Жеміс - жидектертер мен көкөністерді тоңазытқышта сақтаған дұрыс
Денсаулық пен медицинаға қатысты 5 аңыз
Медицина дамыған сайын зиянды және пайдалы нәрселер туралы ақпарат көбейді. Алайда кең таралған кеңестердің бәрі бірдей шындыққа сай келе бермейді. Төменде күнделікті өмірде жиі кездесетін бес пікірді нақтылап, қайсысы аңыз, қайсысы шындыққа жақын екенін қарастырамыз.
1) Жараға сутегі тотығын (перекись) құю міндетті
Сутегі тотығы жараны залалсыздандырып, тез жазылуына көмектеседі деген пікір әлі күнге дейін кең таралған. Дегенмен дәріханаларда жиі кездесетін 3% сутегі тотығының жараға тигізер пайдасы айқын дәлелденбеген: ғалымдар оның жарақат жазылуына көмегін нақты көрсететін деректерді таба алмады, ал антисептикалық әсері жөнінде зерттеулер әлі де жалғасып келеді.
Алғашқы көмек тұрғысынан алғанда, сутегі тотығы йод сияқты сенімді антисептик ретінде қарастырылмайды. Себебі көптеген микроағзаларда Н2О2-ні тез ыдырататын ферменттер бар, сондықтан бактерия санының азаюы көбіне уақытша болуы мүмкін.
Соған қарамастан, сутегі тотығын мүлде жоққа шығаруға болмайды: ол ағын су секілді жараны механикалық тұрғыдан тазартуға (көбіктену арқылы кір-қоқысты шығарып) көмектесуі ықтимал.
2) Вирусқа қарсы препараттар тұмаудан толық қорғайды
Өкінішке қарай, тұмау мен ЖРВИ-дың алдын алуға немесе ауру кезінде айқын көмектесуге арналған вирусқа қарсы дәрілердің тиімділігі жиі асыра бағаланады. Кейбір препараттардың әсері тұмаудың тек А түрінде байқалуы мүмкін: олар симптомдарды жеңілдетіп, аурудың ұзақтығын шамамен бір күнге ғана қысқартуы ықтимал.
Негізгі ой:
Әсері болса да, ол көбіне шектеулі және барлық ауа-тамшылы жолмен жұғатын вирустық инфекциялар үшін әмбебап шешім емес.
Бұдан бөлек, «пайдалы шығар» деген оймен орынсыз қолдану жанама әсерлерге әкелуі мүмкін. Сондықтан дәріні өз бетіңізше таңдаудан гөрі, дәрігер кеңесіне сүйенген дұрыс.
3) Күңгірт жерде оқу көзді міндетті түрде нашарлатады
Көлеңкелеу жерде оқудың ыңғайсыз екені рас: жарық жеткіліксіз болғанда көз бұлшықеттері көбірек жұмыс істейді, көзді ашып-жұму жиілігі азайып, шырышты қабық кебуі мүмкін. Соның салдарынан көз тез шаршайды.
Бірақ бұл жағдай міндетті түрде көру қабілетін «нашарлатады» дегенді білдірмейді. Яғни күңгірт жерде оқу көбіне жайсыздық пен шаршауды күшейтеді, алайда оның көру жүйесіне айтарлықтай, қайтымсыз зиян келтіретіні туралы тұжырым біржақты емес.
4) Жеміс-жидек пен көкөністі тоңазытқышта сақтау құнарын азайтады
Көп жағдайда тоңазытқышта сақталған жеміс-жидек пен көкөністің нәрлілігі жақсы сақталады. Кей өнімдер тіпті жиналғаннан кейін жасыл күйін сақтау үшін тез арада мұздатуға жіберіледі.
Мәтіндегі дерекке сәйкес, қаражидек, жүгері, үрмебұршақ сияқты кейбір өнімдердің тоңазытқышқа түскеннен кейін витаминдері артуы да мүмкін.
Неге бұл маңызды?
Жылы әрі ылғалды орта — көкөністер үшін қолайсыз факторлардың бірі. Сондықтан дұрыс температурада сақтау көбіне тиімдірек.
5) Холестерині жоғары тағамдар міндетті түрде зиян
Холестерин — ағзаға қажет зат: ол жасуша мембранасының тұрақтылығын қамтамасыз етуге қатысады әрі күн сәулесінің әсерімен D дәруменін, сондай-ақ кортизол, прогестерон, эстроген және тестостерон сияқты гормондарды түзу үдерістеріне араласады.
Тағамдағы холестериннің өзі жүрек-қан тамыр жүйесіне міндетті түрде зиян келтіреді деп ойлау дұрыс емес. Дәрігерлер «холестерин жоғары» деп дабыл қаққанда, әңгіме көбіне тағамнан келген холестерин емес, қанда айналып жүрген холестерин мен оның алмасуы туралы болады.
Холестерин алмасуының бұзылуы — нағыз қауіп белгісі. Оған жол бермеу үшін қандағы холестерин деңгейін бақылап, жүйелі түрде талдау тапсырып, терапевт кеңесіне жүгінген жөн.