Ол 1931 ж. 9 - шы ақпанда Алматы облысы, қазіргі Райымбек (бұрынғы Нарынқол) ауданының Қарасаз ауылында дүниеге келген
Мұқағали Мақатаев туралы қысқаша
Мұқағали Сүлейменұлы Мақатаев (1931–1976) — қазақ поэзиясындағы лириканың биігіне көтерілген, халық жүрегінен орын алған мұзбалақ ақын. Өз дәуірінде толық лайық бағасын ала алмаса да, кейінгі ұрпақ үшін мәртебесі биік, сөз өнеріндегі ақиық тұлға ретінде танылды.
Туған жері
Алматы облысы, қазіргі Райымбек (бұрынғы Нарынқол) ауданы, Қарасаз ауылы.
Өмір сүрген жылдары
9 ақпан 1931 — 27 наурыз 1976 (Алматы).
Туған күні туралы дерек
Ақынның туған күніне қатысты екі түрлі мәлімет кездеседі. Құжаттарда Мұқағали Мақатаевтың туған күні 9 ақпан деп көрсетіліп, осы күн ресми түрде аталып өтеді.
Екінші дерек бойынша, ақынның анасы Нағиман апа: «Мұқағалиым 1931 жылы 8 наурызда дүниеге келген. Жаңылысуым мүмкін емес. Себебі балам бұл фәнидің есігін ашқаннан біраз уақыт кейін Наурыз тойы болады, наурыз көже жасаймыз деп күтіп отырғанбыз», — деген.
Ақын, әрі Мұқағали Мақатаев атындағы әдеби сыйлықтың лауреаты Оразақын Асқардың айтуынша, құжаттағы 9 ақпан күні ақын ес білген шақта, сол кездегі сайлау науқанына байланысты куәлік рәсімдету барысында жазылған болуы мүмкін.
Есімі мен отбасы
Азан шақырып қойылған аты — Мұхаммедқали. Әкесі қарапайым еңбек адамы болған: колхозда сушы, шалғышы болып қызмет еткен.
Отбасындағы орны
- Мұқағали — үйдің тұңғышы.
- Одан кейін бір қыз және үш ұл дүниеге келген.
- Қарындасы мен алғашқы інісі ерте қайтыс болған.
- Кейінгі інілерінің есімдері — Тоқтарбай мен Көрпеш.
Қазақ дәстүрі бойынша алғашқы бала ата-әжесінің қолында тәрбиеленуі тиіс. Сондықтан Мұқағали әжесі Тиынның қолында өсіп, анасын жеңгесіндей қабылдағаны айтылады.
Балалық шағы және соғыс ізі
Ақынның балалық шағы соғыс жылдарымен тұспа-тұс келді. Сол себепті ол тағдырдың ащы дәмін ерте татты. Бұл көңіл күйі өлең жолдарында да көрініс тапқан: «Неңді сенің аңсаймын, бала шағым?»
Әкесінің қазасы
Мұқағалидің әкесі 1941 жылы Калинин майданында қаза табады. Бұл ауыр қайғы ақынның тағдыры мен поэзиясына терең із қалдырды.
Өлеңдері туралы ескертпе
Берілген мәтінде ақын өлеңдерінің өте ұзақ тізімі келтірілген. Блог жазбасын оқуға жеңіл әрі жинақы ету үшін ол тізім бұл нұсқада ықшамдалды. Қаласаңыз, өлең атауларын жеке бөлім етіп жүйелеп (тақырыптарға бөлу, іздеу/сүзгілеу үшін топтау) қайта өңдеп беруге болады.