Түркия Үкіметінің ресми қолдауымен ашылған оқу орнын айтайын
КТК арнасының хабарлауынша, Түркияның Қазақстандағы елшісі Қазақстан билігінен әйгілі діни қайраткер Фетхуллах Гүленнің ілімін насихаттайды деген уәжбен қазақ-түрік лицейлерінің қызметін тоқтатуды сұраған.
Каникулдағы тыныштық пен алда тұрған белгісіздік
Жазғы каникулда жүрген оқушылар бұл даудан бейхабар. Мәселен, Астанадағы кейбір білім ошақтарында жөндеу жұмыстары жүріп жатыр. Алайда бір айдан соң жаңа оқу жылы әдеттегідей басталмай қалуы да мүмкін. Себебі ресми Анкара Гүленнің ілімін насихаттайды деп айыптаған лицейлердің барлығын жабуды талап етіп отыр.
Елшінің мәлімдемесі: қай оқу орны Түркияға тиесілі?
Түркия елшісі арнайы мәлімдеме жасап, Қазақстандағы қандай оқу орны Түркия Үкіметінің ресми қолдауымен ашылғанын нақтылады.
«Түркия Үкіметінің ресми қолдауымен ашылған оқу орны — Түркістан қаласында орналасқан Ясауи атындағы халықаралық қазақ-түрік университеті. Ал Қазақстанда “қазақ-түрік лицейі”, “қазақ-түрік мектебі” деп аталған білім ордаларының біздің мемлекеттік органдарға еш қатысы жоқ. Бұл жерде Түркияның ғана емес, Қазақстанның да мүддесі бар. Сондықтан дұрыс шешім қабылданады деп ойлаймын».
Неге бұл мәселені шешу қиын?
Мұндай саяси шешім қабылдау оңайға соқпайды. Соңғы 25 жылда бұл мектептер еліміздің білім жүйесіне терең орнығып үлгерді. Қазақстанда KATEV халықаралық қоғамдық қорының демеушілігімен ашылған 30-ға жуық түрік лицейінде 8 мыңнан астам оқушы білім алып жүр.
Осы кезеңде бұл оқу орындарынан қазақтың мыңдаған дарынды жастары түлеп ұшып, бүгінде мемлекеттік басқарудың әртүрлі деңгейінде жауапты қызмет атқарып келеді.
Оқу бағдарламасы мен қаржыландыру қалай жүргізіледі?
Шенеуніктердің айтуынша, қала мен өңірлердегі лицейлер Қазақстанның Білім министрлігі бекіткен бағдарлама бойынша оқытады. Қаржыландыру да жергілікті бюджеттер есебінен жүзеге асырылады.
Анкараның ұстанымы және халықаралық науқан
Дегенмен ресми Анкара әлемнің әр түкпірінде табысты жұмыс істеп жатқан мұндай лицейлер білім беруді жамылып, астыртын саяси ықпал жүргізеді деген пікірде.
Түркиядағы жағдайдың әсері
Түркияда президентке қарсы әрекет ретінде бағаланған оқиғалардан кейін Гүленді жақтайды деген күдікпен қоғамның әр саласындағы адамдар қудалана бастады. Ердоған бұл іске оппозиция жетекшісі әрі ислам насихаттаушысы Фетхуллах Гүленді айыптаған.
Соның салдарынан генералдармен қатар университет оқытушылары, имамдар, шенеуніктер, журналистер, прокурорлар мен судьялар да қамауға алынғаны айтылды. Қазір Түркия Гүлен қаржыландырады деп есептелетін мектептердің қызметін тоқтатуға да күш салып отыр.
Орталық Азиядағы тәжірибе және Қазақстанның жауабы
Әзірше Орталық Азия елдерінің ішінде Өзбекстан ғана түрік лицейлерін жауып, бірқатар оқушыларды «Нұршылар» діни ағымына қатысы бар деген айыппен ұстағаны хабарланған.
Түркия елшісінің мәлімдемесіне қатысты Қазақстанның Білім министрлігі дүйсенбі күні арнайы мәлімдеме жасайтынын жеткізді. Дегенмен бұл мәселенің шешімі жоғары деңгейде қабылданатыны анық.