Адамгершілік - асыл қасиет
Сабақтың мазмұны
Бұл сабақтың өзегі — адамгершілікті тұлғаның ең асыл қасиеті ретінде түсіну және оны күнделікті өмірде әрекет арқылы таныту. Мақсат — балалардың бойына рухани-адамгершілік құндылықтарды ұялату: мейірбандық, ақылдылық, шыншылдық, қайырымдылық және басқа да ізгі сапаларды дамытуға ықпал ету.
Сабақтың мақсаты
- Рухани-адамгершілік қасиеттердің мәнін ұғындыру.
- Мейірбан, әділ, шыншыл, кешірімді болуға бағыттау.
- Өзін-өзі тануға, ішкі дүниені тәрбиелеуге жетелеу.
Көрнекілік
Сабақта символдық бейнелер қолданылады: күлімдеген күн, түнерген бұлт және кемпірқосақ суреттері. Бұл бейнелер көңіл күйді, ішкі әлемді және ізгілікке қарай бағыт алуды айқындауға көмектеседі.
Нақыл сөздер
«Дос кешірім сұрағанда илікпеген адамның күнәсі — ысырапшылық күнәсімен бірдей».
«Адам бір тәуір іске жарамаса да, өзін аспаннан түскендей ұстауды ұнатады».
«Адамның адамшылығы — ақыл, ғылым, жақсы ата, жақсы ана, жақсы құрбы, жақсы ұстаздан болады». — Абай
Сабақ барысы
1) Ұйымдастыру және кіріспе сұрақ
Бүгінгі тақырып — «Адамгершілік — асыл қасиет». Бұл сабақ арқылы өз бойымызға рухани-адамгершілік қасиеттерді дарытуға ықпал ететін ойларға тоқталамыз.
Негізгі сұрақ: «Адамшылық деген не?»
Осы сұраққа жауап беру үшін «рухани бай адам қандай?», «рух деген не?» деген мәселелер төңірегінде ой қозғаймыз.
Рух туралы түсінік
Рух — адам бойындағы қуат. Ол — барлық жақсы қасиеттердің, жасалатын игі істердің қайнар көзі.
Жаратылыста қарама-қарсылық қатар жүреді: ақ–қара, күн–түн, ыстық–суық, жақсы–жаман. Адам бойындағы жақсы қасиеттер рухтан туындаса, жаман қасиеттер нәпсінің көрінісі ретінде байқалады.
Ішкі күрес және жүрек
Адам денесі бір болғандықтан, оның ішінде үнемі рух пен нәпсі арасында күрес жүреді.
«Адамның ішінде болмайды аласы,
Оларды бұзатын нәпсінің таласы».— Шәкәрім
Рухтың мекені — жүрек. Махаббат, ар-ұят, қайрат, мейірімділік, жақсылық, адамшылық — осы жүректен бастау алады.
Рухани бай адам қандай?
Рухтың табиғаты материалдық зат емес; оның табиғаты — асыл нұр. Күнді адамның рухы десек, күн сәулесін — ақыл деп ұғынуға болады, өйткені ақыл — рухтың құрамдас бөлігі.
Негізгі қасиеттер
- әділдік
- шыншылдық
- мейірімділік
- кешірімділік
Адамгершілік ұғымын толықтыратын сапалар
- аяушылық
- сүйіспеншілік
- жан аямай еңбек ету
- қанағатшылдық
Осындай қасиеттер бойына орныққан адамда адамшылық молаяды. Бүгінгі әңгімеде осы сапалардың бірқатарына арнайы тоқталу көзделеді.
Символдық тапсырма: «Күн» және «Бұлт»
Тақтадағы күн суретіне назар аударайық: күннің нұры көлегейленіп тұр. Күнді мейірбан, жан-шуақ төгетін құдіретті анаға теңесек, жүректегі көлеңкелі сезімді сейілту үшін күнді жабқан түнерген бұлттарды ашуға тиіспіз.
Бірінші бұлттың тапсырмасы
Баяу әуен ырғағымен бәріміз жағымды ойларға берілеміз. Рухани жан азығы ең әуелі бесік жырынан басталады; әуен адамды тыныштандырып, ізгі ойға жетелейді.
Уақыт
1 минут
Әрекет
Жағымды ойға шоғырлану
Нәтиже
Ішкі жылылықты күшейту
Оқушылардың ықтимал ойлары
- «Әскердегі ағайым аман-сау жүрсе екен».
- «Аңсаған оқу орныма түссем екен».
- «Жер шарында тыныштық болса екен».
Жағымды ой — жүрекке түскен жарық. Ол адамды сабырлы, мейірімді, айналасына пайдалы болуға бейімдейді.