Экранда тетікбөлшектің комплекстік сызбасы
Білім – ақылдың көркі
Бұл мәтін сабақтан тыс өткізілетін сайыс кешінің жоспары мен жүргізілу барысын ұсынады. Сайыс оқу үдерісін жандандырып, оқушылардың логикалық ойлауын дамытуды, өз бетінше жұмыс істеу дағдыларын қалыптастыруды және пәнге қызығушылығын арттыруды көздейді.
Әдістемелік мақсаты
Оқушылардың логикалық ойлау қабілетін арттыру және өз бетімен жұмыс істеуін ұйымдастыру.
Негізгі мақсаты
Білім деңгейін тереңдету, танымдық қабілетін дамыту, пәнге қызығушылығын күшейту, ұқыптылыққа, достыққа, еңбексүйгіштікке және эстетикалық талғамға тәрбиелеу.
Пәнаралық байланыс
- Математика
- Информатика
Көрнекіліктер мен құрал-жабдықтар
- Ұлағатты сөздер
- Геометриялық денелер макеттері
- Сызу құралдарының макеттері
- Мультипроектор, экран, компьютер
- Түрлі түсті шарлар
- Музыкалық орталық (құрал-жабдықтар)
Топтар
I топ
Қарындаштар
II топ
Сызғыштар
Сайыс кешінің жоспары
Төменде бөлімдер мен уақыт мөлшері берілген. Уақытты сынып ерекшелігіне қарай ықшамдап немесе кеңейтуге болады.
I. Кіріспе
- Кіріспе бөлім — 5 минут.
II. Негізгі бөлім
- Топтардың амандасу рәсімі (эмблема, девиз) — 5 минут.
- Үй тапсырмасы: «Біліміңді байқап көр» — 3–5 минут.
- «Ашылмаған құпиялар» — 7–10 минут.
- «Әр қолда өзінің ісі» (басшылар сайысы) — 3–5 минут.
- «Құпиялы сандықшада» — 5–7 минут.
- «Адымда – ойлан!» — 2–3 минут.
- «Ойлан, тап!» — 7 минут.
- «Сиқырлы кесінді» — 10 минут.
- «Геометриялық денелер» — 7 минут.
III. Қорытынды
- Марапаттау және қорытынды сөз.
- Әділқазылар шешімі.
Сызу пәні әні
Сөзін жазғандар: Куспанова С.У., М. Нұрмағанбетов (9-сынып оқушысы).
Жүру барысы
I. Кіріспе
I.I Оқытушының кіріспе сөзі
Экранда музыкалық әуенмен сызу кітабының суреті көрсетіледі.
I.II Таныстыру
Сайысқа қатысушылар қошеметпен ортаға шақырылады.
I.III Әділқазылар алқасымен таныстыру
Әділқазылар құрамы таныстырылып, бағалау ережелері қысқаша түсіндіріледі.
II. Негізгі бөлім
II.I Топтардың амандасу рәсімі
Әр топ өз эмблемасын таныстырып, девизін айтады.
II.II Үй тапсырмасы: «Біліміңді байқап көр»
Әр топ сөзжұмбақ дайындап келеді. Қарсы топ оны шешеді. Әуен жай ойнап тұрады, экранда сызу туралы ұлағатты сөздер көрсетіледі.
II.III «Ашылмаған құпиялар»
Экранда тетікбөлшектің комплекстік сызбасы және оның аксонометриялық көрінісі беріледі: комплекстік сызбада сандар, аксонометрияда әріптер көрсетілген. Әріптер мен сандарды алмастыру арқылы шыққан сөзді мақал-мәтелмен жалғастыру қажет.
II.IV «Әр қолда өзінің ісі» (топ басшылары сайысы)
Екі қолмен бірдей жұмыс орындау: сол қолмен — үшбұрыш, оң қолмен — дөңгелек салу.
II.V «Құпиялы сандықшада»
Қобдишадан сызу құралдарының біреуін таңдап, ішіндегі сұраққа жауап береді.
1) Негізгі жазудың параметрі
185×30; 185×55; 185×40; 185×15; 185×35
2) Жазықтыққа нүктеден түсірілген перпендикуляр
Проекция
3) Бұрыш тұрғызуға арналған аспап
Транспортир
4) «Құпиялы» сыйлық
Бір ұпай қосылады
5) Екі негізі бар көпжақты дене
Призма
6) Қате сызықтарды жою құралы
Өшіргіш
7) Шеңбер тұрғызуға арналған аспап
Шеңберсызар
8) Бір негізді айналу денесі
Конус
9) Қисық сызғыш
Лекало
10) Үш көрінісі де бірдей көпжақты дене
Куб
11) Қиюшы жазықтықпен ойша қию арқылы алынған фигура
Қима
12) Алты қырлы басы және стержені бар бекіту деталі
Болт
II.VI «Адымда – ойлан!»
Геометриялық денелер ішінен үш жазықтықтағы проекциясы бірдей денені табу және проекцияны «адыммен» көрсету. Әр адым — сызуға қатысты бір термин.
Қосымша тапсырма: шеңбердің үш жазықтықтағы проекциясын да осы тәсілмен көрсету (әр адым — бір термин).
II.VII «Ойлан, тап!»
Экранда екі тапсырма беріледі:
- A) Екі проекция бойынша жетіспейтін проекцияны табу.
- B) Үстіңгі көріністі тауып, ауызша сипаттап беру.
Көрермен ойыны
Қосымша «III топ» ретінде көрермендерге тапсырма орындатуға болады.
II.VIII «Сиқырлы кесінді»
Плакатта бірнеше нүкте беріледі. Нүктелерді түзулермен қосу арқылы қазақтың ұлттық ою-өрнегін табу қажет.
I топ
Ою-өрнек құрастыру
II топ
Ою-өрнек құрастыру
Музыкалық сәлемдеме
Тапсырма орындалып жатқан кезде қысқа музыкалық үзіліс ұйымдастырылады.
II.IX «Геометриялық денелер»
«Кімде қандай кескін шығады?» тапсырмасы. Шарт: хайуанаттар бағына жаңа жануар әкелінген. Оның кескіні мынадай құрамнан тұрады:
- Денесі — айналмалы конус.
- Төбесінде — дұрыс үшбұрышты призма.
- Екі жағында — шар тәрізді екі көз.
- Мүйізі — цилиндр.
- Құлағы — жартылай овал пластина.
- Аяқтары — биік параллелепипед.
Сызу пәні әні (мәтіні)
Өлең
Сызу пәні бізді баулып, шыңдайды,
Әр сызық әр беттерде жырлайды.
Қарындашың, сызғышың — екеуі дос,
Еңбексіз-ақ жұмыссыз тұрмайды.
Қайырмасы
Сызу сызсам сергектенем,
Шаршауды да білмеймін.
Ойлы, білгір, өнерліміз,
Сызу пәнін сүйеміз.
Ұстаздардың дәрістерін,
Санамызға түйеміз.
Қорытынды
III.I Әділқазылар шешімі
Әділқазылар алқасы ұпайларды қорытындылап, жеңімпаздарды анықтайды. Қатысушылар марапатталып, сайыс кеші қорытындыланады.
Марапаттау
Үздік командалар мен белсенді қатысушыларға алғысхаттар мен сыйлықтар тапсырылады.