Қазақша рефераттар

Ғалымдар - Орыс тіліне физика деген сөзді алғаш енгізген үлы ғалым

«Ғажайып физика» сайысы (7–11-сыныптар)

Бұл сайыс 7–11-сынып оқушыларына арналған. Негізгі мақсат — оқушылардың білім деңгейін анықтау, логикалық ойлауын дамыту, ақпараттық мәдениетін қалыптастыру және көпшілік алдында еркін сөйлеу дағдысын жетілдіру.

Көрнекіліктер

  • Презентация
  • Физикалық құрал-жабдықтар
  • Тәжірибе жасауға арналған құралдар

Әдіс-тәсілдер

  • Ауызша жауап беру
  • Тәжірибе жасау
  • Сұрақ-жауап

Форматы

Сайыс түрінде өткізіледі. Апталық аясында оқушылардың пәнге қызығушылығын арттырып, командамен және жеке жұмыс дағдыларын күшейту көзделеді.

Қатысушыларға үндеу

Құрметті ұстаздар мен оқушылар! 16–22 қазан аралығында мектебімізде МИФ (математика, информатика, физика) апталығы өтеді. Осыған орай 7–11-сыныптар арасында ұйымдастырылатын «Ғажайып физика» сайысына қош келдіңіздер!

Сайысқа қатысушы оқушыларға сәттілік тілейміз. Рұқсат етсеңіздер, сайысымызды бастаймыз!

Сайыстың барысы

Кезеңдер

  1. 1 Таныстыру: әр оқушы өзін таныстырады.
  2. 2 Кім жылдам? викториналық сұрақтар.
  3. 3 Кім тапқыр! тақырыптық тапсырмалар.
  4. 4 Зерттеу: берілген тапсырма бойынша физикалық тәжірибе жасау.
  5. 5 Сергіту сәті: логикалық тапсырмалар («Ал, ендеше!»).
  6. 6 Сөйле, қызыл тіл: жұмбақтың шешімін тауып, орыс және ағылшын тілдеріне аудару.

2-кезең: «Кім жылдам?»

Викторина

Төмендегі сұрақтарға мүмкіндігінше жылдам әрі нақты жауап беріледі.

  1. Біздің ғаламдағы жұлдыздардың саны (шамамен)?
  2. Ғарышқа алғаш ұшырылған иттің есімі қандай?
  3. Темірқазық жұлдызын басқаша қалай атайды?
  4. Аристотельден кейін «екінші ұстаз» атанған ғалым кім?
  5. Бүкіләлемдік тартылыс заңын ашқан ағылшын ғалымы кім?
  6. Физика нені зерттейтін ғылым?
  7. Температураның қандай шкалалары бар?
  8. 1961 жылы 12 сәуірде қандай тарихи оқиға болды?
  9. Жылдамдық қандай құралмен өлшенеді?
  10. Жылу мөлшерінің ХБЖ-дағы өлшем бірлігі қандай?
  11. Ауаның қысымын анықтайтын құрал қалай аталады?
  12. Судың меншікті жылу сыйымдылығы қандай мәнге тең?
  13. Кельвин шкаласында судың қату температурасы қандай?
  14. Конвекция дегеніміз не?
  15. Меншікті жану жылуының өлшем бірлігі қандай?

3-кезең: «Кім тапқыр!»

Ұпайлық бөлім

Тақырыптар бойынша ұпайы көрсетілген тапсырмалар ұсынылады.

Ғалымдар

  • 10 ұпай — «Физика» сөзін орыс тіліне алғаш енгізген ғалым. М. В. Ломоносов
  • 20 ұпай — Заттар бөлінбейтін өте ұсақ бөлшектерден тұрады деп болжаған грек ғалымы. Демокрит
  • 30 ұпай — 1969 жылы Айға алғаш табан тіреген американдық ғарышкерлер. Н. Армстронг, Э. Олдрин

Өлшем бірліктер

  • 10 ұпай — м/с қандай физикалық шаманың өлшем бірлігі? Жылдамдық
  • 20 ұпай — м² қандай шаманың өлшем бірлігі? Аудан
  • 30 ұпай — кг қандай физикалық шаманың өлшем бірлігі? Масса

Аспаптар

  • 10 ұпай — Сұйықтың көлемін өлшеуге арналған аспап. Мензурка
  • 20 ұпай — Дененің массасын анықтайтын құрал. Таразы
  • 30 ұпай — Күшті өлшейтін аспап. Динамометр

Салт-дәстүр

  • 10 ұпай — Айтыстың ең көне түрі. Бәдік
  • 30 ұпай — «Өмілдірік» дегеніміз не? Ер-тұрман әбзелі
  • 40 ұпай — «Үш қуатты ата». Ақыл, жүрек, тіл

4-кезең: «Зерттеу»

Практика

Оқушылар электрондық оқулықтағы 1–10 зерттеу тапсырмасының ішінен бір тапсырманы таңдап, берілген нұсқаулық бойынша физикалық тәжірибе орындайды.

5-кезең: «Сергіту сәті»

Логика

  1. 1) Айдын Асқардан бойы ұзын, бірақ Жанаттан кіші. Кім ұзын?

    Жауабы: Жанат.

  2. 2) Менің атым Медет. Менің тәтемнің бір ғана інісі бар. Тәтемнің інісінің аты кім?

    Жауабы: Медет.

  3. 3) Аяз болғандықтан термометр –3° көрсетіп тұр. Осындай екі термометр неше градус көрсетеді?

    Жауабы: –3°.

  4. 4) Тік төртбұрышты бөлмеде әр қабырғасында үшеуден болатындай 8 орындықты орналастырыңдар.

    Жауабы: Бұрыштарға және қабырғалардың ортасына симметриялы орналастыру арқылы орындалады.

  5. 5) Бөлменің әр бұрышында бір мысықтан отыр. Әр мысыққа қарсы үш мысықтан көрінеді. Бөлмеде неше мысық бар?

    Жауабы: 4 мысық.

6-кезең: «Сөйле, қызыл тіл»

Қазақша: 10 ұпай Орысша: 10 ұпай Ағылшынша: 10 ұпай

Оқушылар жұмбақтың шешімін табады және оны орыс, ағылшын тілдеріне аударады.

  1. 1) Аса қажет өмірге халық үшін, пайдаланады күн сайын жарық үшін.

    Жауабы: ток — ток — energy

  2. 2) Жоқ өзінде бас та, қас та, мойын да. Ұзындығы жазулы тұр бойында.

    Жауабы: сызғыш — линейка — ruler

  3. 3) Суға салсаң батпайды, отқа салсаң жанбайды.

    Жауабы: мұз — лёд — ice

  4. 4) Қабат-қабат қаптама, ақылың болса аттама.

    Жауабы: кітап — книга — book

  5. 5) Бар ма, жоқ па — оны анық білмейсің. Ол жоқ жерде өмір сүріп жүрмейсің.

    Жауабы: ауа — воздух — air

  6. 6) Жұрттың бәрі соны сүйеді, бірақ қарағысы келмейді.

    Жауабы: күн — солнце — Sonne

Автор туралы

Ақмола облысы, Целиноград ауданы, Красноярка ауылы, №25 орта мектебінің физика және информатика пәнінің оқытушысы — Харахаз Айнұр.