Қазақша рефераттар

Жеті қазынаны ата

Танымдық сайыс (2–3–4 сыныптар)

Сайыстың тақырыбы: «Жеті атаңды білесің бе?»

Бұл сайыс оқушылардың жеті ата туралы түсінігін кеңейтіп, ұлттық салт-дәстүрді құрметтеуге тәрбиелейді. Сонымен қатар өнерде және күнделікті өмірде кездесетін ұлттық нақышты сақтауға баулиды, ана тілімізді сүюге деген құштарлығын арттырады.

Мақсаты

  • Оқушылардың жеті ата туралы білімін тереңдету.
  • Ұлттық салт-дәстүрді бағалауға, құрметтеуге үйрету.
  • Ұлттық нақышты сақтап, тілге сүйіспеншілікті арттыру.

Көрнекілігі

Интерактивті тақта Слайд

Көрнекілік материалдары ақпаратты нақтылап, оқушылардың қызығушылығын арттыруға көмектеседі.

Өткізілу форматы

Сайыс кезең-кезеңімен өтеді: таныстыру, бата беру, шығармашылық жұмыс, сұрақ-жауап және үй тапсырмасын қорғау.

Топтық ықпалдастық
Жеке жауап
Шығармашылық қорғау
Сахналық мәдениет

Сайыстың өткізілу барысы

1) «Тегін білмеген – тексіз»

Таныстыру

Қатысушылар өздерін, әулетін, жеті атаға қатысты танымын қысқаша таныстырады.

2) «Батаменен ер көгерер»

Бата сайысы

Бата айту мәдениеті, сөз мәнері және мағыналық дәлдік бағаланады.

3) «Шежіре сыр шертеді»

Шығармашылық

Ұрпақ сабақтастығы жайлы ой-толғау, әңгіме, өлең немесе көрініс түрінде қорғалады.

4) «Көңілі ояу, көзі ашық»

Сұрақ-жауап

Ұлттық құндылықтарға қатысты білім тексеріледі: рәміздер, дәстүр, тағам, мақал-мәтел және т.б.

5) «Өнерліге өріс кең»

Үй тапсырмасы

Қатысушылардың дайындық деңгейі, орындаушылық шеберлігі мен сахна мәдениеті бағаланады.

Жүргізушінің сөзі

Кіріспе шумақ

Қазақпыз қыз өсірген іңкәр қылып,

Қазақпыз ұл өсірген шырқап жүріп.

Қазақпыз құс та салып, ат жаратқан,

Сайысқа түскен де әрі тұлпар мініп.

Жалғастырған мұраны, ел жұртының қорғаны — сегіз қырлы, бір сырлы қазақтың сұлтан ұлдары! «Жүзден жүйрік, мыңнан тұлпар» дегендей, бүгінгі «Жеті атаңды білесің бе?» атты танымдық сайысқа қатысушыларды ортаға шақырамыз.

Ескерту

Қатысушылардың есімдері мен мәтін жолдары мектеп дәстүріне сай берілді; қажет болса, сынып/топ атауларымен толықтыруға болады.

Қатысушыларды таныстыру (өлеңмен)

1)

Кем емеспіз игі дәстүр санаттан,

Дос жүрекке жаз дидарлы таң атқан.

Сыр мен сымбат жарасады жігітке —

Ортаға шық, Талғатұлы Мейірбек!

2)

Білдіргенге азаматқа ел сенім,

Еңсесі оның көтерілер деседі.

Қол шапалақ болсын қауым сіздерден —

Шыққан кезде Еркінұлы Тарғынды!

3)

Кім тоқтатар мына зымыран уақытты,

Перзентімен өсетін ел — бақытты.

Ақсенекте небір саңлақ өнерлі,

Танысын ел жауқазын ұл — Мейрамбекті!

4)

Ел мен ердің мәңгі жалғас тағдыры,

Танылады бүгін жігіттердің алғырлығы.

Сына өзіңді, біліміңді аяма —

Ортаға шық, Бесінбайдың Кітапбайы!

5)

Кешіміз өтіп жатыр салтанатты,

Төгілген күн нұрындай шапағаты.

Халайық, қаттырақ қол соғыңдар —

Қарсы алайық Амандықұлы Әнуарды!

6)

Қазақ елім тәуелсіз боп танылған,

Бақыт құсы ұшпасын бағымнан.

