Сөз мәйегі мақал
Солтүстік Қазақстан облысы, Петропавл қаласы, №12 орта мектеп
Қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі: Валиева Динара Берлинқызы
Тіл сайысы
Бұл сайыс сабақ оқушылардың қазақ тілі пәнінен өтілген материалдарды меңгеру деңгейін анықтауға, білімін жүйелеуге және мемлекеттік тілге құрметін арттыруға бағытталған.
Мақсаты
Оқушылардың қазақ тілі пәнінен өтілген материалдарды меңгеруін және білім деңгейін тексеру.
Міндеттері
- 1 Оқушылардың білім-білік дағдыларын қалыптастыру.
- 2 Қазақ тілін сүюге, құрметтеуге тәрбиелеу; ізденімпаздыққа баулу.
- 3 Оқулық пен қосымша материалдар деректерін пайдаланып, ғылыми-танымдық әрекеттерін жетілдіру.
Ұйымдастыру мәліметтері
Пәнаралық байланыс
Тарих, қазақ тілі, әдебиет
Сабақтың түрі
Сайыс сабақ
Көрнекілігі
Кеспе қағаздар, тест
Топқа бөлу
Екі түрлі кәмпит арқылы екі топқа бөлу
Мұғалімнің кіріспе сөзі
Құрметті әріптестер, оқушылар! Бүгінгі «Тіл сайысы» атты сабағымызды бастауға рұқсат етіңіздер. Сайысты өткізудегі мақсатымыз — басқа ұлт өкілдерінің мемлекеттік тілге құрметпен қарауын қалыптастыру және оқушылардың алған білімін тексеру.
Сайыс кезеңдері
- Таныстыру
- Дода
- Сөз мәйегі — мақал
- Кім жылдам?
- Әріптер сайысы
- Тест жұмысы
Сайысқа кіріспе шумақ:
Сайысымыздың беташарын бастайық,
Көрерменді бір серпілтіп тастайық.
Таныстырсын сайыскерлер өздерін,
Өнеріне ду қол соғып қостайық.
1-кезең: Таныстыру
Әр топ өздерін таныстырып, атауын, ұранын және қатысушыларын қысқаша таныстырады.
2-кезең: Дода
Әр топқа 10 сұрақ қойылады. Мақсат — тоқтаусыз, дұрыс әрі жылдам жауап беру.
1-топ сұрақтары (10)
- 1. Қазақстан қандай мемлекет? (тәуелсіз, егемен)
- 2. Көктем мезгілінде неше мереке бар?
- 3. ҚР-ның мемлекеттік тілі қандай? (қазақ тілі)
- 4. Қыста не жауады? (қар)
- 5. Күздің бірінші айы қай ай? (қыркүйек)
- 6. Бір тәулікте неше сағат бар? (24)
- 7. «Күн» сөзінің антонимі қандай? (түн)
- 8. Наурызда пісірілетін басты тағам қандай? (наурыз көже)
- 9. Сөз құрамы неден тұрады? (түбір мен қосымша)
- 10. Орыс тілінде неше септік бар? (6)
2-топ сұрақтары (10)
- 1. Қазақ тіліне тән неше дыбыс бар? (9)
- 2. Көктем айлары қандай? (наурыз, сәуір, мамыр)
- 3. ҚР рәміздері қашан қабылданды? (1992 ж. 4 маусым)
- 4. Абай Құнанбайұлының шын есімі қандай? (Ибраһим)
- 5. Аң патшасы қай аң? (арыстан)
- 6. Бір аптада неше күн бар? (7)
- 7. «Ақ» сөзінің антонимі қандай? (қара)
- 8. Буынның түрлері қандай? (ашық, тұйық, бітеу)
- 9. Зере Абайға кім болады? (әжесі)
- 10. Қазақ тілінде неше септік бар? (7)
3-кезең: Сөз мәйегі — мақал
Оқушылар Отан, достық тақырыптарына байланысты мақал-мәтелдерді кезекпен айтады.
Бағалау өлшемі
Мақалдың мағынасының дәлдігі, тақырыпқа сәйкестігі, айту мәнері мен тіл тазалығы.
4-кезең: Кім жылдам?
Берілген шашыраңқы сөздерден дұрыс сөйлем құрастыру қажет.
Тапсырмалар
- Қазір қазақ тілі сабағы өтіп жатыр.
- Осы аптада Наурыз мерекесін мектепте тойлаймыз.
Тапсырмалар
- Біздің мектептің мұғалімдері мейірімді әрі әдемі.
- Демалыста оқушылар қаладағы саябаққа барады.
5-кезең: Әріптер сайысы
Әр топтан үш оқушы шығып, әріп таңдайды. Қойылған сұраққа сол әріптен басталатын сөздермен жауап береді.
6-кезең: Тест жұмысы
Оқушыларға 5 сұрақтан тұратын тест беріледі. Орындауға 5 минут уақыт бөлінеді.
Тест жұмыстары бір-бірімен алмастырылып, өзара тексеріледі.
Тест сұрақтары
-
Барыс септікті сөз тіркесін тап:
- А) қаладан келді
- Ә) қаланың адамы
- Б) қалаға барды
- В) қалада тұрады
-
Сөздердің антонимдерін табыңыз:
- 1) аз — көп (мало — много)
- 2) биік — аласа (высокий — низкий)
- 3) кішкентай — үлкен (маленький — большой)
- 4) ерте — кеш (рано — поздно)
-
Табыс септікті сөз тіркесін тап:
- А) ауылдың малы
- Ә) ауылға бардым
- Б) ауылдан келдім
- В) ауылды жақсы көремін
-
Сөздердің антонимдерін табыңыз:
- 1) кедей — бай (бедный — богатый)
- 2) үстінде — астында (наверху — внизу)
- 3) ақ — қара (белый — черный)
- 4) жақсылық — жамандық (добро — зло)
-
Көмектес септікті сөз тіркесін тап:
- А) қаламды алдым
- Ә) қаламның сиясы
- Б) қаламмен жаздым
- В) көпқалам
Қорытынды
Әрбір тілде сөйле — әлемді таң қылып,
Қазақ тілін білмеу қандай заңдылық?!
Өсер болсаң, байтақ далам тұрғанда,
Қазақ тілі жасау керек мәңгілік!
Осы өлең жолдарымен бүгінгі сайысымызды аяқтаймыз.