Судың қасиеттері
Маңғыстау облысы, Бейнеу ауданы, Опорный орта мектебі
1-сынып оқушысы: Сержанова Толғанай Сейітжанқызы
Жетекшісі: бастауыш сынып мұғалімі Далабаева Г. С.
Тақырыбы
Су — тіршілік көзі (слайдпен)
Бағыты
Әлеуметтік және экологиялық мәселелер
Секциясы
Экология
Мазмұны
I. Кіріспе
- Су — тіршілік көзі
II. Негізгі бөлім
- Суға сипаттама
- Судың қасиеттері
- Минералды және шипалы сулар
- Суды қорғау
III. Қорытынды
Жобаның түйіні мен ұсыныстар.
IV–V. Қосымшалар және әдебиеттер
Қосымша материалдар мен пайдаланылған дереккөздер.
I. Кіріспе
Ата-анам таңертең салқын сумен жуыну денсаулыққа пайдалы екенін жиі айтады. Бірақ оның нақты қалай пайдалы болатынын көп жағдайда ойлана бермейміз. Бір күні мені бірнеше сұрақ мазалады: неге таңертең салқын сумен жуынамыз, неге үлкендер «суды төкпе, ысырап етпе» дейді? Осы сұрақтардың жауабын білгім келді. Сол себепті бұл тақырыпты зерттеуге шешім қабылдадым.
Жобаны жазудағы мақсатым — судың қасиеттері мен маңызын түсіну, табиғи сулармен, газдалған, минералды және шипалы сулармен танысу, сондай-ақ лас суды тазарту жолдары туралы мағлұмат жинау.
Негізгі ой
Адам өмірінде судың орны ерекше: сусыз өмір жоқ, су — тіршілік көзі.
II. Негізгі бөлім
1) Суға жалпы сипаттама
Сусыз тіршілік жоқ, өйткені су жер бетінде жүретін көптеген құбылыстарда маңызды рөл атқарады. Халық «Сулы жер — нулы жер» деп бекер айтпаған. Су адам өміріне қажет негізгі ресурс болып табылады.
Судың негізгі сипаттары
- Су — дәмі, иісі, түсі жоқ сұйық.
- Су тамшылардан құралады.
Кей деректер бойынша адам су ішпей шамамен бір аптаға дейін шыдай алады. Сондықтан күнделікті таза суды жеткілікті мөлшерде ішу — денсаулықтың маңызды бөлігі.
2) Судың қасиеттері
Судың аққыштық қасиеті бар: ол көлемін сақтайды, бірақ пішінін сақтамайды (ыдыстың пішінін қабылдайды).
Судың үш күйі
- Қатты Мұз
- Сұйық Су
- Газ Бу
Лас су қалай пайда болады?
Пайдаланылған су кейін шайынды суға айналады. Қазіргі кезде лас суды тазартатын арнайы қондырғылар бар, олар суды қайта қолдануға немесе табиғатқа қауіпсіз қайтаруға көмектеседі.
3) Минералды және шипалы сулар
Табиғи сулар тұщы және ащы болып бөлінеді. Жер астынан шығатын кейбір сулар — минералды сулар. Олардың ішінде ішуге жарайтын түрлері де, жарамайтын түрлері де кездеседі.
Қыз әулие суы (Есет ауылы)
Ащы, ішуге болмайды. Дегенмен емдік қасиеті бар деп айтылады. Мен жазда Қыз әулиеге барып көрдім.
Сарыағаш суы
Шипалы су ретінде кеңінен белгілі. Біздің отбасымыз да ішіп тұрады.
Ең таза су туралы
Ең таза су ретінде жаңбыр суы және дистилденген су аталады.
4) Суды қорғау
Біздің ауылға су Волга өзенінен келеді. Ауылда темір жол су бөлімшесі бар, мен барып көрдім: су тұрбалар арқылы үйлерге таратылады.
Неге суды қорғау маңызды?
- Маңғыстау — суға тапшы аймақ, сондықтан суды қадірлеу қажет.
- Тазартылмаған судан ішек-қарын, асқазан аурулары пайда болуы мүмкін.
- Судың ластануын түсінген жұртшылық алдын алу шараларын қолға алуы керек.
Қосымша мәлімет
Жер гидросферасының жалпы көлемі шамамен 1800 млн км3. Су — экожүйенің құрамы мен құрылымын айқындайтын маңызды факторлардың бірі.
Ақтаудағы мысал
Ақтауда теңіз суын тұщыландырып пайдалану тәжірибесі бар. Бұл су тапшылығы бар өңірлер үшін өзекті бағыттардың бірі.
Қорытынды
Су — адам өмірінің тірегі. Табиғи сулардың түрлерін білу, судың қасиеттерін түсіну және тұрмыста суды тиімді пайдалану — әр адамның жауапкершілігі. Маңғыстау секілді су ресурсы шектеулі аймақта суды ысырап етпеу, ластамау және қорғау ерекше маңызды.
Ұсыныс
Суды үнемдеу әдетін қалыптастырып, тазалықты сақтап, әрдайым сапалы ауыз суға мән берейік.