Қазақша рефераттар

Қазақстан ауыл шаруашылығын ұжымдастыру жылдарында

Сабақтың мақсаттары

Білімдік

Қазақстандағы ауыл шаруашылығын ұжымдастыру кезеңінің басты ерекшеліктерін түсіндіру, сонымен қатар сол жылдардағы экономикалық ахуал туралы мағлұмат беру.

Дамытушылық

Жүйелі ойлау мен еркін сөйлеу дағдыларын дамыту, оқушылардың қоғамдық-саяси білімін кеңейту.

Тәрбиелік

Ел тарихына құрметпен қарауға баулу, маңызды мәселелер арқылы отансүйгіштік қасиеттерін қалыптастыру.

Сабақтың құрылымы

Кезең-кезеңімен жоспар

I. Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылардың назарын сабаққа шоғырландыру, тақырып пен мақсаттарды қысқаша таныстыру.

II. Үй тапсырмасын тексеру

1-тапсырма

3–4 оқушыдан өткен тақырып бойынша қысқаша түсінік сұрау.

2-тапсырма: жуан және жіңішке сұрақтар

  1. Индустрияландыру жылдары қандай өндіріс орындары іске қосылды? Шымкент қорғасын зауыты, Балқаш мыс қорыту зауыты, Ащысай полиметалл комбинаты.
  2. Кеңес елінде индустрияландыру бағыты қай жылы қабылданды? 1927 жыл.
  3. Азамат соғысы қарсаңында Қазақстанда қанша өндіріс орны болды? 10 мың.
  4. Түрксіб құрылысы қашан басталды? 1927 жыл.
  5. 1930–1932 жылдардағы аштықта Қазақстанда қанша адам қырылды? 2,1 млн адам.

III. Білімді жан-жақты жетілдіру

3-тапсырма: «Тарихи тұлға карточкасы». Оқушылар алдын ала берілген үй тапсырмасы бойынша Сталинге ашық хат жазған қазақтың белгілі қайраткерлері туралы зерттеп, өз жұмыстарын қорғайды.

Жүргізу тәсілі

Үлкен парақтардан жасалған карточкаларға тарихи тұлға туралы негізгі деректер жазылады:

  • Аты-жөні
  • Өмір сүрген кезеңі
  • Шығу тегі
  • Білімі
  • Кәсіби қызметі, атқарған лауазымдары
  • Қатысқан оқиғалары
  • Жаңалығы, еңбегі
  • Ескертпелер (отбасы, балалары т.б.)

IV. Жаңа сабақ

Соғыстан кейінгі ахуал

  • Өнеркәсіптің жағдайы
  • Ауыл шаруашылығының күйі
  • Ашаршылық мәселесі

Индустрияландыру

  • Жаңадан салынған өндіріс орындары
  • Түркістан–Сібір теміржолы (Түрксіб)
  • Қазақстанның КСРО-ның шикізат базасына айналуы

Ұжымдастыру

  • Ұжымдастыру бағытының қабылдануы (1929)
  • Ф. И. Голощекиннің «Кіші Қазан» саясаты
  • Байлардың мал-мүлкін тәркілеу

Саясаттың мәні

Кеңес идеологиясы бойынша мемлекет «жұмысшылар мен шаруалардың үкіметі» саналды, сондықтан байлық пен жеке меншікке орын болмауы керек деп түсіндірілді. Осы ұстанымның негізінде 1928 жылғы 27 тамызда байлар мен ауқатты шаруалардың мал-мүлкін тәркілеу және мемлекетке өткізу туралы шешім қабылданды.

Күштеп ұжымдастырудың зардаптары

Мал шығыны

Ұжымдастыру қарсаңында мал саны 40,5 млн болса, 1933 жылы 4,5 млн-ға дейін кеміді.

Ашаршылық

1930–1932 жылдар қарсаңында халық саны 6,2 млн болса, соның 2,1 млн-ы аштықтан қырылды. 1,7 млн адам Қазақстаннан тыс аймақтарға көшіп кетті.

Демографиялық өзгеріс

Жаппай өлім-жітім мен көші-қон халық құрамына ауыр әсер етіп, ұзақ мерзімді демографиялық салдарға әкелді.

Қарсылық және қоғамның үн қатуы

Ұжымдастыру саясатына қарсылық күшейді. Ашаршылықтың себептері мен салдары туралы мемлекет және қоғам қайраткері Т. Рысқұлов 1933 жылдың наурызында Сталинге ашық хат жолдаған.

Тұлғалар

Т. Рысқұлов С. Сәдуақасов М. Дәулетқалиев Е. Алтынбеков Қ. Қуанышев Ғ. Мүсірепов М. Ғатауллин

Кейін Голощекин 1933 жылы биліктен алынды.

Дереккөз белгісі

Жамбыл облысы, Жуалы ауданы, Б. Момышұлы ауылы, №29 Александр Герцен атындағы орта мектеп.

Үсенқұлова С. Е.