Қазақша рефераттар

Сабақтың тақырыбы. Оқушыларды бағалау

Сабақ барысы

Бұл сабақ Маңғыстауды «саяхат» форматы арқылы таныстырады: әр бекетте сұрақтар, ойындар және шағын тапсырмалар беріліп, оқушылардың қызығушылығы мен танымы арттырылады.

I. Ұйымдастыру кезеңі

Ынтымақтастық

Тәрбие сәті (өлең жолдары):

Әрбір адам — туысым, досым, жұрағат,

Әрбір сабақ — үйрену, ұғу, ұлағат.

Әрбір ісім — тірлік, тірек, адамдық,

Әрбір сөзім — шындық, бірлік, адалдық.

II. Үй тапсырмасын тексеру

Көрнекілік

Сабақ басталар алдында оқушылардың үйден салып келген суреттері тақтаға ілінеді.

2–3 оқушы өз суреттеріне сүйене отырып қысқаша әңгімелеп береді.

III. Тірек білім

Ойын + сұрақ

«Кім тапқыр?» — жұмбақтар

  • Қара азбан демалыс жоқ бақырады, қолы көп сансыз саусақ батырады. Тісімен қара жерді быт-шыт қылып, жер үстін борандатып шарқ ұрады.

    Жауабы: трактор

  • Қалмайды бір-бірінен, тағы озбайды, аяғын көз ілеспес ол қозғайды. Үстіне не салсаң да тиеп алып, қара інген ботасы жоқ құр боздайды.

    Жауабы: паровоз

  • Ақ сұңқар құсым ағып келеді, даусы жерді жарып келеді. Жолына бояу жағып келеді.

    Жауабы: ұшақ

Ой тастау — ситуациялық сұрақтар

Трактор, паровоз, ұшақ немен жүреді?

Бензин қалай пайда болады? Оны қайдан алады?

Отынның қандай түрлерін білесіңдер?

Бензин мен жанармай неден алынады?

Оқушылардың жауаптары тыңдалып, жаңа тақырыпқа көпір жасалады.

IV. Жаңа сабақ: Маңғыстауға саяхат

Бекеттер

Бүгін біз мұнай қоры мол Маңғыстау түбегіне «саяхат» жасаймыз. Әр мекен өз тапсырмасын ұсынады. Тапсырмаларды дұрыс орындау арқылы туған жердің құндылығы туралы көбірек білеміз.

Оқушылар дәптерлеріне күннің жадын және тақырыпты жазады.

1) Жаңаөзен — бастау нүктесі

Жаңа ұғым

Маңғыстау топырағы сортаң, ылғалы аз, көктемі созылыңқы, желді әрі ызғарлы болады. Сондықтан саяхатқа шөлге төзімді жануарды таңдаймыз. Ол — түйе.

Картамен жұмыс

Маңғыстау — Қазақстан Республикасының қиыр солтүстік-батысындағы ірі аймақтардың бірі. «Ұйқыдағы ару» атанған бұл өлке еліміздің мұнайы мен газын беріп отырған қазына түбегі.

Маңызды дерек

Жаңаөзенде 1961 жылдың қыркүйегінде тұңғыш газ фонтаны атқылады.

Слайд арқылы мұнайдан өндірілетін өнімдер туралы әңгіме жүргізіледі.

2) Жетібай кенті — алғашқы мұнай фонтаны

1961

Жетібайда 1961 жылдың 5 шілдесінде №6 бұрғылау алаңында Маңғыстаудағы тұңғыш мұнай фонтаны атқылады.

Мәтінмен жұмыс

Оқушылар мәтінді тізбектей оқиды.

Сөздік

  • Қара алтын — мұнай.
  • Кен орны — пайдалы қазба өндірілетін жер.

Сергіту сәті

Ұзын мұртты құмырсқа,

Келе жатып жұмысқа,

Алды допты қолына,

Қойды допты жолына.

Оңға шығып қарады,

Солға шығып қарады,

Үлкен тау деп ойлады.

3) Ақтау — теңіз қақпасы

Каспий

Ақтау — Маңғыстау облысының әкімшілік орталығы. Облыстың солтүстік-батысы мен батысын Каспий теңізі жағалайды.

Каспий — қазақ елінің кең дүниеге ашылған теңіз қақпасы. Ол арқылы Иран, Әзірбайжан, Түрікменстан және Ресеймен байланыс жасалады.

Жылына Ақтау порты арқылы 1 млн тоннадан астам мұнай тасымалданады.

«Кім көп біледі?» — мақалдың жалғасын тап

  • Ер елімен жақсы, жер кенімен жақсы.
  • Ұлтарақтай болса да, кіндік кескен жер артық.
  • Тау бұлағымен сәнді, жер құрағымен сәнді.

4) Қаламқас — ірі кен орны

Сұрақтар

Қаламқас — Маңғыстау түбегіндегі ірі кен орындарының бірі.

«Сиқырлы фигуралар» ойыны

Геометриялық фигураны таңдап, артындағы сұраққа жауап бер:

  • Шаршы

    Мұнайды қалай өндіреді?

  • Тіктөртбұрыш

    Мұнайды құндылығына байланысты қалай атайды?

  • Үшбұрыш

    Мұнайдан және табиғи газдан не алады?

  • Дөңгелек

    Мұнай мен газ еліміздің қай өңірлерінде өндіріледі?

  • Бесбұрыш

    Маңғыстау бұрын қалай аталған? Қазір қалай аталады?

5) Бекет ата — киелі мекен

Рухани мұра

Маңғыстау — әулиелі мекен, киелі дала, ғажайыптар өлкесі. Аңыз бойынша бұл өңір «360 әулие мекені» ретінде айтылады.

Табиғаты тылсым құпияға толы, қайталанбас көріністерімен ерекшеленеді. Тарыққанға дем, қысылғанға жар болған қасиетті Бекет ата рухы Оғыланды тауында орналасқан.

Шығармашылық тапсырма — «Ой толғау»

Слайдтарды пайдаланып, «Маңғыстауым — мәртебем» тақырыбында шағын әңгіме жазу. Уақыт: 2–3 минут. Соңында жұмыстар таныстырылады.

6) Үстірт қорығы — табиғатты қорғау

1984

Үстірт қорығы 1984 жылы Маңғыстау өңіріндегі Үстірттің шөлді табиғатын қорғау мақсатында құрылды. Қорық көлемі жағынан үлкен шөлді аймақты қамтиды.

Бұл қорықта Қызыл кітапқа енген жануарлардың 8 түрі бар.

Қорытынды сұрақ

Маңғыстаудан қандай пайдалы қазбалар өндіріледі? (Сызба құрастыру)

мұнай табиғи газ темір тас көмір марганец газ құбыры (инфрақұрылым)

V. Қорытынды кезеңі

Рефлексия

Талқылау сұрақтары:

  • Бүгінгі «саяхат» сендерге ұнады ма?
  • Не туралы білдік? Қандай жаңа ұғымдармен таныстық?
  • Маңғыстаудың табиғи, экономикалық және рухани құндылығы неде?

Үй тапсырмасы

Мәтінді оқу және мазмұнын айтуға дайындалу.

Бағалау

Оқушылардың белсенділігі мен жауаптарының толықтығына қарай бағалау жүргізіледі.