Сиқырлы сандықты ашу
Сабақ тақырыбы: Түбір мен қосымша
Бұл сабақта оқушылар түбір сөз бен қосымшалы сөздің айырмашылығын түсініп, сөз құрамын талдау дағдысын дамытады. Оқу үдерісі сұрақ-жауап, ой қозғау және талдау әдістері арқылы ұйымдастырылады.
Мақсаты
Оқушылардың «түбір мен қосымша» тақырыбы бойынша білімін кеңейту, сөз құрамын дұрыс талдауға үйрету және сауатты жазу дағдысын бекіту.
1) Білімдік
Түбір сөз бен қосымшалы сөздерді ажыратады, түбірге тиісті қосымшаларды жалғай алады.
2) Дамытушылық
Жаттығулар арқылы ойлау қабілетін арттырып, қиялын дамытады, көркем жазуға дағдыланады.
3) Тәрбиелік
Сауаттылыққа, білімділікке, мейірімділік пен адамгершілікке тәрбиелейді.
Сабақ барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
Оқушылар қонақтармен амандасады. Интерактивті тақтадағы суреттерге қарап, пікір алмасады.
Талқылау сұрақтары
- Қай суретті таңдаймыз? Неліктен?
- Екінші суреттегі бала неге ренжулі деп ойлайсыңдар?
- Ренжудің себебі не болуы мүмкін?
Сабақты бастауға арналған өлең
Бес болсын алар бағамыз,
Білімнен бақыт табамыз.
Өнер-білім көп тоқып,
Өсе берсін санамыз.
2) Үй тапсырмасын тексеру
Сурет бойынша сөйлем құрастыру және талдау жұмысы орындалады.
Негізгі сөйлем: «Бала әжеге көмектесті.»
- Сөйлемді қосымшасыз оқып көру.
- «Әжеге» сөзіне сөз құрамына талдау жасау.
- «Әжеге» сөзіне дыбыстық талдау жасау.
3) Күннің атын жазу және білімді бақылау
Сөздің түбірі мен қосымшасын анықтау арқылы білімдері тексеріледі.
Үлгі
мал + -шы = малшы
Үлгі
дәптер + -лер = дәптерлер
Назар
Түбір сөз өзгермейді, қосымша мағына үстейді.
4) Топтастыру тапсырмасы
Түбір сөздерді бір бөлек, қосымшалы сөздерді бір бөлек топтап жазыңдар:
5) Ребус және мақал-мәтелдер
Ребусты шешіп, шыққан сөзді сөз құрамына талдаңдар. Одан кейін мақал-мәтелдерді жалғастырыңдар.
Мақал-мәтелдерді жалғастыр
- Кітап — білім бұлағы.
- Оқу — білім бұлағы, білім — өмір шырағы.
- Оқу — инемен құдық қазғандай.
- Білекті бірді жығады, білімді мыңды жығады.
- Оқу — тозбайтын, білім — таусылмайтын кен.
Өлең оқыту
Оқушылар кезекпен мәнерлеп оқиды, дыбыстау мен екпінге көңіл бөледі.
6) Жұмбақтар
Жұмбақты шешіп, жауабын тексеріңдер (шешуі әр жұмбақтың астында берілген).
Қабат-қабат қаттама,
Ақылың болса аттама.
Шешуі
Кітап
Қате жазып жаңылсаң,
Тазалайды ол бәрін сап.
Шешуі
Өшіргіш
Тілі жоқ өзінде,
Сөзі бар ізінде.
Шешуі
Қаламсап
Темір тілді,
Күміс үнді.
Шешуі
Қоңырау
7) Шығармашылық жұмыс
Өлеңнің ұйқасын тауып, мағынасын ашыңдар. Әр жолдағы бос орынды сәйкес сөзбен толықтырыңдар.
Еңбексүйгіш … құмырсқа
Ерте шығып … жұмысқа
Жазда астық … тасиды
Толтырады ас … үйді.
Қыстай тыныш … жатады,
Рақатқа … батады.
8) Қорытындылау
Тиісті қосымшаларды жалғап жаз
Бүгін сабақта … үйрендім.
Бүгін сабақта … қызықты болды.
Бүгін сабақта … қиын болды.
Келесі сабақта … білгім келеді.
Үй тапсырмасы
Шығарма жазу: «Кітап — білім бұлағы».
«Сиқырлы сандық» және бағалау
Сандық ішіндегі белгілердің мәнін бірге талқылаймыз.
Гүл
Өмірлерің гүлдей жайнай берсін.
Шар
Мектепте мерекелер көп болсын.
Мысық
Барлық жан-жануарға қамқор болыңдар.
Күн
Көңілдерің күндей ашық, мейірімді болсын.
5 саны
Бүгінгі бағаң одан да жоғары жетістіктерге жетелесін.