Етістікке қойылатын сұрақтар
Сабақтың барысы
Бұл сабақта оқушылар сан есімнің мағынасын, қойылатын сұрақтарын және сөйлемдегі қолданысын жаттығулар арқылы меңгереді. Құрылым ұйымдастыру кезеңінен бастап, үй тапсырмасын тексеру, жаңа тақырыпты ашу, оқулықпен жұмыс, сергіту, бағалау және үй тапсырмасымен қорытындыланады.
I. Ұйымдастыру кезеңі
Оқушылардың назарын сабаққа аудару, сыныптың сабаққа дайындығын тексеру.
II. Үй тапсырмасын сұрау
«Балық аулау» ойыны арқылы өткен тақырыптарды еске түсіру және сұрақтарға жауап беру.
Өткенді қайталау: «Балық аулау» ойыны
Ойын барысында әр оқушы «қармаққа ілінген» сұрақты алып, қысқа әрі нақты жауап береді.
Сұрақтар
- •Зат есім дегеніміз не?
- •Сан есім дегеніміз не?
- •Етістік дегеніміз не?
- •Сын есімге қандай сұрақтар қойылады?
- •Етістікке қандай сұрақтар қойылады?
- •Етістіктің неше түрі бар?
Жаңа сабақ: Сан есім
Негізгі анықтама
Заттың санын, ретін білдіретін сөздер сан есім деп аталады.
Қойылатын сұрақтар
Қанша? Неше? Нешінші?
Мысалдар
- Тоғыз қой
- Жиырма ағаш
Сан есім сөйлемде көбіне зат есіммен тіркесіп, мөлшерді, санды немесе ретті білдіреді.
Ойлан, тап!
Кестедегі сөздердің бірінші әрпінен бастап тігінен оқысаңдар, «Сан есім» деген сөз шығады. Осы арқылы жаңа тақырыпты ашамыз.
Тақырыпқа кіріспе (үлгі әңгіме)
Біз өткен сабақта сөз таптарымен таныстық. «Сөз таптары» деп аталатын топқа зат есім, сын есім, етістік және сан есім жатады. Бүгін солардың бірі — сан есімді тереңірек қарастырамыз.
Сұрақ-жауап арқылы бекіту
Оқушылардың жасына, сыныптағы жағдайға қатысты сұрақтар қойылып, жауаптағы сан есімдерді табу ұсынылады.
Мұғалім: Оразбек, сен нешінші сыныпта оқисың?
Оқушы: Мен екінші сыныпта оқимын.
Мұғалім: Арайлым, сен неше жастасың?
Оқушы: Мен тоғыз жастамын.
Мұғалім: Айдар, сенде қанша қалам бар?
Оқушы: Менде он екі қалам бар.
Мұғалім: Балалар, сыныпта неше парта бар?
Оқушылар: Сыныпта он бес парта бар.
Жаттығулар: есепте және ата
Қарапайым амалдарды орындап, нәтижені сан есім ретінде айту (ауызша/жазбаша).
1-тапсырма
4 + 4 =
2-тапсырма
12 + 8 =
3-тапсырма
50 + 40 =
4-тапсырма
1000 − 200 =
5-тапсырма
30 + 30 =
6-тапсырма
12 − 10 =
7-тапсырма
300 + 700 =
Қосымша сөздер
Сан есімдерге мысал ретінде мына сөздер де қолданылады: сегіз, жиырма, тоқсан, жүз, алпыс екі, мың.
Оқулықпен жұмыс
401-жаттығу
— Екі көзің не үшін керек?
— Жақсыларды көру үшін.
— Екі қолың не үшін керек?
— Елге көмек беру үшін.
402-жаттығу
Жұмбақты шешіп, сан есімдердің астын сыз.
Тоғыз белбеу, қос жібек,
Екі мұрын, бір шүмек.
Сергіту сәті
1, 2, 3 — ал, қанеки, ұш.
4, 5, 6, 7 — мынау ауыл шеті.
8, 9, 10 — ал, қанеки, қон.
Жазылым: 403-жаттығу
Мәтінді көшіріп жазып, ішіндегі сан есімдерді табу және сұрақ қою.
Біз екінші сыныпта оқимыз. Сыныпта жиырма бес оқушы бар. Әр партада екі оқушы отырады. Мен үшінші партада отырамын.
Қорытынды
Бағалау
Сабаққа белсенді қатысқан, сұрақтарға нақты жауап берген және тапсырмаларды дұрыс орындаған оқушылардың жұмысы бағаланады.
Үй тапсырмасы
Сан есімнің ережесін жаттау, мысалдар келтіру.