Қазақша рефераттар

Рақымжан Қошқарбаев кім

Сабақтың тақырыбы мен бағыты

Пән

Ана тілі, 3-сынып

Тақырып

К. Табей — «Ол ақын болар ма еді?»

Негізгі идея

Желтоқсан оқиғасының тарихи маңызын түсіну және Қайрат Рысқұлбековтің ерлігі арқылы патриоттық құндылықтарды нығайту.

Сабақтың мақсаттары

1) Білімділік

Мәтінге сүйене отырып, Желтоқсан оқиғасының тарихын және маңызын түсіндіру. Көтеріліске қатысқан күрескер жас Қайрат Рысқұлбековтің ерлігін, адамгершілік қасиеттерін үлгі ету.

2) Дамытушылық

Оқушыларды жүйелі, мәнді, байланыстырып сөйлеуге дағдыландыру. Шығармашылық қабілеттерін дамыту, өз бетімен жұмыс істеу дағдысын қалыптастыру.

3) Тәрбиелік

Ел үшін құрбан болған батырлардың ерлігін дәріптеу, Отанға деген сүйіспеншілікті арттыру және патриоттық тәрбие беру.

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Психологиялық дайындық: көзді жұмып, көк аспанда самғаған қыранды елестету.
  • Елестету арқылы тәуелсіз ел ұғымын сезіндіру: «биік таудың ар жағында еркін, дербес ел бар».

II. Өткенді қайталау

«Бұл қай ел?» сұрағы арқылы Қазақстанның тәуелсіз, бейбіт, ұланғайыр мемлекет екені нақтыланады.

Тарихи сынақтар (мысалдар):

  • Жоңғар шапқыншылығы
  • 1930–1932 жылдардағы ашаршылық
  • 1937–1938 жылдардағы саяси қуғын-сүргін
  • 1941–1945 жж. Ұлы Отан соғысы

Ерлік үлгілері:

Әлия Молдағұлова, Мәншүк Мәметова, Нүркен Әбдіров, Бауыржан Момышұлы, Рақымжан Қошқарбаев.

Сұрақтар арқылы бекіту

Ноутбук арқылы жылдам сұрақтарға жауап беру ұсынылады:

  • Рақымжан Қошқарбаев кім?
  • Рейхстаг деген не?
  • Ол командирінен қандай тапсырма алды?
  • Ту тігу үшін неге Рақымжан таңдалды?
  • Тапсырма қалай орындалды?
  • Р. Қошқарбаев туралы қосымша қандай дерек білесің?

Ой түйіндеу

Ер батырларымыз не үшін, кім үшін, қандай себеппен күресті?

Ұлы Жеңістің мерейтойлары, ел тәуелсіздігі туралы ойлар жаңғыртылады.

«Тәуелсіз мемлекет» ұғымы

  • Өз алдына дербес мемлекет
  • Халқы бар, белгілі аумақты иеленеді
  • Мемлекеттік рәміздері, Ата заңы, мемлекеттік тілі бар
  • Ұлттық салт-дәстүрі, ұлттық ойындары, биі бар

III. Сергіту сәті

Қазақтың ұлттық биі «Қара жорға» орындалады.

IV. Жаңа сабақ: Желтоқсан оқиғасы және Қайрат Рысқұлбеков

Тәуелсіздікке бастар жол

Қазақстан тәуелсіздігін жариялаған күн: 1991 жылғы 16 желтоқсан.

Тәуелсіздікке бастаған тарихи бетбұрыс: 1986 жылғы 16–17 желтоқсан оқиғалары.

Бұл күндер — ұлт жадында сақталуы тиіс қастерлі белес. 1986 жылғы желтоқсанда небәрі 18 минутқа созылған пленумда Дінмұхамед Ахметұлы Қонаевтың орнына Колбиннің сайлануы қоғамда үлкен наразылық тудырды.

Алаңға шыққан жастардың үні

1986 жылғы 17 желтоқсанда Алматыда мыңдаған қазақ жастары бейбіт түрде шеруге шықты. Олардың талабы айқын еді: әділет, тәуелсіздік, ел тізгінін өз жұртының өкілі ұстауы.

Желтоқсан құрбандары мен қаһармандары қатарында аталған есімдер:

Ләззат Асанова, Ербол Сыпатаев, Сәбира Мұхамеджанова.

