Қазақша рефераттар

Мұғалімнің шеберлігі

Оқушы шығармашылығын дамытудың алғышарттары

Оқушыны оның берген жауаптарына емес, сізге қойған сұрақтарына қарап бағалаңыз. Бұл ой оқушының ойлауына, ізденуіне, күмәндануына және дәлелдеуге ұмтылуына басымдық беруді еске салады.

Баланы әділетті әрі дұрыс түсіну үшін оны өз өрісімізге күштеп әкелмей, керісінше оның рухани әлеміне енуге ұмтылу қажет. Оқушының ішкі уәжі, қызығуы, қорқынышы мен сенімі ескерілген жерде ғана шығармашылыққа кеңістік ашылады.

Мақсат

Жылдам өзгеретін әлем жағдайында терең білім мен кәсіби дағдыларға сүйеніп, өзін-өзі дамытуға және адамгершілік тұрғысынан дербес шешім қабылдауға қабілетті тұлға қалыптастыру.

Міндет

Оқушы бойында адамгершілік негіздерді қалыптастыру, азаматтыққа тәрбиелеу, ақыл-ой және танымдық-шығармашылық қабілеттерін айқындап, дамытуға жағдай жасау.

Ұстаз тұлғасына қойылатын негізгі талаптар

Жеке тұлғаны дамыту мұғалімнің педагогикалық шеберлігіне, білімдарлығына және әдістемелік шығармашылығына тікелей байланысты. Ұлы педагог К. Д. Ушинскийдің пікірінше, мұғалім мамандығы сырттай қарапайым көрінгенімен, тарихтағы ең ұлы істердің бірі.

Кәсіби-адамгершілік өлшемдер

  • 1) Шәкірт жанын түсіну

    Оқушының ішкі әлемін танып, жүйелі түрде зерттей білу.

  • 2) Жеке тұлғаны мойындау

    Оқушыны дербес көзқарасы бар тұлға ретінде қабылдау.

  • 3) Өзіндік рефлексия

    Өзіне сын көзбен қарап, сын-ескертпені қабылдай алу.

  • 4) Ықпал ету мәдениеті

    Ынталандыру, бағыттау, сендіру тәсілдерін сауатты қолдану.

  • 5) Шындықты талап ету

    Адалдыққа тәрбиелеп, жауапкершілікке үйрету.

  • 6) Білімдарлық және адамгершілік

    Оқушы бағалай алатын кәсіби және адами үлгі көрсету.

  • 7) Ойлау және сөйлеу шеберлігі

    Түсіндірудің анықтығы, дәлдігі, тіл мәдениеті.

  • 8) Шығармашылық ізденіс

    Жаңашылдыққа ашық болып, тәжірибені үздіксіз жетілдіру.

Өздігінен білім алу: мұғалім дамуының өзегі

Мұғалім — өскелең ұрпақтың интеллектуалдық іргетасын қалыптастыратын, рухани дүниесін байытатын қоғамның сенімді өкілі. Сол себепті кәсіби жетілудің негізгі факторы ретінде өздігінен білім алу ерекше орын алады: озық тәжірибені зерттеу, әдебиеттермен жүйелі танысу, жеке жоспар бойынша жұмыс істеу.

Өздігінен білім алудың қызметтері (М. Князева бойынша)

  1. 1) Экстенсивтік

    Жаңа білімді іздеу және жинақтау.

  2. 2) Компенсаторлық

    Білімдегі олқылықтарды толтыру, кемшіліктерді жою.

  3. 3) Бағдарлық

    Мәдениет пен қоғамдағы өз орнын айқындау.

  4. 4) Дамытушылық

    Өзіндік сананы, ойлау мен шығармашылық сапаларды дамыту.

  5. 5) Әдіснамалық

    Кәсіби біліктілікті жетілдіру, дүниенің тұтастығын түсіну.

  6. 6) Коммуникативтік

    Адамдар, ғылымдар, кәсіптер арасындағы байланыстарды орнату.

  7. 7) Шығармашылық

    Шығармашылыққа үйрену, тәжірибені түрлендіру.

  8. 8) Жаңашылдық

    Жаттандылықтан арылып, тың көзқарас қалыптастыру.

  9. 9) Психологиялық

    Өзін зиялы қауымның бір бөлігі ретінде сезіну.

  10. 10) Геронтологиялық

    Жасы ұлғайған кезеңде де білімді жаңартып, заманауи үрдістерден хабардар болу.

Оқушы шығармашылығы: мәні, кезеңдері, шарттары

Шығармашылықтың мәні

Шығармашылық — алынған ақпаратты түрлендіріп, тапқырлық танытып, ойды жинақтап қорыта білу; оралымды ойлау, зерттеушілік белсенділік және дербес танымдық әрекет.

Негізгі сипат

Шығармашыл адам — жасампаз тұлға: ол өзін, айналасын, қоғамды жаңартуға ұмтылады.

Қалыптасудың негізгі кезеңдері

  1. 1) Мақсат қою

    Айқын әрі дұрыс қойылған мақсат.

  2. 2) Ақпарат іздеу

    Қосымша мәліметтерді іздеу және іріктеу.

