Азық - түліктер және дәрумендер
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
Білім беру саласы
Денсаулық
Ұйымдастырылған оқу қызметі
Қауіпсіз мінез-құлық негіздері
Тақырып
Азық-түліктер және дәрумендер
Мақсаты
Балаларға азық-түлік және пайдалы дәрумендер туралы түсінік беру.
Үйрету
Тағамды дұрыс әрі ұқыпты жеуге, тамақтанудың маңызын түсіндіруге үйрету.
Дамыту
Ой-өрісін, есте сақтау қабілетін дамыту.
Тәрбиелеу
Мәдени-гигиеналық дағдыларға тәрбиелеу.
Билингвальды компонент
- Азық-түлік — продукты
- Нан — хлеб
Көрнекілік құралдар
Слайдтар, үлгі көрнекіліктер.
Сөздік жұмыс
Дәрумен ұғымын бекіту.
Мотивациялық кезең: «Шаттық шеңбері»
Күндей жадырап,
Айдай арайлап,
Жұлдыздай жарқырап,
Судай таза көңілмен
Бүгінгі күнімізді бастайық.
Бүгінгі оқу қызметі — «Қауіпсіз мінез-құлық негіздері».
Тақырыбымыз — «Азық-түліктер және дәрумендер».
Өткенді қайталау және сұрақ-жауап
Қайталау сұрақтары
- Жыл мезгілдерін еске түсірейік.
- Өткен оқу қызметінде қандай тақырыппен таныстық?
- Алғашқы көмек көрсеткеннен кейін не істеу керек?
Нақты жауап
Дұрыс: алғашқы көмектен кейін жедел медициналық жәрдем шақыру қажет.
Күз мезгілі туралы
- Қазір жылдың қай мезгілі?
- Күз мезгілінде неше ай бар?
- Күзде ауа райында қандай өзгерістер болады? Күз туралы тақпақ білесіңдер ме?
Азық-түлік деген не?
Азық-түлікке күнделікті өмірімізге қажет тағамдардың барлығы жатады: нан, сүт, дәнді дақылдар және тағы басқа өнімдер.
Нан — қасиетті, қастерлі тағам. Ол оңайлықпен келмейді: нан дастарқанға жеткенше көптеген адамдар еңбек етеді.
Нан бізге қалай келеді?
- 1 Жер жыртылады.
- 2 Дән себіледі, өсе бастайды.
- 3 Бидайдың сабақтары піседі.
- 4 Астық элеваторға (ұн зауытына) жеткізіледі.
- 5 Диірменде тартылып, ұн дайындалады.
- 6 Ұн қаптарға салынып, тасымалданады.
- 7 Наубайханада қамыр иленіп, нан пісіріледі.
- 8 Дайын нан дүкендерге жеткізіліп, сатылымға түседі.
Дәнді дақылдар: тары, талқан және басқа өнімдер
Тары — дәнді дақылдардың бір түрі. Ежелден қазақ халқы тарыны түйіп, талқан жасап, дастарқанға қойған.
Тары мен талқан — қуатты, құнарлы тағам. Әсіресе балаларға, жүкті әйелдерге, қарттарға пайдалы. Сондықтан балабақша мәзірінде жиі қолданылады.
Дәнді дақылдардың басқа түрлері: қарақұмық, сұлы жармасы, күріш. Бұлардың құрамында дәрумендер мол.
Сергіту сәті
Жайқалады ақ бидай,
Басын иіп аққудай.
Трактор мен комбайн,
Жүргізуге мен дайын.
Дәрумендер: қайда болады және не үшін қажет?
Дәрумендер тек дәнді дақылдарда ғана емес, жемістер мен көкөністерде де көп болады. Әр дәруменнің ағзаға өз пайдасы бар.
A дәрумені
Көбіне сәбізде кездеседі. Дұрыс өсуге және көздің жақсы көруіне көмектеседі.
B дәрумені
Бұршақ, қарақұмық, сұлы жармасы сияқты өнімдерде, сондай-ақ ірімшік, балық, қара нан құрамында болады. Ми мен бүкіл ағзаның жақсы жұмыс істеуіне маңызды.
C дәрумені
Ағзаны әртүрлі аурудан қорғауға, қан тамырларының берік болуына көмектеседі. Көптеген жеміс-жидек пен көкөністе кездеседі.
D дәрумені
Ет, бауыр, жұмыртқа, сары май, ірімшік өнімдерінде болады. Сүйектің берік болуы үшін қажет.
Қорытынды ой: дәнді дақылдар, жеміс-жидек және көкөністердің барлығы — ағзамызға қажет пайдалы дәрумендердің маңызды көзі.
Ойын: «Сөйлемді жалғастыр!»
Балалар сөйлемді өз ойымен толықтырады, сөйлеу дағдысын дамытады.
Анам дүкеннен…
Мен қарындашпен…
Мен кітаптан…
Менің әжем…
Біз дастарқанға…
Ұжымдық жұмыс: «Ас әзірлейік!»
Шарты: балалар қызылша сорпасы мен манты тағамдарына қандай азық-түліктер қажет екенін анықтайды. Кейін сол өнімдерді атап, тағамды «құрастырып» көрсетеді.
Тыйым сөздер және тағам мәдениеті
- Нанды бір қолыңмен үзбе.
- Нанды жерге тастама.
- Дән — өмірлік азық.
- Нанды қастерлеу керек.
Қорытындылау
Бүгін не өттік?
Қауіпсіз мінез-құлық негіздері
Тақырып
Азық-түліктер және дәрумендер
Неге маңызды?
Дәрумендер ағзаның өсуі, қорғанысы, күш-қуаты және денсаулығы үшін қажет.