Алыс жолға шығар болсаң, алдымен жолдасыңды сайла
Жол — өмірдің өлшемі
Қазақ дүниетанымында жол — тек бағыт емес, мінез бен қайраттың айнасы. Сапар адамды шынықтырады, таңдауды айқындайды, төзімділікті тәрбиелейді. Төмендегі мақал-мәтелдер осы ойды әр қырынан ашады: жолдың қиындығы, серіктің қадірі, уақытты бағалау және тәжірибенің күші.
Түйін
Жолға шыққан адам жолдан табылар — сапар адамның мүмкіндігін ашып, ойын ұштайды.
Ескерту
Атар таңға жүрсең де, батар күнге жүрме — уақыт пен қауіп-қатерді есептеу ақылдың белгісі.
Сынақ пен сапар: жол нені үйретеді?
Қиындық шыңдайды
Алыс жол атты сынайды, ауыр жол ерді сынайды. Жолдың алыстығы да, ауырлығы да — төзімділік пен қайраттың өлшемі.
Алғашқы қадам — ең маңыздысы
Алыс сапар алғашқы қадамнан басталады. Үлкен іс те, ұзақ жол да нақты әрекеттен бастау алады.
Тәжірибе ғана ажыратады
Ащы мен тұщыны татқан біледі, алыс пен жақынды жортқан біледі. Дәмді тіл емес, жүріп өткен жол анықтайды.
Таңдау: жолдас пен басшы
Сапардың сәті — серіктен, ал істің берекесі — басшыдан. Сондықтан алыс жолға шығарда да, жаудың алдын аларда да ең әуелі дұрыс таңдау жасау керек.
Жолға шығарда
Алыс жолға шығар болсаң, алдымен жолдасыңды сайла.
Жолдас — тірек: қиындықта демеу, таңдауда кеңес, қауіпте қорған.
Қиын сәтте
Жаудың алдын алар болсаң, алдымен қолбасыңды сайла.
Басшы — бағыт: тәртіп орнатады, тәуекелді таразылайды, жауапкершілікті көтереді.
Мақал-мәтелдер жинағы
Төмендегі нақылдар жолдың қыр-сырын бір сөйлемге сыйғызады: кейде тура емес соқпақтың да өз пайдасы бар, кейде қысқа төте жолдың да өз бағасы бар.
Жолға шыққан жолдан табылар.
Айналыс та болса, жол жақсы; ақсақ та болса, қыз жақсы.
Алыс жол атты сынайды, ауыр жол ерді сынайды.
Алыс жолға шығар болсаң, алдымен жолдасыңды сайла.
Жаудың алдын алар болсаң, алдымен қолбасыңды сайла.
Алыс жүрсең де, жолмен жүр.
Алыс сапар алғашқы қадамнан басталады.
Арқан бойы соқпақтың, тұсау бойы төтелігі бар.
Атар таңға жүрсең де, батар күнге жүрме.
Ауыздың қайда екенін қол біледі, ауылдың қайда екенін жол біледі.
Ауыр жол атанды сынайды, ауыр іс адамды сынайды.
Ащы мен тұщыны татқан біледі, алыс пен жақынды жортқан біледі.