ЖАРНАМАЛЫҚ РОЛИК жаттығуы
Мақсат пен идея
Бұл тренинг жасөспірімдердің жалғыздық сезімін дер кезінде байқап, қолдау көрсету мәдениетін қалыптастыруға бағытталған. Қатысушылар бір-бірін жақсырақ танып, эмоцияларын атауды үйреніп, топ ішінде қауіпсіз байланыс орнатудың тәжірибесін алады.
Назардағы дағдылар
- Эмпатия және тыңдай білу
- Топтық өзара қолдау
- Өзін-өзі тану және өзін қабылдау
Жұмыс форматы
Қысқа нұсқаулар, қозғалысқа негізделген тапсырмалар, шығармашылық таныстыру және ортақ талқылау. Негізгі қағида — қауіпсіздік, құрмет және құпиялылық.
Жаттығулар барысы
1) «Жарнамалық ролик»
Дайындық: 10 минутҚатысушыларға жарнаманың мәні таныс: біз күнделікті теледидардан роликтер көріп, тауар немесе қызмет қалай ұсынылатынын білеміз. Осы тапсырмада топ өздерін жарнама агенттігі ретінде елестетіп, «объектіні» қызықты әрі шынайы түрде таныстырады.
Нұсқау
- Әр қатысушы есімі жазылған карточка алады (өз есімі түсуі мүмкін).
- Жарнамалайтын адамның атын айтпайсыз.
- Оны тауар/қызмет ретінде елестетіп, қандай «түр» болатынын сипаттайсыз (мысалы, тоңазытқыш, қала сыртындағы үй т.б.).
- Ролик қай аудиторияға арналғанын көрсетесіз.
Ережелер
- Ең маңызды әрі шынайы қасиеттері көрінуі керек.
- Ұзақтығы: 1 минуттан аспайды.
- Соңында топ мүшелері «кім жарнамаланғанын» табады.
- Қажет болса, сыныптағы заттарды қолдануға және басқа қатысушыларды көмекке шақыруға болады.
2) «Көлеңке»
Мақсаты — бір-бірін түсіне білу қабілетін дамыту. Қатысушылар жұпқа бөлінеді: біреуі — «адам», екіншісі — оның «көлеңкесі». Музыка ырғағымен «адам» түрлі қимылдар жасайды, ал «көлеңке» оларды дәл қайталайды. Кейін рөлдер ауысады.
Талқылауға идея: қимылды дәл қайталау үшін не қажет болды — назар, сенім, қарқынға бейімделу ме?
3) «Сезімдерді ата»
Қатысушылар кезекпен түрлі сезімдерді білдіретін сөздерді атайды, ал жүргізуші (немесе белгіленген оқушы) оларды ватманға жазып отырады. Бұл тапсырма эмоция сөздігін байытуға көмектеседі.
Қалай өткізуге болады
- Екі топ арасында сайыс ретінде.
- Немесе жалпы топтық «ми шабуылы» форматында.
- Сабақ барысында тізімге жаңа сөздер қосып отыруға болады.
Талқылау сұрақтары
- Аталған сезімдердің ішінде саған қайсысы көбірек ұнайды? Неліктен?
- Қай сезімді ең жағымсыз деп санайсың?
- Қай сезімдер саған жақсы таныс, ал қайсысы сирек кездеседі?
Нәтиже: ватмандағы сөздер тізімі — топтың эмоционалдық тәжірибесінің «картасы». Оны сабақ бойы тірек ретінде қолдануға болады.
4) «Сиқырлы алақан»
Әр қатысушы парақтың жоғарғы бөлігіне өз есімін жазады да, алақанының суретін қарындашпен сызады. Әр саусаққа өзінің жеке қасиеттерін жазады (қаласа, саусақтарды түрлі түске бояйды).
Кейін парақтар шеңбер бойымен беріледі. Басқа қатысушылар сол адамның бойынан байқалатын жақсы қасиеттерді алақандағы саусақтардың арасына қосып жазады.
Талқылау
- Өзің туралы нені анық байқадың?
- Қандай жаңалық аштың?
- Өзін қабылдау мен өзгенің көзқарасында ортақ шындық болуы мүмкін бе?
5) «Өрмекші торы»
Мақсаты — топта бірлесіп жұмыс істеу және қолдау көрсету. Жаттығуға тоқыма жібі қажет. Барлығы шеңберге тұрады: жіптің бір ұшын мықтап ұстап, қарсы тұрған адамға жылы лебіз, тілек немесе мадақ сөз айтып, жіп матогын береді. Әркім өзіндегі ұшты жібермей ұстап тұрады.
Осылайша жіп бір қатысушыдан екіншісіне беріліп, соңында маток бастапқы адамға қайта оралады. Нәтижесінде ортада «тор» пайда болады — бұл топтың байланысын көзбен көруге мүмкіндік береді.
Маңызды ой
Тор бұзылмауы үшін әр қатысушы өз ұшын ұстап тұруы керек. Біреу жіпті жіберсе, құрылым әлсірейді. Бұл метафора өмірдегі өзара тәуелділік пен жауапкершілікті көрсетеді.
Талқылау сұрағы
Бұл жаттығу сендердің шынайы өмірлеріңді қалай бейнелейді? Қай кезде «жіпті ұстап тұру» қиын болады, ал не көмектеседі?
6) Қорытынды және рефлексия
Тренинг соңында қатысушылар өз әсерлерімен бөлісіп, қандай ой түйгенін айтады: қандай жаттығу ұнады, қайсысы қиын болды, бүгін өздері және сыныптастары туралы нені жаңа білді. Бұл бөлімде өзара құрмет, қауіпсіз орта және қолдау көрсету мәдениеті қайта бекітіледі.
Мен білдім
Бүгін мен үшін маңызды болған жаңа түсінік…
Мен сезіндім
Тренинг барысында жиі байқалған сезім…
Мен қолданамын
Келесіде қарым-қатынаста жасап көремін…