Көрерменге көрсететін өнерін —

Сайыскердің бірі ортада — Бердәулет!

7)

О, жігіттер, неткен сендер сымбатты ең,

Табиғат та сендер деп бір еліктеген.

Маңғыстауды ата жұртқа санайтын —

Сөз тыңдайық Халықбекұлы Тарғыннан!

Жеребе тарту және қазылар алқасы

Сайыста бақ сыналар, бап сыналар. Бас жүлдені өнерлі тапқан алар. Кім өнерлі, кім тапқыр — шешу қиын, қазылар алқасы болмаса нақ сыналар.

Келесі қадам:

Қатысушылар жеребе суырады.

Кез келген сайыс әділ бағалануы тиіс. Ендеше, әділқазылар алқасымен таныстырамыз.

Гүл көңілдер қуаныштан өрілді, жанарыңнан жалын нұры төгілді. Жыр ұшқындап тұр ғой әне үніңнен — көпшілікке таныстыршы өзіңді.

Ескерту: мұнда қазылардың аты-жөні енгізіледі.

Кезеңдер мазмұны

1-кезең: «Тегін білмеген – тексіз» (таныстыру)

Қатысушылар өздері туралы таныстырып, отбасылық шежіре мен жеті атаға қатысты білетінін жүйелі түрде баяндайды.

2-кезең: «Батаменен ер көгерер» (бата сайысы)

«Батаменен ел көгерер, жауынменен жер көгерер» — деген асыл халқымыздың сөзі бар. Салт-дәстүріміз ұрпақ санасында берік сақталсын.

3-кезең: «Шежіре сыр шертеді» (шығармашылық қорғау)

Біле білген білімді — зерек дейміз,

Білімімен ел-жұрттан — ерек дейміз.

Шежіресін білгені ұл балаға —

Өміріне мәні бар сабақ дейміз.

4-кезең: «Көңілі ояу, көзі ашық» (сұрақ-жауап)

Нұр жаусын таудай болса талаптарың. Қиын сұрақ қойылса да, жауаптарың дәл әрі айқын болсын.

1-топ сұрақтары

  1. Ұлттық аспаптарды ата.
  2. Киіз үйдің бөліктерін ата.
  3. Елтаңба туралы не білесің? Авторы кім?

2-топ сұрақтары

  1. Қазы-қарта деген не?
  2. Наурыз қандай мейрам?
  3. Әнұранның авторларын ата.

3-топ сұрақтары

  1. Тыйым сөздерден мысал келтір.
  2. Ат әбзелдерін ата.
  3. Ұлттық ойындарды ата.

4-топ сұрақтары

  1. Ұлттық тағамдарды ата.
  2. Еңбек туралы мақал айт.
  3. ҚР Мемлекеттік туы туралы не білесің?

5-топ сұрақтары

  1. Соғым дегенді қалай түсінесің?
  2. Өнер-білім туралы мақал айт.
  3. Тоқымқағар деген не?

6-топ сұрақтары

  1. Мұсылмандардың қасиетті кітабы қалай аталады?
  2. Жеті қазынаны ата.
  3. Төрт түлік пірлерін ата.

7-топ сұрақтары

  1. Ұлттық валютамыз қалай аталады?
  2. Еліміздің астанасы қай қала?
  3. Ұлттық рәміздер дегеніміз не?

5-кезең: «Өнерліге өріс кең» (үй тапсырмасы)

Қандай жақсы жақсылықта көріскен, жігіттер тұр алдарыңда келіскен. Қанша өнер білсең де, көптік етпейді — дейтін елміз, өнерліге өріс кең!

Бағалау бағыты

  • Мазмұнның дәлдігі және ұлттық мәні
  • Көркемдік орындау және сахна мәдениеті
  • Уақытты тиімді пайдалану

Қорытынды сөз және марапаттау

Қазылар әділдікті орнықтырар. Кімнің жауабы толық әрі тұщымды шықты — бәрі бағаланады. Білім мен тапқырлық сайысында жеңіске жеткен — нағыз мықты.

Сөз кезегі әділқазылар алқасына беріледі.

Марапаттау

Бойларыңда от бар екенін байқадық, жүректеріңде шоқ бар екенін байқадық. Сол шоқты өшірмей, жалындатып, биіктей беріңдер!

Сайыс аяқталды.