Жаңа кезеңдегі білім берудің өзекті мәселесі жас ұрпаққа адамгершілік - рухани тәрбие беру
Адамгершілік — адамның нұрлы шуағы
Жаңа кезеңдегі білім берудің өзекті міндеті — жас ұрпаққа рухани-адамгершілік тәрбие беру. Құнды қасиеттерді сіңіріп, рухани бай тұлға қалыптастыру баланың дүниеге келген сәтінен-ақ басталуы тиіс.
Тәрбиенің бастауы — балалық шақ
Халық даналығы: «Ағаш түзу өсуі үшін оған көшет кезінде көмектесу керек, ал үлкен ағаш болғанда оны түзете алмайсың» дейді. Сондықтан бала бойына жастайынан ізгілік, мейірімділік, қайырымдылық, адамгершілік секілді қасиеттерді сіңіруде, сондай-ақ өз-өзіне сенімділік тәрбиелеуде отбасы мен педагогтардың рөлі шешуші.
Адамгершіліктің тіректері
Адамгершіліктің негізі мінез-құлық нормалары мен ережелерінен тұрады. Ол адамдардың іс-әрекеті мен жүріс-тұрысынан көрініп, моральдық өзара қарым-қатынасты реттейді.
Отанға сүйіспеншілік
Елге адалдық пен жауапкершілікті ұғындыру.
Адал еңбек
Қоғам игілігі үшін еңбек етуге ынталандыру.
Өзара көмек
Бірлік, жанашырлық, қолдау мәдениетін орнықтыру.
Құрмет пен ізет
Үлкенді сыйлау — адамгершіліктің берік іргетасы.
Бұл құндылықтар сана, сезім, мінез-құлық және өзара қатынастың ажырамас элементтері болып табылады. Олардың өзегінде қоғамның қоғамдық-экономикалық құндылықтары жатыр.
Руханилық — тұлғаның сапалық көрсеткіші
Руханилық адамның мінез-құлқын қалыптастырып, ар-ұят, өзін-өзі бағалау және адамгершілік сапалардың дамуына ықпал етеді. Бұл өз кезегінде мейірімділік пен ізгілікке жетелейді.
Рухани-адамгершілік тәрбие өзін-өзі ұстау дағдыларының нормаларын бекітіп, ұжымдағы қарым-қатынас мәдениетінің тұрақтылығын қалыптастырады. Жеке адамның адамгершілік санасының деңгейі оның мінез-құлқы мен іс-әрекетін айқындайды.
Маңызды ескерім
Сана қалыптасуы бала мектепке бармай тұрып-ақ басталады: қоғам туралы алғашқы ұғымдар жақын адамдардың өзара қарым-қатынасын бақылау арқылы орнығады.
Күнделікті көңіл бөлу қажет
Әр баланың жеке тұлғасына қамқорлық жасау — бүгіннің де, ертеңнің де талабы. Бұл ата-аналар мен педагогтардың тұрақты назарын қажет етеді.
Орта мен өнеге: жақсы жолдастың ықпалы
Баланы жақсы қасиеттерге және мәдениетке тәрбиелеуде тәрбиелі адаммен жолдас болудың әсері зор екенін халқымыз ертеден-ақ бағалаған. Мұны төмендегі мақалдар айқындайды:
«Жақсымен жолдас болсаң — жетерсің мұратқа, жаманмен жолдас болсаң — қаларсың ұятқа».
«Жаман дос жолдасын жауға тастайды».
Мақал-мәтелдер, жұмбақтар, айтыс пен өлеңдер — адамгершілік тәрбиенің мықты арқауы. Олар ұлттың өмірлік тәжірибесін жинақтап, жас ұрпақтың дүниетанымын байытады.
Қорытынды ой
Адамгершілік — адамның рухани байлығы. Ол болашақ ұрпақты ізгілік бесігіне бөлейтін руханият дәуіріне бастайтын сенімді қадам. Адамгершілік тәрбиенің нәтижесі — тұлғаның қоғамдық құнды қасиеттері мен сапаларының, сондай-ақ оның қарым-қатынас мәдениетінің қалыптасуы.
Адамгершілік қоғамдық сананың басты белгілерінің бірі болғандықтан, ол адамның мінез-құлқымен, іс-әрекетімен, қарым-қатынасымен және көзқарасымен танылады.
Автор туралы
- Өңір
- Алматы облысы, Панфилов ауданы
- Мектеп
- Әулиеағаш орта мектебі
- Мамандығы
- Қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі
- Аты-жөні
- Мухтарханова Бақыткүл Диханбайқызы