Бүгін кім кезекші. Мақал - мәтелдер
Сабақтың мақсаты мен міндеттері
Мақсаты
Оқушыларға мақал-мәтелдер туралы түсінік беріп, белгілі бір тақырыпқа сай мақал-мәтелдерді айтуға үйрету.
Міндеттері
- Білімділік: мақал-мәтелдердің мәнін түсіндіру.
- Дамытушылық: сөздік қорын, ой-өрісін, есте сақтауын және ауызекі сөйлеу тілін дамыту.
- Тәрбиелік: адалдыққа, әділдікке, еңбексүйгіштікке, туған жерді құрметтеуге баулу.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Оқушылардың сабаққа психологиялық дайындығын қалыптастыруға арналған қысқа сұрақтар:
- Сабаққа дайынсыңдар ма?
- Бүгін кім кезекші?
- Бүгін айдың нешесі?
- Аптаның қай күні?
- Сыныпта кім жоқ?
II. Үй тапсырмасын тексеру
Үй тапсырмасы: төрт түлік малға байланысты тақпақтарды жаттау.
Тексеру форматы: сұрақ-жауап, мәнерлеп айту, мазмұнын қысқаша түсіндіру.
III. Жаңа сабақ
Ой қозғау
- Халық ауыз әдебиетінің қандай түрлерін білесіңдер?
- Мақал-мәтелдер туралы не білесіңдер?
Түсінік
Мақал-мәтелдер — фольклордың бір түрі, халықтың өмірлік тәжірибесінен туған ой түйіні. Олар аз сөзбен көп мағына беріп, адамды дұрыс жолға бағыттайтын өнегелі сөздер ретінде танылады.
Дәптермен жұмыс: анықтамалар
Мақал — түйінді ойды білдіретін, ықшам әрі нақыл сөз.
Мәтел — айтылатын ойды тұспалдап жеткізетін ықшам сөз үлгісі.
1-тапсырма
Мәтіндерді оқып, аудару (32-бет).
Мақал-мәтелдер көлемі жағынан қысқа болады, кейде шағын өлеңге ұқсайды. Оларды есте сақтау жеңіл. Тақырыптары сан алуан: өнер-білім, адамгершілік, еңбек, достық, Отанды сүю және т.б.
2-тапсырма: сөздікпен жұмыс (30-бет)
| Қазақша | Орысша |
|---|---|
| Халық даналығы | народная мудрость |
| Көрген-білгені | всё, что увидел |
| Жақсы адам болу | быть хорошим человеком |
| Ереже | правила |
| Сынайды | критикует |
| Өнер-білім | искусство и знание |
| Еңбек | труд |
| Отанды сүю | любить Родину |
Қосымша сөздік
Ортақ үй — общий дом
Елін сүйген ер — герой, любящий свой народ
Елінен безген — отрекшийся от народа
Білекті — сильный
Жығады — победит (повалит)
3-тапсырма: мақал-мәтелдерді тақырып бойынша топтастыру
Отан туралы
- Отан — оттан да ыстық.
- Халықтың ортақ үйі — Отан.
- Елін сүйген ер болар.
- Отансыз адам — ормансыз бұлбұл.
- Елінен безген ер оңбас, көлінен безген қаз оңбас.
Өнер-білім туралы
- Өнерлі өрге жүзеді.
- Өнерліге өлім жоқ.
- Білім таппай мақтанба, өнер таппай баптанба.
- Оқу — білім бұлағы, білім — өмір шырағы.
- Білекті бірді жығады, білімді мыңды жығады.
IV. Бекіту
Сабақты бекіту үшін оқушыларға үлестірме карточкалар беріледі. Тапсырмалар мақал мен мәтелді ажырату, мағынасын түсіндіру және тақырыпқа сай мысал келтіру түрінде орындалады.
V. Қорытынды және рефлексия
Қорытынды сұрақтар
- Мақал-мәтелдер дегеніміз не?
- Мақал-мәтелдер нені сынайды?
- Мақал-мәтелдердің тақырыптары қандай?
- Мақал-мәтелдер адамды қандай қасиеттерге тәрбиелейді?
Рефлексия
Оқушылар сабақтан алған әсерін, түсінгенін және өз ой-пікірін қысқаша айтады.
VI. Бағалау
Оқушылардың сабаққа қатысуы, тапсырмаларды орындауы және жауаптарының сапасына қарай бағаланады.
VII. Үй тапсырмасы
Отан және өнер-білім тақырыбына байланысты мақал-мәтелдерді жаттап келу.
Автор туралы мәлімет
Мектеп
Димитров атындағы №1 орта мектебі КММ
Мұғалім
Айтбаева Гульмира Сабитбековна
Қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі