Жаңа тақырыпты меңгерту кезеңі

География • 8-сынып

ХVІ–ХІХ ғасырлардағы географиялық зерттеулер. Қазақтың ғұлама ғалымы Ш. Ш. Уалиханов зерттеулері

Сабақ түрі: жаңа сабақ • Ұйымдастыру формасы: фронтальді • Әдіс-тәсілдер: сұрақ-жауап • Құрал-жабдық: физикалық карта

6-сабақ

Білімділік

Қазақстан аумағының физикалық-географиялық тұрғыдан зерттелу мақсаттары, еңбек сіңірген ғалымдар және зерттеулердің ел дамуына ықпалы туралы білімді кеңейту.

Дамытушылық

ХVІ–ХІХ ғасырлардағы зерттеулерді карта бойынша сипаттау, салыстыру және қорытынды жасау дағдыларын дамыту.

Тәрбиелік

Отан туралы білімді тереңдету, отансүйгіштік қасиетті арттыру және географиялық мәдениетке баулу.

Күнделікті сабақ жоспары: сабақтар тізбегі

Бұл бөлім 8-сынып география курсындағы зерттеулер тақырыбын кезең-кезеңімен меңгертуге арналған.

6-сабақ

ХVІ–ХІХ ғасырлардағы географиялық зерттеулер. Ш. Ш. Уалиханов зерттеулері

Негізгі

7-сабақ

Қазіргі кезеңдегі географиялық зерттеулер

Теория

8-сабақ

№2 сарамандық жұмыс

Практика

9-сабақ

Бастапқы бақылау жұмысы

Бақылау

10-сабақ

Қазақстан жер бедерінің негізгі сипаты. Батыс Қазақстан облысы жер бедерінің басты ерекшеліктері

Жаңа бөлім

Сабақтың құрылымы

Әр кезең оқушылардың білімін белсендіруге, жаңа мазмұнды түсіндіруге және карта арқылы талдауға бағытталған.

1) Ұйымдастыру кезеңі

3 минут
  • Оқушылармен амандасу.
  • Оқушыларды түгендеу.
  • Сабаққа дайындығын және психологиялық көңіл күйін тексеру.

2) Үй тапсырмасын тексеру

шамамен 10–12 минут

Сұрақтар

  1. Орта ғасырларда қазақ жерінің зерттелуіне қай халық өкілдері көбірек үлес қосты?
  2. Әбу Насыр әл-Фарабидің негізгі еңбектері қандай?
  3. Махмұд Қашқаридің негізгі еңбектері қандай?
  4. Қазақ жерінің зерттелуіне үлес қосқан қытай саяхатшылары кімдер?
  5. Қазақ жерінің зерттелуіне үлес қосқан еуропалық саяхатшылар мен елшілер кімдер?

Қосымша тапсырмалар

  • «Қазақстанның зерттелу тарихы» кестесін тексеру.
  • «Ш. Ш. Уалиханов кім?» сұрағына қысқаша жауап алу.

3) Жаңа тақырыпқа көшу

  • ХVІ–ХІХ ғасырлар аралығында Қазақстан аумағында болған тарихи оқиғаларды еске түсіру.
  • Осы оқиғалармен байланысты қазақ жерін зерттеуге үлес қосқан зерттеушілермен таныстыру.
  • Ш. Уалихановтың сапарлары мен негізгі зерттеу жұмыстарын қарастыру.
  • Неліктен Ш. Уалихановқа жеке тақырып берілгенін анықтау.

4) Жаңа тақырыпты меңгерту

Тарихи кезеңдегі зерттеулердің бағыттарын, ұйымдастырылуын және негізгі нәтижелерін карта арқылы талдау.

  1. Қадырғали Қосынұлы мен С. Ремезов еңбектері.
  2. XVIII ғасырда І Петрдің зерттеулерге ықпалы.
  3. XVIII ғасырдағы әскери экспедициялар.
  4. П. П. Семенов-Тянь-Шанский, Н. А. Северцов, И. В. Мушкетов, А. Н. Краснов, Л. С. Берг еңбектері мен маршруттарын қарастыру және талдау.

5) Жаңа тақырыпты бекіту

Кескін картаға зерттеушілер жүрген бағыттарды түсіру.

6) Сабақты қорытындылау

Қорытынды сұрақтар

  1. ХVІ–ХІХ ғасырларда Қазақстан аумағын қандай зерттеушілер зерттеді?
  2. Олардың басты еңбектері қандай?
  3. П. П. Семеновқа «Тянь-Шанский» атауы не үшін берілді?

Негізгі ой

Қазақстанды физикалық-географиялық тұрғыдан зерттеу картографияны, табиғи нысандарды сипаттауды және ғылыми жүйелеуді күшейтті; бұл жұмыс елдің танымдық әрі тарихи дамуына ықпал етті.

7) Бағалау

Сабаққа белсенді қатысып, карта бойынша талдау жасап, қорытынды шығара алған оқушыларға жоғары баға қойылады.

8) Үй тапсырмасы

  • 7-параграф сұрақтарына жауап беру.
  • «Қазақстанның зерттелу тарихы» кестесіне ХVІ–ХІХ ғасырлардағы физикалық-географиялық зерттеулер туралы деректерді енгізу.