Бала бидің батыры кім

Сабақ туралы қысқаша мәлімет

Тақырып

Ана – теңдесі жоқ құдірет

Сабақтың түрі

Білімді жинақтау және қорытындылау сабағы

Әдіс-тәсілдер

  • Сұрақ-жауап
  • Іздендіру
  • Салыстыру

Пәнаралық байланыс

  • Орыс тілі
  • Ағылшын тілі
  • Қазақ тілі

Көрнекіліктер

  • Н. Г. Хлудовтың «Көш» суреті
  • Ғ. Мүсіреповтың портреті
  • Бата сөздер

Сабақтың мақсаты

Білімділік

Ғабит Мүсіреповтің «Ананың анасы» әңгімесін қорытындылау, алынған білімді жүйелеу және бекіту.

Тәрбиелік

Оқушыларды ананы құрметтеуге, мейірімділікке және сыйластыққа тәрбиелеу.

Дамытушылық

Оқушылардың белсенділігін арттырып, ойлау және пікір айту дағдыларын дамыту.

Сабақтың барысы (ойын түріндегі жоспар)

  1. 1) Бәйге

    Зымыран сұрақтар

  2. 2) Көкпар

    Мақал-мәтел айту

  3. 3) Тіл – өнер (полиглот)

    Тақтамен жұмыс

  4. 4) Жанды сөз

    Кітаппен жұмыс

  5. 5) Білгірлер

    Дәптермен жұмыс

  6. 6) Ділмар

    Түйінді ой айту

Ұйымдастыру кезеңі

Сабақ басында оқушылар ойынның өту тәртібімен таныстырылады. Әр кезең нақты тапсырмалар арқылы білімді бекітуге және ой қорытуға бағытталады.

1) Бәйге: зымыран сұрақтар

  • 1-сұрақ. «Аппақ, ақ қарбас, етектей сақалын балуан бармақтарымен сипалап отырған кім?»

    Жауабы: Әйтілес қарт.

  • 2-сұрақ. Оның әңгімесін тыңдаушылар кімдер?

    Жауабы: балалар, саудагер, Рамазан, молда.

  • 3-сұрақ. Әңгіме Әйтілес қарттың ертеде өткен оқиғаны жаңғыртып айтуынан басталады. Мұны әдебиет теориясында қалай атайды?

    Жауабы: экспозиция.

  • 4-сұрақ. Бала бидің батыры кім?

    Жауабы: Жалпақ балуан.

  • 5-сұрақ. Оның шапқан елі қайсы?

    Жауабы: Ергенекті.

  • 6-сұрақ. Ергенекті елінен бірінші рет жеңілгенде Жалпақ балуан нешеде?

    Жауабы: алты жаста.

  • 7-сұрақ. Екінші рет Жалпақ балуан неге жауға шапты?

    Жауабы: намысқа шыдамағандықтан.

  • 8-сұрақ. Ергенекті елінде Жалпақ балуанның қандай құнды дүниесі бар деп ойлайсың?

    Жауабы: қалыңдығы.

  • 9-сұрақ. Жалпақ балуанның қасында қанша жігіт болды?

    Жауабы: қырық жігіт.

  • 10-сұрақ. Батырдың тілегі не еді?

    Жауабы: жауға кездесу.

  • 11-сұрақ. Бидің тілегі не еді?

    Жауабы: жылқыға кездесу.

  • 12-сұрақ. Жылқының бір шетін төңкеріп, қиқулап келе жатқанда барымташыларға кім кездеседі?

    Жауабы: тезек терген қыз.

  • 13-сұрақ. Тұтқынға түскен қызды бірінші болып кім қуады? Оның халі не болды?

    Жауабы: жылқышы әкесі; ол қаза болады.

  • 14-сұрақ. «Жаным, сен неткен жансың? Сен қазақтың қатыны шығарсың да, өзімді батыр шығар деп ойлаймын…» — бұл кімнің сөзі?

    Жауабы: (мәтінде жауап көрсетілмеген).

  • 15-сұрақ. Батыр мен оның жігіттерін Ергенекті елі неге қумады?

    Жауабы: Ергенекті елі өзге елге шабуылдап кеткендіктен.

2) Көкпар: мақал-мәтел айту

Тапсырманың мазмұны

«Ананың анасы» әңгімесіндегі ана бейнесі секілді, «Көш» суретінде де ақылды ана көш бастап келеді. Көш бастаған ананың сәлемі — аманат. Қазақта «Аманат — арға жүк» деген сөз бар. Сол аманатты «ашу» үшін оқушылар бірнеше тапсырманы орындайды: түйіншекті бір-біріне кезекпен ұсынып, әр оқушы ана туралы бір мақал-мәтел айтады.

Мысал

«Ананың көңілі балада,
Баланың көңілі далада.»

(Осы бөлімде басқа да ана туралы мақал-мәтелдер жалғастырылады.)