Қазақша рефераттар

Бөлме ішінің суретін талқылау

Сабақтың тақырыбы: Перспектива

Бұл сабақта оқушылар бейнелеу өнеріндегі негізгі заңдылықтардың бірі — перспектива туралы жүйелі түсінік қалыптастырып, оны сурет салуда қолдануды үйренеді.

Сабақтың мақсаты

Білімділік

Перспектива ережелерімен таныстыру және перспектива заңдылықтарын қолдана отырып сурет салуға баулу.

Дамытушылық

Ой-өрісін, қиялын, танымдық қабілетін кеңейту; шығармашылық белсенділігін және өнерге қызығушылығын дамыту.

Тәрбиелік

Әсемдікке, ұқыптылыққа, еңбексүйгіштікке тәрбиелеу; эстетикалық талғамын қалыптастыру.

Сабақ форматы

Сабақтың түрі
Аралас сабақ
Типі
Жаңа білімді игеру
Әдістері
Түсіндіру, сұрақ-жауап, көрсету, үйрету
Көрнекілігі
Перспективалық көрініс суреттері, слайдтар және т.б.
Пәнаралық байланыс
Математика

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқушылармен сәлемдесу.
  • Сабаққа қатысуын және дайындығын тексеру.
  • Оқушы назарын сабаққа аудару.

II. Өткен сабақты қайталау

Сұрақтар

  • Композиция дегеніміз не?
  • Көкжиек сызығы дегеніміз не?

Үй тапсырмасы тексеріледі.

III. Сабақтың мақсатын қою

Бүгін біз бейнелеу өнеріндегі негізгі заңдылықтардың бірі — перспектива заңдылығымен танысамыз.

IV. Жаңа білім беру

Перспектива — бір жазықтықта (қағаз немесе кенеп бетінде) кеңістікті бейнелеу туралы ілім. Бұл ұғым латынның perspicere — «тасадағыны көре білу» деген сөзінен шыққан.

Перспективаның заңдары көп, алайда суретші міндетті түрде білуі тиіс негізгі екі ереже бар:

1-ереже: Қашықтық және өлшем

Зат бізден неғұрлым алыс тұрса, соғұрлым кішірек болып көрінеді.

2-ереже: Параллель сызықтар

Параллель сызықтар алыстаған сайын бір-біріне жақындай түсіп, көкжиекте бір нүктеге тоғысады.

Перспектива заңдылығын алғаш жүйелі қолданғандардың бірі — Қайта өрлеу дәуіріндегі атақты итальян сәулетшісі әрі суретшісі Филиппо Брунеллески.

Егер суреттегі заттар әртүрлі қашықтықта орналасып, қағаз бетінде кеңістік пен тереңдік сезілсе, бұл перспективалық бейнелеу деп аталады.

Түсіндіру мысалы: екі алма

Өлшемі бірдей екі алманы алайық. Бірін көрерменге жақын, екіншісін алысырақ орналастырсақ, жақындағы алма ірірек болып көрінеді. Сондықтан суретте де жақындағы затты алыстағыдан үлкенірек етіп бейнелейміз.

Түсіндіру мысалы: рельс, шамдар, қала көрінісі

Поезд рельсі, көше шамдары, ұзын көше сияқты көріністерде параллель сызықтардың алыстаған сайын бір нүктеге тоғысатынын байқаймыз. Мұнда параллель сызықтар дегеніміз — бір-біріне қарама-қарсы орналасқан, шексіздікке дейін созылғанда да қиылыспайтын сызықтар.

Түсіндіру мысалы: бөлме іші және биік ағаш

Бөлме ішін қарастырсақ, қабырға мен төбенің қиылысу сызықтары алыстаған сайын тарылып, бір бағытқа «жинақталады». Сол сияқты биік ағаштың түбінен жоғары қарағанда оның ұзындығы қысқарғандай әсер береді, ал параллель сызықтар бір нүктеде түйісетіндей көрінеді.

V. Машықтық жұмыс (практикалық бөлім)

Бүгінгі практикалық жұмыс: бөлменің ішкі көрінісін перспектива заңдылықтарын сақтай отырып салу.

  • Слайд арқылы бөлме ішін салудың кезеңдерін көрсету.
  • Тақтада салу тәсілдерін кезең-кезеңімен түсіндіру.
  • Оқушыларды кеңістік пен тереңдік әсерін беруге машықтандыру.

VI. Жаңа сабақты бекіту

«Сезімтал саусақтар» ойыны:

  1. Бір оқушы тақтаға шығады.
  2. Көзі байланып, қолына бір зат ұстатылады; оқушы оны сипап таниды.
  3. Зат алынып қойылады, көзіндегі байлау шешіледі.
  4. Оқушыдан сол затты тақтаға перспективалық бейнелеу талап етіледі.

VII. Қорытынды

Сабақ соңында перспективаның негізгі екі ережесі қайталанып, кеңістікті қағаз бетінде бейнелеудің маңызы қорытындыланады.

VIII. Бағалау

Оқушылардың жұмысы перспектива ережелерін сақтауына, композициялық дәлдігіне, ұқыптылығына және шығармашылық ізденісіне қарай бағаланады.

IX. Үй тапсырмасы

  • Бояп үлгермеген оқушылар суретін аяқтайды.
  • Қабырға тұсқағаздарына перспектива ережесі бойынша өрнек ойластырып, салып, бояп әшекейлеп келеді.