Қазақша рефераттар

Оқушыларды аппликация ұғымымен таныстыру

Сабақтың мақсаты

Білімділік

Оқушыларды аппликация ұғымымен таныстыру. Аппликация жасауға қажетті құралдармен жұмыс істеудің әдіс-тәсілдерін меңгерту және бейнелеу іс-әрекеттерін игеруге бағыттау.

Тәрбиелік

Бейнелі ойлауды, қол икемділігін және ұқыптылықты қалыптастыру. Түс жарасымын сезінуге және композициялық шешім табуға баулу.

Дамытушылық

Форма, көлем, түс туралы түсініктерді тереңдете отырып, безендіру және құрастыру дағдыларын, шығармашылық қабілетін дамыту.

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқушылардың сабаққа қатысуын белгілеу.
  • Күннің жадын (датаны) белгілеу.
  • Оқу құралдарын тексеріп, назарды сабаққа аудару.

II. Үй тапсырмасын тексеру

Оқушылардың сурет альбомын қарап, жұмыстарын бағалау.

Өтілген тақырып бойынша тест сұрақтары

  1. 1) Еркін тақырыпқа сурет салу деген не?

    • а)Таңдаған тақырыпқа сурет салу
    • ә)Нұсқадан қарап салу
    • б)Берілген тақырыпқа сурет салу

  2. 2) Пейзаж жанрында не бейнеленеді?

    • а)Табиғат көрінісі
    • ә)Теңіз, көл
    • б)Жан-жануарлар

  3. 3) Сурет салуда қандай заңдылық қатаң сақталуы тиіс?

    • а)Перспективалық
    • ә)Үйлестіру
    • б)Конструкциялық

  4. 4) Мыналардың қайсысы анималистік жанрға жатады?

    • а)Аңдар
    • ә)Табиғат көрінісі
    • б)Теңіз, көл

  5. 5) Сурет салудың төртінші кезеңі қалай аталады?

    • а)Орнын табу
    • ә)Суретті бояу
    • б)Суретті толық аяқтау

  6. 6) Үй тапсырмасын қорытындылау

    Нәтижелер бойынша қателерді талдау, қысқаша кері байланыс беру.

III. Жаңа сабақты түсіндіру

1) Аппликация деген не?

Аппликация атауы латын тіліндегі “жабыстыру”, “қиыстыру” деген мағыналардан шыққан. Бұл — әр түрлі материалдарды қиып алып, белгілі бір негізге жапсыру арқылы бейне құрастыру тәсілі.

Қағаз аппликация

Түрлі түсті қағаздармен орындалады.

Мата аппликация

Мата, киіз, тері, шүберек сияқты материалдар қолданылады.

Табиғи материал

Сабан, ши, қамыс және өзге табиғи материалдар пайдаланылады.

Тарихи деректер бойынша аппликацияның суреттік түрі көне Грекия өнерінде ерте кезеңдерде қолданылған. Мата материалдарымен орындалатын аппликация XVI ғасырда Италия мен Испанияда, XVII ғасырда Германия мен Францияда дамыды. Силуэттік аппликация XVIII–XIX ғасырларда Ресейде кеңінен өркендеді.

Аппликацияның халық өнеріндегі орны ерекше. Қазақстанда да бұл өнер жақсы дамыған: қазақтың ақ және қара киізді ойып, құрастырып тігетін сырмағы — аппликацияның бір түрі. Ұлттық киімдерді ою-өрнекпен әшекейлеуде де аппликация кеңінен қолданылады.

Сәндік аппликация қорап қағаздарын, ашықхаттарды, қабырға газеттерін, альбомдар мен папкаларды безендіруге пайдаланылады. Түрлі түсті қағаздардан гүлдердің алуан түрін жасауға болады. Ою-өрнектік аппликацияны төртбұрыш, үшбұрыш, шеңбер сияқты пішіндердің ішінде үйлестіріп орындау тиімді. Сюжеттік аппликация оқушылардың дербес ойлауын, шығармашылық ізденісін күшейтеді.

2) Жасалу жолдары

  1. а) Орындалатын суретті түрлі түсті қағаз бетіне қарындашпен түсіріп, қайшымен қиып алу.
  2. ә) Қиылған бөліктерді желімдемес бұрын қағаз бетіне орналастырып көріп, үйлесімін тексеру және орындарын қарындашпен белгілеп алу.
  3. б) Әрбір бөлшекті нөмірлеп, белгіленген орнына ретімен желімдеу.

3) Өзіндік жұмыс

Тақтаға салынған үлгі сурет бойынша аппликация орындау. Жұмыста түс үйлесіміне, бөлшектердің дәл қиылуына және композицияның тұтастығына назар аудару.

4) Бекіту сұрақтары

  • Аппликация атауы қай тілден шыққан?
  • Қазақша қандай ұғымды білдіреді? Қалай орындалады?
  • Аппликацияның түрлерін ата.
  • Қазақ халқы аппликацияны қайда қолданған?
  • Аппликация алғаш қай елде пайда болған?
  • Сәндік аппликация қайда қолданылады (ашықхат, қабырға газеті, альбом және т.б.)?

IV. Қорытынды бөлім

Жаңа сабақты қорытындылау

Негізгі ұғымдарды қайталау: аппликация түрлері, қолданылатын материалдар, орындау реттілігі.

Оқушыларды бағалау

Дәлдік, ұқыптылық, композиция, түс үйлесімі және шығармашылық шешім бойынша бағалау.

Үй тапсырмасы

Келесі сабаққа аппликация жасауға қажетті материалдар дайындау және шағын эскиз (идея) ойластыру.