Қазақша рефераттар

Қазақ тіл білімінің атасы кім

Сабақ туралы қысқаша мәлімет

Бұл сабақ жоспары орыс тілді сыныптардағы 6-сынып оқушыларына арналған. Тақырып: Ілияс Жансүгіров. «Көкшетау» («Құлагер» поэмасынан үзінді).

Мақсаты

  • Ілияс Жансүгіровтің өмірі мен шығармашылығы туралы білім қалыптастыру.
  • «Көкшетау» өлеңімен таныстыру арқылы өнер құдіретін сезіндіру.
  • Мәнерлеп оқу дағдысын, танымдық белсенділікті, іздену мен ойлау әрекетін дамыту.
  • Табиғат сұлулығын қадірлеуге, өнерді сүюге тәрбиелеу.

Ұйымдастыру параметрлері

Пәнаралық байланыс
Қазақ тілі, география
Сабақ түрі
Жаңа сабақ
Әдіс-тәсілдер
Мәнерлеп оқу, түсіндіру, сұрақ-жауап, шығармашылық жұмыс, талдау
Көрнекіліктер
Ақын портреті, шығармалар жинағы, интерактивті тақта

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру.

II. Тіл ұстарту (блиц-турнир)

Өткен тақырыптарды еске түсіру үшін қысқа сұрақтар қойылады:

  • «Ғылым таппай мақтанба» өлеңін кім жазған?
  • Абайдың шын аты кім?
  • Қазақ тіл білімінің атасы кім?
  • Оның қандай мысалын оқыдыңдар?
  • Қай ақын жүз жыл жасаған?
  • Сәкен Сейфуллин «Дала» өлеңінде нені жырлаған?

III. Жаңа тақырыпты меңгерту

Эпиграф

Ілияс Жансүгіров — қазақ әдебиетінің көгіндегі аз ғана жарық жұлдыздардың бірі.

— Ә. Тәжібаев

Мұғалімнің кіріспе сөзі арқылы ақынның әдебиеттегі орны мен шығармашылық ерекшелігі қысқаша таныстырылады.

IV. Сөздік жұмысы

Интерактивті тақтадан сөздер көрсетіліп, оқылып, мағынасы түсіндіріледі:

Негізін қалаушы

основатель

Қоғам қайраткері

общественный деятель

Құрбан

жертва

Қайрат, күш, қуат

сила, мощь

Халықтар бірлігі, ынтымағы

единство, солидарность народов

Үлес қосқан

внес вклад

Нәр

живительная сила

Рух

дух

Сонымен қатар «өнердің қуатты күші» ұғымы талқыланып, мәтін мазмұнымен байланысы ашылады.

V. Мәтінмен жұмыс: өмірі мен шығармашылығы

Оқушылар оқулықтағы І. Жансүгіровтің өмірі мен шығармашылығы туралы мәтінді мұқият оқып, тірек-сызба құрастырады және дәптерге жазады.

Тірек-сызба үлгісі

Ілияс Жансүгіров

  • 1894–1938 жж. өмір сүрген көрнекті жазушы, қоғам қайраткері
  • Алматы облысында туған
  • Поэзия, проза, драма жанрларында қалам тербеген
  • Шығармалары: «Таныс», «Күйші», «Дала», «Құлагер», «Жолдастар», «Кек» және т.б.
  • Репрессия құрбаны

VI. Теорияны қайталау: теңеу мен эпитет

Теңеу

Көркем суреттеуде затты не құбылысты басқа бір затпен не құбылыспен салыстыра бейнелеу.

Эпитет

Заттың не құбылыстың сипатын, сапасын айқындайтын бейнелі сөз.

VII. Өлеңмен жұмыс: «Көкшетау» (үзінді)

І. Жансүгіров көптеген өлеңдерінде туған жер табиғатын көркем суреттейді. Бұл мәтін — ақынның «Құлагер» поэмасынан алынған «Көкшетау» үзіндісі.

Жұмыс бағыттары

  1. Өлеңді мәнерлеп оқу.
  2. Мазмұны бойынша сұрақтарға жауап беру:
    • Көкшетаудың табиғатын ақын қалай суреттеген?
    • Қандай теңеулер мен эпитеттер қолданған?
  3. Өлеңнен теңеу мен эпитеттерді тауып, дәптерге жазу.

Мысалдар (дәптерге жазуға арналған)

Ағын судай таудан ұдай сұлудың көзіндей тоты құстай қыз орман жасыл барқыт асыл құндыз

VIII. Рефлексия

Оқушылар сабақтан алған әсері мен түсінген ойларын ауызша бөліседі.

IX. Бағалау

Оқушылардың жауаптары, талдауы, мәнерлеп оқуы және белсенділігі бойынша бағалау жүргізіледі.

X. Үй жұмысы

  • Оқу: 128–133-беттер.
  • Кесте-сызба бойынша жазушының шығармашылығын әңгімелеу.
  • Өлеңнен ұнаған шумақтарды жаттау.