  3. 3) Нәтижені тексеру

    Нәтижені жан-жақты талдап, дәлелдеу.

Шығармашылықтың пайда болу шарттары

  • Пәнді үйренудегі еркіндік.
  • Білім кеңістігінің көпбағыттылығы.
  • Мұғалім мен оқушының бірлескен шығармашылық жұмысы.

Шығармашылықты дамытудың алғышарттары

  • Деңгейді анықтау

    Оқушының бастапқы шығармашылық деңгейін диагностикалау.

  • Қызығуды арттыру

    Ішкі уәжді күшейтіп, белсенділікті қолдау.

  • Жүйелі тапсырма

    Мүмкіндікке сай тапсырмаларды бірізді орындату.

  • Қиындықтарды есепке алу

    Қарама-қайшылықтарды байқап, зерттеу арқылы жеңу.

  • Кезең-кезеңмен дамыту

    Қабілетті сатылап қалыптастыру.

  • Мұғалімнің шығармашылық сабағы

    Ізденімпаздықпен қарап, сабақты жаңаша ұйымдастыру.

Оқушы шығармашылығын дамыту кезеңдері

1) Анықтау кезеңі

Шығармашылық қабілеттің бастапқы деңгейін анықтау және оқушыларды деңгейіне қарай топтау.

2) Қалыптастыру кезеңі

Шығармашылық тапсырмалар жинақталған әдістемелік нұсқауды әзірлеп, оқу үдерісінде тиімділігін тексеру; қабілетті және білім деңгейін арттыру.

3) Бағалау және қорыту

Тұрақты қызығуды қалыптастырып, белсенділікті арттыру; шешім құра білу және қорытынды жасау дағдыларын бекіту.

Шығармашылық тұлғаның басты факторлары

  • Білуге құмарлық.
  • Терең қабылдағыштық және сезімталдық.
  • Меңгеруге икемділік.
  • Ақыл-ой белсенділігі, зейін.
  • Ой ұшқырлығы.

Шығармашылық қызығуға әсер ететін факторлар

  1. 1.Оқу мазмұны.
  2. 2.Меңгерілетін білімнің оқушы бағыты мен жоспарына сәйкестігі.
  3. 3.Оқу материалының қызықтылығы мен өмірмен байланысы.
  4. 4.Мұғалімнің шеберлігі.
  5. 5.Оқушының жеке ерекшелігі.
  6. 6.Оқу үдерісіндегі жағымды қарым-қатынас.

Қызығудың дамуы оқушының жас ерекшелігімен тығыз байланысты. Сондықтан тапсырма көлемі, күрделілігі және қолдау деңгейі жасына сай үйлестірілуі қажет.

Математика сабағында шығармашылықты дамытатын ықпалдар

Ғылым мен техниканың даму қарқыны әрбір оқушыдан сапалы әрі терең білімді және қолданбалы іскерлікті талап етеді. Осыған байланысты оқушының табиғи дарындылығын аша отырып, ғылыми көзқарасын және белсенділігін дамыту маңызды.

Негізгі факторлар

  • Жүйелі жұмыстар
  • Сабақ оқыту тәсілдері
  • Үйірме жұмыстары
  • Ғылыми жұмыс
  • Оқу құралдары мен оқулық
  • Электрондық оқулықтар
  • Желілік байланыстар

Сыныптан тыс жұмыстар: шығармашылықты күшейтетін орта

ҚР «Білім туралы» заңының 41-бабында педагог қызметкерлер оқушылардың білім, білік, дағдыларын мемлекеттік стандарттан төмен емес деңгейде қамтамасыз етуге және шығармашылық қабілеттерінің дамуына жағдай жасауға міндетті екені көрсетілген. Бұл міндетті жүзеге асыруда сыныптан тыс жұмыстардың орны ерекше.

Ұйымдастыруда ескерілетін жайттар

  • Жұмыс сабақта алған білім мен дағдыларға сүйеніп құрылады.
  • Бастамасы оқушы инициативасынан туындап, жеке қажеттілігін өтейтін бағытта жүреді.
  • Негізгі мақсат — математикаға қызықтыру және тұрақты ынта қалыптастыру.

Мақсаты мен міндеттері

Мақсаты

  • Шығармашылық ізденісті дамыту.
  • Өзіндік қабілеттерді ашу және нығайту.
  • Қоғамдық қарым-қатынас мәдениетін қалыптастыру.

Міндеттері

  • Алған білімді жетілдіру және тереңдету.
  • Белсенділік пен қызығушылықты арттыру.
  • Өзара қарым-қатынасты қалыптастыру, еңбектенуге баулу.

Талаптар және күтілетін нәтиже

Талаптар

  • Оқушы қабілетін ескеру.
  • Білім мен тәрбиенің өзара байланысын сақтау.
  • Ой еркіндігін қолдау.

Күтілетін нәтиже

  • Жұмысты өз бетінше жоспарлауды үйренеді.
  • Орындау тәртібін түсінеді және сақтайды.
  • Нұсқауды тыңдап, дұрыс орындауға дағдыланады.
  • Өз жұмысына қорытынды жасап, нәтижені бағалай алады.
  • Тіл байлығы мен ойлау қабілеті артады.