Баланың өзіне деген сенімін туғызу, өзінен шығармашылық қасиет іздете білу

Бүгінгі таңда қоғамымыздың жаңа қарқынмен дамуы, ғылыми-техникалық прогрестің жетістіктері және еліміздің өркениетті елдер қатарынан көрінуі білім беру жүйесіне де әсер етпей қойған жоқ. ХХІ ғасырда ақпараттық қоғам табалдырығын аттаған сәттен бастап-ақ республикалық білім берудің жаңа жүйесі — білім беру үдерісін ақпараттандыру бағыты — қолға алынды.

Заман талабы оқу үдерісіне компьютерлік технологияларды енгізуді және оларды кең көлемде қолдануды қажет етеді. Компьютерлік технологияны тиімді пайдалану (электрондық оқулықтар, оқу бағдарламалары және т.б.) пән мұғалімдерінен тәжірибе, үздіксіз ізденіс және жоғары әдістемелік шеберлікті талап етеді.

Әр мұғалімнің алдындағы ізгі мұрат — өз пәнінен білім берумен шектелмей, әр баланың ішкі «менін» ашу және сол әлеуетті шығармашыл тұлғаға бағыттау. Шығармашылық — ізденімпаздықтан туады: оқушыға өзіне сенім ұялату, бойындағы қабілетін байқату, оны дамытуға жағдай жасау қажет.

Шығармашылыққа баулу мен оны қалыптастыру үдерісі ең алдымен мектепте басталады. Мұғалімнің жетекшілігімен орындалған шығармашылық жұмыстар оқушының ішкі мүмкіндіктерін ашады, дербестігін арттырады, нәтижеге ұмтылысын күшейтеді.

Информатика сабағында оқушылардың шығармашылық қабілетін дамыту және оқытудың тиімділігін арттыру — бүгінгі жоғары және орта мектептегі информатиканы оқыту теориясы мен әдістемесіндегі маңызды педагогикалық мәселелердің бірі.

Ұстаздық тәжірибемде оқыту барысында көздейтін мақсатым — рухани бай, жан-жақты, түсінігі мол, өзін-өзі басқаруға бейім, өзгенің пікірін тыңдап, бағалай білетін тұлға қалыптастыру.

Мектеп оқушыларына информатика пәнін оқытып-үйретуде олардың танымдық қызметіне қызығушылығын арттыру үшін оқу үдерісі ерекше түрде ұйымдастырылуы тиіс.

Қазіргі кезде кез келген сабақ немесе сабақтар жүйесі көбіне төмендегідей жоба бойынша құрылады:

1. 1 Мұғалім мақсатты тұжырымдайды, бірақ бағалау өлшемдерін толық түсіндірмейді.
2. 2 Қойылған мәселелерді қалыптасқан мақсаттардың элементі ретінде қарастырады.
3. 3 Мақсатқа жету құралдары мен әдістерін мұғалім өзі таңдайды және бірнеше тәсілді ұсынады (әдістердің көпнұсқалылығы байқалады).
4. 4 Жаңа тапсырманы меңгеру және қорытындылау үшін оқушылар мұғалім ұсынған жаттығуларды өз бетінше орындайды.
5. 5 Мұғалім орындалған жұмыстарды бағалап, білім деңгейін тексереді; әрі қарай бұл цикл қайталана береді.

Қазіргі оқыту үдерісінде оқушыларға өте көп ақпарат берудің өзі күннен-күнге қиындап барады, тіпті кей жағдайда мүмкін емес. Сондықтан оқушылардың танымдық қабілетін күшейтіп, қызығушылығын арттыру және жаңа тақырыпқа ынтасын көтеру қажет.

Оқушы қандай да бір әдіспен берілген дайын білімді жаттап алуға бағытталған селқос тыңдаушы ғана болмауы керек. Керісінше, ол өзіне қажет білімді сұрау, кітапхана мен Интернет арқылы іздеу, әрі қажет жағдайда қолдануға ұмтылатын белсенді тұлғаға айналуы тиіс.

Оқушылардың танымдық қызығушылығын арттыру үшін жаңа материалды меңгеру үдерісіне төмендегі элементтер қажет:

• Тақырыптың мақсатын нақты түсіну.
• Қосымша материалдар арқылы мақсатты жүзеге асыру.
• Алынған білім нәтижесін бақылау және бағалау.

Қазіргі тәжірибеде көбіне екінші элемент басым қолданылады, өйткені оны кез келген мұғалім жүзеге асыра алады. Ал мақсат қоюға келсек, кей жағдайда ол оқыту үдерісінің өзара байланыспаған жекелеген талаптарын ғана көздеумен шектеліп жатады.

Мұндай тәсіл оқушының өз қызметін бақылауына, бағалауына және нәтижені тиімді талдауына жеткілікті мүмкіндік бермейді. Соның салдарынан оқушының танымдық қызығушылығы ғана емес, жалпы оқу үдерісіне ынтасының артуы да екіталай.

Жоғарыда аталған үш элементтің толық іске асуы үшін оқу пәнінің ішкі логикасын — оның даму тарихы мен қалыптасу ерекшеліктерін — ескеру маңызды. Сонымен бірге информатика (немесе кез келген пән) жалпы білім жүйесінің бір бөлігі екенін түсіну қажет.

Қазіргі оқу үдерісінің мазмұнына көзқарас оны диалектикалық даму тұрғысынан қарастыруды талап етеді. Пәндік білім беру жүйесінің негізінде диалектикалық қайшылық — жүйенің дамуына мүмкіндік беретін қозғаушы күш ретінде — танылады.