Адам баласына адам баласының бәрі - дос
Мақсаты
Оқушыларға «ата-ана» сөзінің терең мәнін ұғындыру, отбасы мүшелері арасындағы бауырмалдықты, сыйластықты және достық қарым-қатынасты қалыптастыру.
Б. Момышұлы
Ана үшін аянба — ант ұрады,
Бала үшін аянба — бетің күйеді.
Ел үшін аянба — ерлігіңе сын,
Жұрт үшін аянба — жігіттігіңе сын.
Үлкенге құрмет — ізгіліктің бастауы
Тәрбиенің алғашқы сабағы — үлкенді сыйлау. Бұл ұстаным баланың бойына мейірім мен кішіпейілділікті сіңіріп, адамдық қалпын бекітеді.
М. Мақатаев
Анам маған «үлкенді сыйла» деген,
Сол сөз маған ізгілік құйған ерен.
Үлкендерден ауысқан кішілікті,
Үлкендердің өзіне сыйға берем.
Тәрбиенің өзегі: ата-ана мен мектеп
Өмір жолы
«Жел бесіктен жер бесікке дейін» адам өміріндегі тәрбиенің ұйытқысы — ата-ана мен мектептің ықпалы мен үлгісі.
Болашақ ұрпақ
«Болашақ» пен «келешек» ұғымы — бала, ұрпақ деген мағына. Оны адам етіп тәрбиелеу — ең үлкен аманат.
Адамның өзге тіршілік иелерінен айырмашылығы — перзент сүйген соң оның ертеңін ойлап, жақсы мінез бен дұрыс бағытқа баулуға ұмтылуы. Бұл — жауапкершіліктің ең биік өлшемі.
Абайдың тағылымы: адамға — дос болу
Осы ойды тереңдету үшін Абайдың отыз төртінші қара сөзіндегі адамгершілікке үндейтін толғанысын еске алайық.
Абай Құнанбайұлы, 34-қара сөзден үзінді
... Адам баласына адам баласының бәрі — дос. Не үшін десең, дүниеде жүргенде — туысың, өсуің, тоюың, ашығуың, қайғың, қазаң, дене бітімің, шыққан жерің, бармақ жерің — бәрі бірдей, ахиретке қарай — өлуің, көрге кіруің, шіруің, махшарда сұралуың — бәрі бірдей, екі дүниенің қайғысына, пәлесіне хаупің, екі дүниенің жақсылығына рахатың — бәрі бірдей екен. Бес күндік өмірің бар ма, жоқ па? Біріңе — бірің қонақ екенсің, өзің дүниеге де қонақ екенсің, біреудің бағына, малына күндестік қылып, я көрсеқызарлық қылып көз алартыспақ лайық па?
Қорытынды ой
Өмір қысқа. Сондықтан адам өз өмірін қадірлеп, бағалай білуі керек. Бір-бірімізге қонақ екенімізді ұмытпай, күндестік пен қызғаныштан алыс болып, сыйластық пен мейірімді алға қою — тәрбиенің де, адамдықтың да өзегі.