Жұқа линзаның формуласы
11-сынып физика: линзалар және жұқа линза формуласы
Бұл сабақта линзалар, жұқа линзаның формуласы, линзадағы сәуленің жүру жолдары, кескін алу тәсілдері және оптикалық аспаптардың жұмысы қарастырылады. Материал оқушылардың теориялық түсінігін нығайтып, есеп шығару дағдысын дамытуға бағытталған.
Сабақтың мақсаттары
Білімділік
Оқушылардың білімі, іскерлігі мен дағды деңгейін бақылау және бағалау. Жұқа линзаның формуласын түсіндіріп, негізгі ұғымдар бойынша жүйелі түсінік қалыптастыру.
Дамытушылық
Білім деңгейінің тереңдігін және білім мазмұнын меңгерудегі тұрақтылықты анықтау; есептер мен практикалық тапсырмалар арқылы іскерлік пен дағдыны дамыту.
Тәрбиелік
Адамгершілікке, ұқыптылыққа, алғырлыққа, отансүйгіштікке, табиғатты аялауға, сыйластық пен әдептілікке баулу.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Сәлемдесу
- Оқушыларды түгендеу
- Назарын сабаққа аудару
II. Үй тапсырмасын тексеру
- Теориялық білімін тексеру
- Практикалық тапсырмаларын тексеру
- Есептерін тексеру
III–IV. Тексеру және мақсат қою
Білімді жан-жақты тексеру жүргізіледі. Одан кейін жаңа материалды қабылдауға әзірлік жасалып, негізгі мақсат анықталады: оқулық бойынша жұқа линзаның формуласымен танысу.
Қайталауға арналған сұрақтар
- Қандай құбылыс жарықтың шағылуы деп аталады?
- Шағылудың қандай түрлерін білесіңдер?
- Қандай айна жазық айна деп аталады?
- Жазық айна шын кескін бере ала ма?
- Қандай кескін шын кескін деп аталады?
- Жарық жазық параллель пластиналар арқылы өткенде қандай құбылыс байқалады?
- Көлдің шын және көрінерлік тереңдігі деген не?
- Призмадағы сәуленің жүру жолын қалай анықтауға болады?
- Айнаның үлкейтуі дегенді қалай түсінесіңдер?
Жаңа материал: жұқа линзаның формуласы және үлкейту
Жұқа линзада кескін алу кезінде үш негізгі шама өзара байланысты: нәрседен линзаға дейінгі қашықтық d, линзадан кескінге дейінгі қашықтық f және фокустық қашықтық F.
Маңызды идея
Бұл шамаларды байланыстыратын қатынас геометриялық тәсілмен қорытып шығарылады. Сабақ барысында қорытынды формула беріліп, оны есептерде қолдану жолдары қарастырылады.
Белгілер туралы ескерту
d, f және F шамалары есептің шартына және линзаның түріне қарай оң да, теріс те болуы мүмкін. Шашыратқыш линза жағдайында фокустық қашықтықтың таңбасы ерекше мәнге ие болады.