Сол кездегі биліктің бұйрығымен күш қолданылып, көптеген жастар қудаланды, түрмеге қамалды. Қыстың ызғарлы күнінде көрсетілген қатыгездік ел жүрегіне жара салды.

Сабақтың өзегі: Қайрат Рысқұлбеков

Осы ауыр кезеңде жастарға араша болуға ұмтылғандардың бірі — Қайрат Рысқұлбеков. Бүгінгі сабақ Желтоқсан құрбаны болған Қайрат ағамыздың тұлғасына арналады.

Кітаппен жұмыс

  • Мұғалім мәтінді мәнерлеп оқиды.
  • Оқушылар мәтінді іштей оқиды.

Сөздік жұмысы

Пешене
Жазмыш, тағдыр.
«Он екіде бір гүлі ашылмаған»
Жап-жас, балғын жас.

Сұрақ-жауап

  1. Әңгіме кім туралы?
  2. Мәтіннен Қайрат Рысқұлбеков туралы не білдің?
  3. Қайраттан өзге қандай Желтоқсан құрбандарының есімдері аталады?
  4. Желтоқсан оқиғасы қашан болды? Қатысушылардың арман-тілегі қандай еді?
  5. Қазақстан қай жылы тәуелсіздігін жариялады?

Тауып оқу және бөлімдеу

Тауып оқу тапсырмалары:

  • Мәтіннен Қ. Рысқұлбековтің өз шығармаларынан алынған үзінділерді тауып, мәнерлеп оқу.
  • Қайраттың ата-анасының есімдерін атап, олардың сөздерін тауып оқу.

Бөлімге бөлу, ат қою (ұсынылатын тақырыптар):

  • «Боздақтар арманы орындалды»
  • «Білімге ұмтылған Қайрат»
  • «Қайрат мәңгі есімізде»
  • «Балаң жүректің жан сыры»

Қасиетті сан мен тағдыр ізі: «21»

Қазақ ұғымындағы қасиетті сандар туралы әңгіме Қайрат өміріндегі «21» санының қайталануымен ұштасады:

  • 21 жасында тұтқындалды
  • 21 күн бойы тергелді
  • Семей түрмесіндегі 21-камерада отырды
  • 1988 жылғы 21 мамырда қаза болды
  • Бес жыл өткен соң, 21 ақпанда ақталды

Шығармашылық және зерттеу жұмыстары

Дәптермен жұмыс (деңгейлік)

  • Жазушылар аймағы: эссе — «Мен Қайрат ағамыздың ерлігін мақтан тұтамын».
  • Ақындар аймағы: 4 жол өлең құрастыру.
  • Зерттеушілер аймағы: Қайратқа мінездеме беру; Венн диаграммасы арқылы Р. Қошқарбаев пен Қ. Рысқұлбековті салыстыру.

Компьютермен орындалатын тапсырма: мақал-мәтелді толықтыру

Оқушылар көп нүктенің орнына тиісті сөздерді қойып, мақал-мәтелдердің мағынасын талдайды:

1)

Болат ... шынығады, батыр ... шынығады.

2)

Жүк ауырын ... көтереді, ел ауырын ... көтереді.

3)

... жер көгерер, ... ер көгерер.

Талқылау сұрақтары:

  • Бұл мақал-мәтелдер жалпы не туралы? (Батырлық, ерлік.)
  • Қазіргі заманда «ерлік» дегенді қалай түсінесіңдер?
  • Өз өмірлеріңде батыл қадам жасап көрдіңдер ме?

Қорытынды, бағалау және үй тапсырмасы

Қорытынды (INSERT)

  • Білемін: бұрыннан білетін деректер.
  • Білдім: сабақтан алған жаңа мәліметтер.
  • Білгім келеді: әлі де тереңдетіп зерттегім келетін сұрақтар.

Бағалау

Сабаққа белсенді қатысқан оқушылардың жұмысы: жауап беруі, талдауы, шығармашылық тапсырмаларды орындауы бойынша бағаланады.

Үй тапсырмасы

  • Жазушылар аймағы: эссе — «Ер есімі — ел есінде».
  • Ақындар аймағы: Қайрат ағамыздың өлеңін жаттау.
  • Зерттеушілер аймағы: Ләззат Асанова, Ербол Сыпатаев, Сәбира Мұхамеджанова туралы дерек жинау.