Жоталардың биіктігін тап
5-сыныпқа арналған ойын-сабақ: «Крестиктер мен нөлдер» (презентация форматында)
Сабақ ойын түрінде ұйымдастырылады. Оқушылар тапсырмаларды кезекпен орындап, ұпай жинайды және білімін бекітеді.
Блоктар
- Еске түсір — негізгі ұғымдарды қайталау
- Сәйкестендір — ұғымдар мен анықтамаларды жұптау
- Есепте — амалдарды орындау
- Салыстыр — деректерді реттеп, қорытынды шығару
- Эрудит — сұрақ-жауап арқылы білімді тексеру
- Хат — қысқа түсіндірме/қорытынды жазу
Тірек тақырыптар
Тапсырмалар географиялық деректермен байланыстырылып берілгендіктен, математика пәні мазмұны өмірмен ұштастырылады.
Салыстыру тапсырмасы: Қазақстан аймақтарының ауданы
Берілген облыстардың ауданын кему ретімен (үлкеннен кішіге) орналастырыңдар.
| Облыс | Ауданы |
|---|---|
| Қостанай облысы | 196 мың км² |
| Солтүстік Қазақстан | 98 мың км² |
| Ақмола облысы | 146 мың км² |
| Павлодар облысы | 125 мың км² |
| Қарағанды облысы | 428 мың км² |
| Шығыс Қазақстан | 283 мың км² |
| Алматы облысы | 224 мың км² |
| Жамбыл облысы | 144 мың км² |
| Оңтүстік Қазақстан | 117 мың км² |
| Қызылорда облысы | 226 мың км² |
Кеңес
Алдымен ең үлкен санды табыңдар, содан кейін қалғандарын салыстырып, тізімді реттеңдер.
Теңдеу құрып есеп шығару: Балқаш және Зайсан
Егер Балқаш көлінің тереңдігін 4 метрге арттырып, одан соң 2 есе кемітсек, Зайсан көлінің тереңдігін аламыз. Зайсанның тереңдігі 15 м болса, Балқаш көлінің тереңдігін табыңдар.
Белгілеу
- x — Балқаш көлінің тереңдігі (м)
- 15 — Зайсан көлінің тереңдігі (м)
Теңдеу
(x + 4) / 2 = 15
x + 4 = 15 · 2
x + 4 = 30
x = 30 − 4
x = 26
Жауабы
Балқаш көлінің тереңдігі — 26 м.
Қысқаша мәлімет
Балқаш көлі — Каспий мен Аралдан кейінгі ірі көлемді, ағынсыз су қоймасы. Ұзындығы — 614 км, ені — 44 км, аумағы — 18 200 км².
Есеп: Жоңғар Алатауы жоталарының биіктігі
Жоңғар Алатауының биік жоталары туралы деректер берілген: Алтынемелдің биіктігі — 2928 м, ал Қояндытау одан 531 м биік. Қатутау Алтынемелден 1298 м аласа. Жоталардың биіктігін табыңдар.
Қояндытау
2928 + 531 = 3459 (м)
Қояндытау жотасы Жоңғардың биік тауларына тән қатаң келбетімен ерекшеленеді.
Қатутау
2928 − 1298 = 1630 (м)
Қатутау — төбесі шоқы тәрізді, құламалы жота.
Нәтиже
- Қояндытау — 3459 м
- Қатутау — 1630 м
Есептеу: амалдар тәртібі
Өрнекті есептеңдер:
45 · 23 + 8640 : 24
Көбейту
45 · 23 = 1035
Бөлу
8640 : 24 = 360
Қосу
1035 + 360 = 1395
Ескерту
Бастапқы мәтінде жауап 4248 деп берілген, алайда бұл өрнектің дұрыс мәні 1395. 4248 саны келесі бөлімде Ертіс өзенінің ұзындығы ретінде қолданылған.
Дерек
Қазақстандағы ең суы мол өзен — Ертіс. Ұзындығы — 4248 км.
Эрудит: сұрақтарға жауап беріңдер
- 1. Нәрселерді санауда қандай сандар қолданылады?
- 2. Нөл натурал сан бола ма?
- 3. Ең кіші натурал сан неге тең?
- 4. Ең үлкен натурал сан бар ма?
- 5. Натурал сандарға қандай амалдар қолдануға болады?
- 6. Қосудың компоненттері қандай?
- 7. Азайтудың компоненттері қандай?
- 8. Әр уақытта айырма табыла ма?
- 9. Бір сан екіншісінен қанша артық екенін қалай табуға болады?
- 10. Көбейтудің компоненттері қандай?
- 11. Бөлудің компоненттері қандай?
Сәйкестендіру тапсырмасы
«Сәйкестікті табыңдар» бөлімінде мұғалім карточкалар немесе слайд арқылы ұғымдар мен анықтамаларды береді. Оқушылар жұптарын дұрыс табады.