Шешендік өнерге тән ерекшеліктер
Сабақтың тақырыптық бағыты
Бұл сабақ жоспары шешендік өнердің табиғатын танытуға, айтыстың өнер ретіндегі құндылығын бағалауға және Ахмет Йасауи мұрасын (XII ғ.) мәдени-тарихи контексте түсінуге бағытталған.
1-бөлім
Шешендік өнерге тән ерекшеліктер
2-бөлім
Айтыс – ұлы өнер
3-бөлім
Ахмет Йасауи (XII ғ.)
Сабақтың тақырыбы
Шешендік өнерге тән ерекшеліктер
Сабақтың түрі
СТО (сын тұрғысынан ойлау)
Сабақтың әдістері
Блум таксономиясы, сұрақ-жауап, талдау, ізденіс жұмыстары
Мақсаты мен тәрбиелік бағыты
- Шешендік өнердің негізгі ерекшеліктерін меңгерту арқылы оқушылардың сабаққа қызығушылығын арттыру және маңызды мәселелерді ажырата білуге үйрету.
- Мақал-мәтелдерді меңгерту арқылы халқымыздың әдеби бай мұрасын, шешендік дәстүрін қадірлеуге тәрбиелеу.
- Ойды жүйелі жеткізу, дәлел келтіру және пікір таластыру мәдениетін дамыту.
Құрал-жабдық және пәнаралық байланыс
Көрнекілігі
Сызбалар, кестелер, дидактикалық материалдар, АКТ (ақпараттық-коммуникациялық технологиялар).
Пәнаралық байланыс
Тарих, география.
Сабақтың барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушылармен амандасу, түгелдеу.
- Оқу құралдарын тексеру, сынып тазалығына назар аудару.
- Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.
- Берілген фотосуреттер арқылы топқа бөлу.
2) Үй тапсырмасын пысықтау (Білу деңгейі)
Оқушылар шешендік жанрдың түрлерін атайды және ғаламтор дереккөздері арқылы қазақтың шешен-билері мен «Жеті жарғы» туралы мәлімет ұсынады.
Қайталайтын сұрақтар
- Шешендік өнер туралы нені білесіңдер?
- Шешен деп қандай адамды айтамыз?
Түсіну деңгейі: табыс критерийлерін анықтау және «Шешендік өнердің ерекшеліктері» тақырыбы бойынша мақсат пен міндеттерді нақтылау.
Талқылау сұрағы
Бұл сабақта қандай мақсат қоямыз?
Талқылау сұрағы
Қандай міндеттерді орындаймыз?
Оқу әрекеттері (Қолдану деңгейі)
I. Қазіргі кездегі шешендік өнер түрлері
- Әлеуметтік-саяси мазмұндағы шешендік
- Академиялық шешендік
- Сотта айтылатын шешендік
- Әлеуметтік-тұрмыстық шешендік
- Діни қызметте қолданылатын шешендік
II–IV. Ойды тереңдету тапсырмалары
- «Сөзмаржан» мәтіндерімен жұмыс
- Танымдық дерек арқылы мәліметті толықтыру
- Даналық ой: нақыл сөздер мен тұжырымдарды талқылау
Талдау және топтық жұмыс
Оқушылар шешендік сөздің құрылымы мен мазмұнын талдау арқылы жанрлық айырмашылықтарды нақтылайды, дәлелдеу мен қарсы пікір айту тәсілдерін қолданады.
I топ
Шешендік арнау
II топ
Шешендік толғау
III топ
Шешендік дау
IV топ
Көрініс: «Билер сахнаға шықты»
Жинақтау
Негізгі қорытынды
Би-шешендердің қоғамдық қызметін қазіргі заманғы қазы және сот төрағасы қызметімен байланыстыра отырып, шешендік өнердің бүгінгі өмірдегі маңызын дәлелдеу.
Қосымша
Материалдың толық нұсқасын жүктеу бөлімі кейін енгізіледі.