Қазақша рефераттар

Металлургия кешені

Күнделікті сабақ жоспары · География · 9-сынып

Бұл жоспар 9-сынып география курсындағы отын-энергетикалық және өндірістік кешендер тақырыптарын жүйелі түрде қарастыруға арналған.

Тақырыптар тізбегі (16–20-сабақ)

  • 16

    Павлодар облысының отын-энергетикалық кешені

  • 17

    Қазақстанның шаруашылығы. Отын-энергетикалық кешен

  • 18

    Машина жасау кешені. Машина жасау

  • 19

    №3 сарамандық жұмыс

  • 20

    Металлургия кешені. Қара металлургия

Тақырыбы: Павлодар облысының отын-энергетикалық кешені

Білімділік

Павлодар облысындағы көмір өнеркәсібінің ерекшелігі мен маңызын түсіндіру. ОЭК құрамы, көмір алаптары және электр энергиясы туралы білімді тереңдету.

Дамытушылық

Картамен жұмыс арқылы Павлодар облысы шаруашылығын сипаттау дағдыларын дамыту, салыстыру және талдау икемділіктерін жетілдіру.

Тәрбиелік

Өлкетану мазмұны арқылы отансүйгіштік қасиеттерді қалыптастыру, географиялық мәдениетке баулу.

Сабақ параметрлері

Сабақ түрі
Жаңа тақырып
Ұйымдастыру формасы
Фронтальді
Әдіс-тәсілдер
Сұрақ-жауап
Құрал-жабдықтар
Павлодар облысының әкімшілік және физикалық картасы

Негізгі ұғымдар

  • отын-энергетика кешені
  • отын өнеркәсібі
  • көмір алаптары
  • МАЭС
  • ЖЭС
  • ЖЭО
  • МӨЗ
  • электроэнергетика

Номенклатура

Қазақстан, Петропавл, Павлодар, Семей, Риддер, Көкшетау, Ақтөбе, Орал, Түркістан, Тараз, Қарағанды, Астана, Алматы, Атырау

Сабақ барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқушылармен амандасу.
  • Оқушыларды түгендеу.
  • Сабаққа және психологиялық тұрғыдан дайындығын тексеру.

2) Жаңа тақырыпқа көшу

Кіріспе сұрақтар оқушылардың алдыңғы білімін өзектендіріп, жаңа тақырыпқа логикалық көпір құрайды.

  1. Көмір өнеркәсібі Қазақстанның қай облыстарында дамыған?
  2. Негізгі көмір алаптары мен көмір кесінділерін атаңдар.

3) Жаңа тақырыпты меңгеру

Отын өнеркәсібі (көмір)

Отын өнеркәсібі — облыстың негізгі энергия көзі. Павлодар облысында көмір өндіретін 8 орын бар. Ең ірілері — Екібастұз және Майкүбі бассейндері.

Екібастұз көмір алабы

  • Қоры: 1208 млрд т.
  • Ашылуы: XIX ғасырдың екінші жартысы.
  • Тарихи дерек: 1899 ж. Воскресенск тау-кен өнеркәсіптік акционерлік қоғам өндіруді бастады; 1903 ж. тоқтады; 1913 ж. ағылшындар қайта жандандырды; 1916 ж. 64 мың т көмір өндірілді; 1925 ж. жұмыс тоқтап, кен орны ұлттық меншікке өтті; 1948 ж. алғашқы көмір кесіндісі іске қосылды.
  • Сапалық сипат: жануы әлсіз, күлі мен күкірті көп, жылу беруі орташа.
  • Ірі кесінділер: «Богатырь» (ең ірі), «Восточный» (жоғары деңгейде техникалық жабдықталған).

Майкүбі көмір алабы

  • Игерілуі: 1982 жылдан басталды.
  • Қоры: 109 млрд т.
  • Сапалық сипат: күлі мен күкірті аз, жылу шығару қабілеті жоғары, жақсы жанады.
  • Қолданылуы: металлургия және химия өнеркәсібі үшін шикізат.

Мұнай өңдеу (Павлодар МӨЗ)

Қазақстандағы мұнай өнеркәсібінің дамуын Павлодар облысындағы мұнай өңдеу инфрақұрылымынсыз елестету қиын. Зауыттың жылдық қуаттылығы — 7,5 млн т.

  • 1978 ж. МӨЗ алғашқы өнімдерін берді: мазут, бензин, дизель отыны, сұйытылған газ.
  • Қазіргі кезеңде зауыт жаңа жабдықтармен жаңғыртылған, мазутты терең өңдеуге арналған күрделі технологиялық кешен қалыптастырылған.

Электроэнергетика

Энергетика — Павлодар облысы шаруашылығының жетекші салаларының бірі. 1994 жылы облыс 27,6 млрд кВт·сағ электр энергиясын өндірді.

Ақсуда

МАЭС

Екібастұзда

2 МАЭС және 1 ЖЭО

Павлодарда

3 ЖЭО

Өндірілген электр энергиясы облыс ішінде және республика бойынша пайдаланылады. Сонымен қатар оның едәуір бөлігі жоғары вольтті желілер арқылы Оралға және Батыс Сібірге экспортталады.

4) Жаңа тақырыпты бекіту

Тапсырмалар оқушылардың деректерді талдау, салыстыру және қорытынды жасау дағдыларын бекітеді.

  1. Павлодар облысында өндірілетін көмір көлемінің диаграммасын құрастыру.
  2. Екібастұз және Майкүбі көмір кен орындарына салыстырмалы сипаттама беру.
  3. Кешеннің шаруашылықтағы маңызы мен түрлерін түсіндіру.
  4. Кешеннің құрылымы: құрамдас бөліктері және негізгі ерекшеліктері.
  5. Кешеннің басты проблемалары және оларды шешу жолдары.
  6. Кешенді өңдейтін салалардың орналасу факторларын талдау.
  7. Өндірістің шоғырланған аудандары мен аумақтық құрылымын сипаттау.
  8. Кешеннің даму болашағына болжам жасау.

5) Қорытындылау

  1. Павлодар облысының отын-энергетикалық кешені қандай салалардан тұрады?
  2. Негізгі көмір кесінділерін атаңдар.
  3. Павлодар облысында өндірілетін электр энергиясы қайда және қалай пайдаланылады?

6) Бағалау

Оқушылар сабақ барысында белсенділігіне және тапсырмаларды орындау сапасына қарай бағаланады.

7) Үй тапсырмасы

  • Мәтін соңындағы сұрақтарға жауап беру.
  • Сабақ үстінде үлгермеген сұрақтарды толықтыру.