Қазақ хандығының 550 жылдығы
Қазақ халқының ерлік істері
Бұл сабақтың негізгі мақсаты — оқушылардың патриоттық сезімін күшейту, елге деген мақтаныш пен жауапкершілікті тәрбиелеу, шынайы патриот пен Отан қорғаушының бейнесін қалыптастыру. Сонымен қатар оқушыларды өз елінің және туған өлкесінің тарихымен таныстырып, белсенді өмірлік ұстанымын орнықтыру көзделеді.
Балалардың эмоциялық әлемін адамгершілік әсерлермен байыту, адамгершілік сезімдерін қалыптастыру, оқушылардың моральдық дамуына және шығармашылық қабілеттерінің дамуына ықпал ету — сабақтың маңызды бағыттарының бірі.
Құралдар
- Тақырып бойынша кітап көрмесі
- Сурет көрмесі
- Бейнематериалдар
Сабақтың кезеңдері (тақырыптық бөлімдер)
- 1 Қазақ хандығының 550 жылдығы — тарихқа шолу.
- 2 Қазақстан Ұлы Отан соғысы жылдарында — қазақстандық батырлар, ерлік істері.
- 3 Бейбіт өмірдің батырлары — азаматтық ерлік, сондай-ақ Қазақстан Республикасының мемлекеттік Әнұраны.
Ой қозғау сұрақтары
Әңгіме бастауға көмектесетін жетекші сұрақтар оқушылардың тарихи танымын белсендіреді және пікір айту мәдениетін қалыптастырады.
- Біз қандай мемлекетте тұрамыз?
- Қазақстан қандай мемлекет?
- Қазақ хандығының құрылғанына биыл неше жыл болды?
- Ұлы Отан соғысының батырларын білесіңдер ме?
- Ата Заңымыз қашан қабылданды?
Мұғалім сөзі: тәуелсіздікке бастар жол — ерлікке толы тарих
Оқушылар, біз өз елімізбен мақтанамыз. Бұл еркіндік бір күнде келген жоқ. Қазақ елі азаттыққа жету жолында талай қиын кезеңдерді бастан өткерді. Мыңдаған жылдық тарихы бар Қазақстан тәуелсіздігін қайта жаңғыртты. Бүгінгі сабақта біз тәуелсіздікке апарған жолдағы халқымыздың ерлік істеріне тоқталамыз.
Қазақ хандығы — мемлекетіміздің тарихи тұғыры
Қазақ хандығы — халқымыздың тұңғыш мемлекеттік құрылымы, мәңгілік қазақ елінің тарихи тұғыры. Сол тұғыры биік хандықтың құрылғанына бүгінде 550 жыл толады. Бұл жылдар бүгінгі Қазақстанның өткені мен тағдырын танытатын, ақиқат пен аңызға айналған тарихи кезеңдер.
Еліміз тарих толқынында шыңдалып, байтақ жеріміз ақ найзаның ұшымен, ақ білектің күшімен қорғалды. Сарабдал хандардың саясаты мен ержүрек батырлардың ерлігі елді тәуелсіздікке жеткізген басты құндылықтардың бірі болды.
Тарихқа шолу: құрылу, өрлеу, заңдар
Қазақ хандығы XV–XIX ғасырларда кең қанат жайып, байтақ өңірді мекен еткен қазақ тайпаларының басын қосқан елдігіміздің бастауы болды. Тарихқа көз жүгіртсек, Керей мен Жәнібектен бастау алған хандықтың құрылуы мен өрлеуі, халқымыздың тұрмысы мен дәстүрлі мәдениеті айқын көрінеді.
Мемлекеттік басқару мен құқықтық жүйе қалыптастыруда ерекше орын алған қағидалар:
- Қасым ханның қасқа жолы
- Есім ханның ескі жолы
- Жеті жарғы
Керей мен Жәнібек: іргетас қаланған кезең
Қазақ хандығы тарихы тереңде жатыр. Қазақ хандығының құрылуы мен нығаюы қазақ хандарының есімдерімен тікелей байланысты. 1458 жылы халық Керейді ақ киізге көтеріп, хан сайлады. Керей мен Жәнібек өздеріне қарасты ру-тайпаларымен Шу бойына қоныстанып, қазақ хандығының негізін қалады.
XVI–XVII ғасырларда хандық нығая түсті. Орта Азия, Астрахан, Қазан, Сібір хандықтарымен және Ресеймен байланыс орнады. Ел бірлігі мен тұтастығын сақтауда Қасым хан, Хақназар хан, Тәуекел хан, Тәуке хан сияқты тұлғалардың тарихи рөлі зор болды.
Билік пен басқару
Жоғары билік хан қолына шоғырланды. Хан тағына отыруда үлкен ұлдың құқығы басым болды.
Мемлекеттік міндеттер
Келіссөз жүргізу, соғыс жариялау, бейбіт бітім жасау, заң шығару сияқты істер жүзеге асырылды.
Қазағымның ар-намысын таптатпаған,
Халқы үшін күндіз-түні тынбай еңбек еткен.
Ұлан-ғайыр жерде хандық құру —
Керей мен Жәнібектен бастау алған.Көз салған жерімізге, елімізге,
Туын тікпек болғандар төрімізге.
Хандардың қаһарынан қаймығатын,
Кіруге дәті бармай жерімізге.
550 жылдықты ұлықтау — тарихи сананы жаңғырту
Қазақ хандығының 550 жылдығын атап өту — біз үшін айрықша тарихи оқиға. «Тарихын білмеген елдің болашағы бұлыңғыр» деген ой — ұрпаққа бағдар. Қазақтың көне тарихын кең көлемде жаңғырту туралы шешім ұлттық рухты көтеретін тағылымды бастамалардың бірі ретінде бағаланады.
Мәңгілік ел барда тарих та мәңгілік. Біздің тарихымыз — мақтан етуге лайық, ерлік пен елдіктің тарихы.
Көрнекілік және талқылау
- Қазақ батырлары туралы бейнематериал көрсету.
- Оқушылармен пікір алмасу, ой бөлісу.
Қазақстандықтар Ұлы Отан соғысы жылдарында
1941 жылғы 22 маусымда, шамамен таңғы сағат 4-те, Германия КСРО-ға тұтқиылдан соғыс ашты. Қазақстандықтар соғыстың алғашқы минуттарында батыс шекарада жаумен шайқасқандардың қатарында да, кейін Берлиндегі Рейхстагқа шабуыл жасағандардың қатарында да болды.
Майданға аттанғандар
Әскер қатарына 1 196 164 қазақстандық шақырылып, елдегі әрбір бесінші адам майданға аттанды.