Сендер қай жыл мезгілі туралы айтылғанын айтасыңдар
Сабақтың барысы
Сабақ қонақтармен амандасудан басталады. Балаларға жылы көңіл-күй сыйлайтын шағын өлең жолдары айтылады.
Шаттық шеңбері
Біз қандаймыз, қандаймыз,
Шұғылалы таңдаймыз.
Күлімдеген күндейміз,
Ренжуді білмейміз.
Қуанамын мен де,
Қуанасың сен де,
Қуанайық, достарым,
Арайлап атқан күнге!
Тақырыпқа кіріспе: қыс мезгілі
Тәрбиеші қыс туралы жұмбақ-өлең оқиды. Балалар жыл мезгілін анықтап, сұрақтарға жауап береді.
Өлең үзіндісі
Аяз қысып,
Өрнек сызып,
Терезені торлады.
Қар омбығып,
Бет домбығып,
Балдырғандар ойнады.
Кейде ұлып, кейде жұлып,
Ұйытқып боран соғады.
Айтыңдаршы, бүлдіршіндер,
Бұл қай кезде болады?
Сұрақ-жауап
Бұл қай мезгіл?
Қыс мезгілі.
Қыс мезгілінде неше ай бар?
Үш ай: желтоқсан, қаңтар, ақпан.
Қыста қандай өзгерістер болады?
Қар жауады, күн суық болады, аяз түседі, боран соғады.
«Орманға саяхат» ойыны
Балалар орманда кімдер тіршілік ететінін атайды (қоян, түлкі, қасқыр). Содан кейін қысқы орманды жақынырақ тану үшін «шанаға мініп», қиял-әлеміне саяхатқа шығады.
Саяхат кезіндегі бақылаулар
- Қар үстіндегі дыбыс: «қырт-қырт».
- Ауа райы: суық, аяз, боран.
- Естілген дыбыс: құстардың дауысы.
Кейіпкермен кездесу: Қар ханшайымы
Орманға келгенде Қар ханшайымы пайда болып, «Кім орман тыныштығын бұзған?» деп сұрайды. Тәрбиеші балалардың орман тіршілігін тамашалауға келгенін түсіндіреді. Қар ханшайымы балалардан қыс туралы не білетінін сұрайды.
Балалардың тақпақтары
Балалар қыс туралы бірнеше тақпақ айтып береді.
Нұрбек
Лебі мұздай ызғарлы,
Алып келді қыс қарды.
Қысқа түндер ұзарды,
Ұзақ түндер қысқарды.
Аяз сүйіп қарсы алған,
Жердің аппақ тұлғасы.
Қыстың айы — Қаңтардан
Басталады жыл басы.
Фариза
Аппақ-аппақ жапалақтап,
Қар жауады тынбастан.
Қалың орман қар жамылған,
Маужырайды түнгі аспан.
Мирас
Бір топ бала сырғанап,
Барады, әне, жарысып.
Қалды артында қыр, алап,
Іздерінен қар ұшып.
Қырау қатып жағаға,
Аяз беттен өбеді.
Бірі мініп шанаға,
Бірі шаңғы тебеді.
Сәтте қарап тұрмайсың,
Көңілді еді қыс қандай!
Шаңғыменен зырлайсың,
Қанат бітіп ұшқандай.
Құстар туралы әңгіме және сергіту
Тәрбиеші балалардың назарын ағаш басындағы құстарға аударады. Балалар қыстап қалатын құстарды атайды: қарға, торғай, тоқылдақ.
Сергіту сәті (құстар)
Орманда қараңғы,
Бәрі-бәрі ұйқыда.
Үкі ғана ұйықтамапты,
Маңғазданып қатты отыр.
Әрі-бері отырды да,
Қараңғыға қанат қақты.
Қоянды бақылау
Бұта түбіне жақындағанда, балалардың қояндарды байқап қалғаны айтылады. Олар қоянның ерекшеліктерін сипаттайды: жүні үлпілдек, түсі ақ, екі құлағы бар.
Тақпақ: «Ақ қоян»
Ақ қоян-ау, ақ қоян,
Үркек қоян, сақ қоян.
Қаша берсең қалыңға,
Қорқақсың деп ат қоям.
Сергіту сәті (қоян)
Ұзын құлақ сұр қоян,
Естіп қалып сыбдырды.
Ойлы-қырлы жерлермен,
Ытқып-ытқып секірді.
Қарап еді артына,
Қиығын сап көзінің,
Келе жатқан томпаңдап,
Көжегі екен өзінің.
Балабақшаға оралу және шығармашылық жұмыс
Тәрбиеші Қар ханшайымымен қоштасып, орманда алған әсерді балабақшада бейнелеуді ұсынады. Балалар қайта оралып, дидактикалық ойын ойнайды және суретті бояйды.
Дидактикалық ойын: «Қайда бардым, не көрдім?»
Тәрбиеші: «Қыста барып орманға, ішіне біраз бөгелдік. Айтыңдаршы, балалар, орманнан біз не көрдік?»
Балалар: «Қар, Қар ханшайымы, құстар, қоян».
Шығармашылық тапсырма
Балалар үлгі бойынша алдарындағы суретті бояп, қысқы орман көрінісін толықтырады.
Қорытынды
Балалар сабаққа белсенді қатысып, қыс мезгілінің ерекшеліктерін атап, ормандағы аң-құсқа қамқор болудың маңызын түсінді. Тәрбиеші балаларды ынталандырып, алғыс білдіреді.