Қазақша рефераттар

Сабақтың көрнекілігі. Сабақтың түрі

Сабақ тақырыбы: Есептеуіш техникасының даму тарихы

Бұл сабақта оқушылар есептеуіш техниканың қалыптасу кезеңдерін, оның негізгі даму бағыттарын және электрондық есептеуіш машиналардың (ЭЕМ) қоғам өміріндегі рөлін жүйелі түрде қарастырады.

Білімділік

Есептеуіш техниканың даму тарихымен және құрылуының негізгі қағидаларымен таныстыру; ЭЕМ-нің қоғамдағы маңызын түсіндіру.

Дамытушылық

Оқушылардың ой-өрісін кеңейту және пәнге қызығушылығын арттыру.

Тәрбиелік

Ұқыптылыққа, жауапкершілікке және рухани-адамгершілік құндылықтарға тәрбиелеу.

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Сыныппен амандасу.
  • Оқушылардың сабаққа қатысуын түгендеу.
  • Сынып тазалығы мен оқу құралдарының дайындығына көңіл бөлу.

II. Үй тапсырмасын тексеру

  • Информатика дегеніміз не?
  • Компьютер дегеніміз не?
  • Ақпараттық құралдар неден тұрады?
  • Компьютердің бағдарламалық жасақтамасына нелер кіреді?
  • Бағдарламалау жүйелері не үшін қолданылады?

III. Жаңа сабақты меңгерту

Негізгі идея

Есептеуіш техника дамымай тұрған кезеңде адамдар санау үшін қол саусақтарын, тастарды және ағаш таяқшаларды пайдаланған. Кейін уақыт өте санауды жеңілдететін құрылғылар мен автоматтандырылған есептеу машиналары пайда болып, бүгінгі компьютерлерге дейінгі ұзақ эволюция қалыптасты.

Ерте кезеңдегі құралдар

  • Есепшот — деректер бойынша Қытайда немесе Египетте б.з.д. шамамен 2000–5000 жылдар аралығында пайда болған. Ресейде XVI–XVII ғасырларда кең тараған.
  • Джон Непер — XVII ғасырдың соңында логарифм ұғымын енгізіп, логарифм кестелерін құрды.
  • Д. Робертсон — 1761 жылы логарифм сызғышын жасады (идеяны Исаак Ньютон ұсынған).

Механикалық есептеу машиналары

  • Блез Паскаль — 1642 жылы 19 жасында әлемдегі алғашқы қосу машинасын жасады.
  • Готфрид Вильгельм Лейбниц — 1694 жылы Паскаль идеясын дамытып, механикалық есептеу машинасын (арифмометр) құрастырды.
  • XIX ғасыр — есептеуіш техника осы кезеңнен бастап ерекше қарқынмен дами бастады.

Компьютер дәуіріне өту: негізгі тұлғалар мен құрылғылар

  • Чарлз Бэббидж — 1833 жылы аналитикалық машинаның жобасын ұсынды. Оны жиі «компьютердің атасы» деп атайды.
  • Ада Лавлейс — 1846 жылы Бэббидж машинасына бағдарлама жазып, әлемдегі алғашқы бағдарламалаушы ретінде танылды.
  • Герман Холлерит — XIX ғасырдың соңында есептеу-перфорациялық машинаны жасады және оны өндіретін фирманың негізін қалады.
  • Говард Айкен — 1944 жылы Harvard Mark I автоматты есептеуіш машинасын құрастырды.

Алғашқы электрондық компьютерлер

  • ENIAC — 1946 жылы Пенсильвания университетінде жасалған алғашқы электрондық есептеуіш машиналардың бірі.
  • EDSAC — 1949 жылы құрастырылған компьютер.

ЭЕМ буындары

  • 1-буын (1940–1955) — алғашқы электрондық машиналар.
  • 2-буын (1955 жылдан бастап) — жартылай өткізгіштер мен транзисторлардың қолданылуы.
  • 3-буын — интегралдық схемалар негізіндегі ЭЕМ-дер.
  • 4-буын — қазіргі дербес компьютерлер осы буынға жатады.
  • 5-буын — толық қалыптасқан түрде әлі кең қолданысқа шықпаған; зерттеу және әзірлеу жұмыстары жалғасуда.

Буындар арасындағы негізгі айырмашылық — элементтік база (вакуумдық шамдар, транзисторлар, интегралдық схемалар, микропроцессорлар) мен соған сәйкес өнімділік, өлшем, сенімділік және энергия тұтыну сипаттамалары.

Тапсырмалар (карточкалар)

Төмендегі тапсырмалар жаңа тақырыпты бекітуге және негізгі даталар мен тұлғаларды есте сақтауға бағытталған.

№1 карточка

  1. Бірінші электрондық есептеуіш машина қалай аталды? Ол қай жылы жасалды?
  2. Mark I машинасы қандай элементтерге негізделген?

№2 карточка

  1. Кеңес Одағында алғашқы ЭЕМ қай жылдары жасалды? Оны кім жасады?
  2. ЭЕМ буындарын атаңдар.

№3 карточка

  1. ЭЕМ буындарының бір-бірінен айырмашылығы неде?
  2. Қазіргі дербес компьютерлер қай буынға жатады?

№4 карточка

  1. Есепшот қай ғасырларда кең тарады?
  2. Дүние жүзінде бірінші қосу машинасын кім жасады?

№5 карточка

  1. Логарифм кестесін және логарифм сызғышын жасаған ғалымдарды атаңдар.
  2. Қазіргі кезде «компьютердің атасы» деп кімді атайды?

№6 карточка

  1. Есептеу-перфорациялық машинаны кім құрды?
  2. Аналитикалық машинаның жобасын кім жасады?

Сабақты бекіту сұрақтары

  1. Бірінші электрондық есептеуіш машина қалай аталды? Ол қай жылы жасалды?
  2. Mark I машинасы қандай элементтерге негізделген?
  3. Кеңес Одағында алғашқы ЭЕМ қай жылдары жасалды? Оны кім жасады?
  4. ЭЕМ буындарын атаңдар. Олардың бір-бірінен айырмашылығы неде?
  5. Қазіргі дербес компьютерлер қай буынға жатады?

Үй тапсырмасы және бағалау

V. Үйге тапсырма

  • «Есептеуіш техникасының даму тарихы» тақырыбын қайталау.
  • Тақырып бойынша тест сұрақтарын құрастыру.

VI. Бағалау

Оқушылардың жауабы, белсенділігі және тапсырмаларды орындау сапасына қарай бағалау жүргізіледі.