бағытталған.
Білімділік
- Бірлік пен ынтымақ туралы мәлімет беру.
- Мәтінмен жұмыс барысында септік жалғауларын қайталау.
- Жаңа сөздермен таныстыру.
Дамытушылық
- Сауатты оқу және жазу дағдыларын дамыту.
- Жаңа сөздермен сөз тіркестері мен сөйлемдер құрастыру.
- Тақырып бойынша сұрақтарға жауап беру дағдысын қалыптастыру.
- Сөздік қор мен тіл байлығын молайту.
Тәрбиелік
- Отанды сүюге тәрбиелеу.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Сабақтың басында сыныптың жұмыс ырғағын қалыптастыру және оқушыларды оқу үдерісіне жұмылдыру.
- 1 Сәлемдесу.
- 2 Сыныптағы оқушыларды түгендеу, келмеу себебін анықтау.
- 3 Оқушылардың назарын сабаққа шоғырландыру.
II. Лексикалық және фонетикалық жаттығулар
Жаңа тақырыпқа кіріспе ретінде сөздік-дыбыстық дағдыларды белсендіру.
- Лексикалық жаттығу.
- Фонетикалық жаттығу.
III. Сөздікпен жұмыс
Жаңа сөздерді меңгерту және оларды сөйлеуде қолдануға үйрету.
- Жаңа сөздермен танысу.
- Сөз тіркестері мен сөйлемдер құрастыру.
IV. Мәтінмен жұмыс
Оқу, түсіну және тілдік талдау арқылы грамматиканы практикамен байланыстыру.
Мәтінді оқу және аудару
- Мәтінді мәнерлеп оқу.
- Мәтінді аудару.
Талдау тапсырмалары
- 1 Мәтін бойынша сұрақтарға жауап беру.
- 2 Мәтіннен септік жалғаулы сөздерді табу.
Грамматикалық тапсырма: етіс түрлері (қайталау)
Етістіктің етіс түрлері жұрнақтары мен үлгілері арқылы қайталанады. Негізгі назар — ортақ етіске.
| Етіс түрі | Жұрнақтары | Мысалдар |
|---|---|---|
| Өздік | -н, -ін, -ын | жуынды, киінді, сүйінді, сайланды, тойланды |
| Өзгелік | -т, -дыр, -дір, -тыр, -тір, -ғыз, -гіз, -қыз, -кіз, -ыр, -ір | айтқызды, алдырды, оқытты, пісірді, емізді |
| Ырықсыз | -ыл, -іл, -л (кейде -ін, -ын, -н) | тасылды, жазылды, киілді, тазаланды |
| Ортақ | -ыс, -іс, -с | айтысты, сөйлесті, көрістік, табысты, жинасты |
Орындауға арналған тапсырмалар
- 1 Берілген сөздермен сөйлем құрастыру.
- 2 «Бірлік» сөзін септеу.
- 3 Мәтіннен ортақ етісті табу.
V. Жаңа сабақты бекіту
Оқушылардың жаңа тақырыпты қаншалықты меңгергенін анықтау: сұрақ-жауап, қысқа қорытынды тапсырмалар, мысал келтіру.
VI. Үй тапсырмасы
Үйде орындауға тапсырма беру (мұғалім оқу бағдарламасына сай нақтылап жазады).
VII. Бағалау
Сабақ барысындағы жауаптар мен тапсырмалардың орындалуына сәйкес қалыптастырушы бағалау жүргізіледі.
VIII. Сабақты қорытындылау
Негізгі ұғымдарды жинақтау: бірлік пен ынтымақ мәні, септік жалғауларын мәтіннен табу, ортақ етісті жұрнақтары арқылы тану және мысал келтіру.
Сабақтан күтілетін нәтиже
- Тақырып бойынша ойын дәл жеткізе алады.
- Септік жалғаулы сөздерді мәтіннен табады.
- Ортақ етісті танып, сөйлемде қолданады.
Оқу мәдениеті
Сабақтың құрылымы оқушыға оқу → түсіну → талдау → қолдану логикасымен жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Бұл тәсіл тілдік сауаттылықты тұрақты қалыптастырады.