Адамдар көңілмен сезетін дүниеге емес көзбен көретін дүниеге құмар

Ақтөбе қаласы, №33 қазақ орта жалпы білім беру мектебі, 11-сынып оқушысы — Әдебиетова Ақмөлдір

Адамгершілік — асыл қасиет

Адамгершілік — адам бойындағы ең маңызды әрі ең көркем құндылықтардың бірі. Ол ойдың тазалығымен ғана емес, жүректің адалдығымен де егіз ұғым. Адамгершілік — адамзат жан дүниесінің пердесі, жүректің айнасы.

Рухани тәрбие және мейірім

Адамгершілік — рухани тәрбие. Ол адамды мейірімділікке, Отанын, отбасын, достарын, мектебін сүюге баулиды. Егер бұл қасиет болмаса, адам өзін-өзі реттей алмайды, айналасындағы жандарды құрметтей де алмайды.

Қоғамда болып жатқан түрлі келеңсіз оқиғалардың түп-төркіні көбіне жүректе мейірімділіктің азаюынан туындайды. Кішкентай кезінен отбасында жылу мен қамқорлық көрмей өскен бала, есейгенде өзгеге де сондай мейірім көрсете алмауы мүмкін.

Қоғамда жиі кездесетін кемшіліктер

Кейде адам өзін де, өзгені де дұрыс түсінбей, қарым-қатынасты қиындатып алады. Төмендегі ойлар — соның айқын мысалдары:

Өзін бағалаудағы шектен шығу: адамдар өз шамасын не тым жоғары, не тым төмен бағалайды. Кемелдікке жетпеудің бір себебі — осы.
Өзгені сынауға бейім болу: адамдар өзін емес, өзгені сынауға үйір. Араздықтың тууы — осыдан.
Кемшілікті тез көру: кейбірі өзгенің жетістігінен гөрі кемшілігін байқауға шебер. Алауыздықтың шығуы — содан.
Сылтауды көп іздеу: мүмкіндіктен гөрі сылтау табу оңай көрінеді. Табысқа жетпеудің себебі — осы.
Қызғаныштың басымдығы: қызығудан гөрі қызғану басым болса, бақталастық күшейеді.
Тәкаппарлыққа ұрыну: «мені күтіп қалмасын» деуден гөрі «өзім күтіп қалмайын» деп ойлау тәкаппарлықты қоздырады.
Өз орнын ұмыту: өз орнын емес, өзгенің орнын көздеу өкінішті көбейтеді, өшпенділікке итермелеуі мүмкін.
Тыңдаудан гөрі сөйлеуге құмарлық: өзге туралы білуден гөрі өзі туралы айту басым болса, өзара түсінісу кемиді.
Себепті елемеу: салдарды себептен емес, «кенеттен» деп қабылдау күдікті күшейтеді.
Атаққа ұмтылу: құрмет абыройдан емес, атақтан келеді деп сену даңққұмарлықты арттырады.
Өзін сыйлықпен өлшеу: өз бағасын еңбегімен емес, алған марапатымен өлшеу атаққұмарлықты өршітеді.
Қадірді жариядан іздеу: асылды құпиядан емес, жариядан іздеу қадірдің қашуына әкеледі.
Материалдыққа ғана құмарлық: көңілмен сезетіннен гөрі көзге көрінетінге байланып қалу дүниеқұмарлықты күшейтеді.
Фәниді ғана ойлау: бақиды ұмыт қалдырып, фәниге ғана телміру өткенді аңсауды көбейтеді.

Өзіңді тәрбиелеуге арналған үндеу

Тұлға болып қалыптасуға ұмтылыңыз. Өзгелермен емес, тек өзіңізбен ғана жарысыңыз.

Қоғаммен сыпайы араласыңыз. Пікір алысқанда салмақтылық пен байсалдылықты жоғалтпаңыз.

Әрдайым кешірімді болыңыз. Кешірім — жүректі жеңілдететін ең үлкен күштің бірі.

Айналаңыздағы адамдарға сүйіспеншілігіңізді аямаңыз — мейірім күн сайын көрінетін іс арқылы көбейеді.

Табиғатқа және тіршілік иелеріне құрметпен қарап, аялай білейік. Адамгершілік — сөзде ғана емес, күнделікті әрекетте көрінетін асыл қасиет.