Еңбек етсең ерінбей
Ұстаз еңбегі — болашаққа салынған негіз
Балалар — біздің болашағымыз. Әр баланың шығармашылық қызығушылығын дамытуға, жан-жақты жетілуіне жағдай жасау — әрбір ұстаздың басты міндеті. Халық даналығында: «Адам ұстаздан үйреніп, шәкіртпен өседі» делінеді. Демек, шәкірттің білім сапасын көтеру үшін ұстаздың өзі де білім берудің сапалық деңгейін үздіксіз арттырып отыруы тиіс.
Қазіргі кезеңде оқушы білімінің жоғары деңгейде болуы — уақыт талабы. Сол деңгейге жеткізетін негізгі күш — ұстаздың табанды еңбегі. Бұл еңбек сабақ барысында жаңа технологиялардың элементтерін тиімді қолданудан, оқытудың мазмұнын жаңартудан басталады.
«Қармақ беру» қағидасы: өздігінен ізденуге үйрету
Ұстаз шәкіртке дайын білімді ғана беріп қоймай, оның білімді өз бетімен ізденуіне ықпал етуі керек. Халық айтқандай: «Ашыққанға балық берме, қармақ бер». Яғни оқушыға білімнің өзін ғана емес, білімге апарар жолды, тәсілді, әдетті үйрету маңызды.
Себебі
Барлық бала бірдей жүйрік әрі білгір бола бермейді. Ұстаздың міндеті — әрқайсысының қабілетіне жол ашу.
Нәтиже
Көптің ішінен «жүзден — жүйрік, мыңнан — тұлпар» шығуына мүмкіндік туады: талант еңбектің арқасында танылады.
Еңбек туралы ойлар: дәстүр мен бүгіннің сабақтастығы
Халық ақыны Кенен Әзірбаевтың бейнелі сөзі ойға қалдырады:
«Бір ағашта қанша бұтақ,
Біреуі-ақ қамшыға сап дегендей».
Қоғамдық деңгейдегі үндеу
Қазақстанның әлеуметтік жаңғыртылуына қатысты Н. Ә. Назарбаевтың «Қазақстанның әлеуметтік жаңғыртылуы: Жалпыға Ортақ Еңбек Қоғамына қарай 20 қадам» атты мақаласында еңбекке айрықша мән берілген. Онда ұсынылған 20 тапсырма әлеуметтік жаңғырту процесін тереңдетуге бағытталған. Негізгі тұжырым айқын: кім көп еңбектенсе, сол көп табысқа жетеді, өсіп-өркендейді.
Ш. Құдайбердиев «Міндеу мен күндеу» өлеңінде жастарға еңбек пен талаптың құнын былай ұқтырады:
«Ерінбесең еңбекке дәулет дайын,
Жаратқан жоқ жатсын деп бір құдайың.
Ойласын деп ой берді, көруге — көз,
Аяқ берді, тапсын деп басқан сайын».Мағынасы біреу: бақыт пен байлық — еңбектің жемісі; талаптанып, еңбек еткен адамға мүмкіндік өзінен-өзі есік ашады.
Ұстазға арналған өлшем
Абайдың: «Еңбек етсең ерінбей, тояды қарның тіленбей» деген сөзі ұстаз еңбегіне де тікелей қатысты. Ұстаз бір кезде алған білімін және бойға дарыған өнерін еңбектену арқылы үнемі жаңғыртып, толықтырып отыруы қажет.
Заманауи ұстаздың міндеті: технология және үздіксіз даму
Тәуелсіздік жылдарындағы даму мен жаһандық өзгерістер білім беру саласына да жаңа талаптар қойды. Бүгінгі ұстаз компьютермен, интерактивті тақтамен жұмыс істеп, интернет арқылы ақпарат іздеп, цифрлық құралдарды сабаққа орынды енгізе білуі тиіс. Бұл — сән үшін емес, оқытудың сапасын нақты арттыру үшін қажет.
Қысқа қорытынды
Оқушының жоғары нәтижесі — ұстаздың кәсіби ізденісі, еңбек мәдениеті және оқушыны дербес ойлауға баулуының ортақ жемісі.