Сынып өміріндегі түрлі сәттерді талдау
Тәрбие сағатының тақырыбы
«Доссыз өмір – тұзсыз ас» (сайыс)
Мақсаты
Оқушыларды шынайылыққа, адамгершілікке, әсемдікке, қарапайым болуға тәрбиелеу. Достықтың мәні — бірін-бірі қажетсіну, құрметтеу, шынайы тілектестік таныту, өзіңдей көріп сену, тірек болып қолдау, әсіресе қиын сәттерде жанынан табылу, риясыз әрі есепсіз жомарттық көрсету екенін ұғындыру.
Көрнекіліктер
- Ұлы тұлғалардың ойлары мен нақыл сөздері
- Дос туралы мақал-мәтелдер
- Газет-журналдардан алынған үзінділер
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Сыныпты сайыс форматына дайындау, топтарға бөлу және сабақтың ережелері мен мақсаттарын қысқаша нақтылау.
II. Талқылау: «Доссыз өмір – тұзсыз ас»
«Достық неден туындайды? Оны қалай түсінеміз?» деген сұрақтар төңірегінде оқушылардың ой-пікірін тыңдау, нақты өмірлік мысалдар келтіру.
III. Мұғалімнің кіріспе сөзі: достық туралы әңгіме
Достық — адамдардың бірін-бірі шын жақын көріп, қалтқысыз сеніп, тілектес әрі мұраттас болуы. Достық — адамның да, өмірдің де өзіндей сан қырлы, қасиетті ұғым; сондықтан оны бір-екі сөзбен ғана анықтап беру қиын.
Ойшыл сөзінен
«Достық өз бойына қаншама сан алуан пайдалы нәрселерді біріктіреді! Қайда барсаңыз да, ол сізге қызмет етеді: ол барлық жерде бар, ол ешқашан мезі қылмайды, ешқашан орынсыз килікпейді; ол сәттілікке жаңа сәуле береді, ал ортақтасқан сәтсіздіктер де көп мөлшерде өзінің уытын жоғалтады».
Қай кезде, қай жаста болса да, адам өміріндегі достықтың орны бөлек. Сондықтан оған жауапкершілікпен, байыппен қарау қажет. Ф. Франклин айтқандай, досты асықпай таңдаған жөн.
Достықтың негізі — достардың өмірге көзқарасы мен түсінігінің ұқсастығы, ортақ құндылықтар мен ниеттің бірлігі. Осы тұста сыныппен бірге мына сұрақты талқылауға болады: «Дос қандай болуы керек?»
IV. «Бақытты сәт» ойыны: мақал-мәтелді жалғастыр
Мұғалім мақал-мәтелдің бір-екі сөзін айтады. Оқушылар оны толық айтып табуы керек.
Тапсырмалар
- 1 Кемшіліксіз ……………………… адам ………………………
- 2 Дұшпан ………………………, дос ………………………
- 3 Жаңылмайтын ………………………, ………… тұяқ ………
- 4 …………………… жақсы, ………… көнесі ………
- 5 ………… ақшаң …………, ………… досың ………
- 6 Досы ………………………, ………… көппен ………
- 7 Досы ……………, өзі де ……………
- 8 ……… басқа қарайды, ………… аяққа ………
Жауаптар
- 1. Кемшіліксіз дос іздеген адам доссыз қалады.
- 2. Дұшпан күлдіріп айтады, дос жылатып айтады.
- 3. Жаңылмайтын жақ жоқ, сүрінбейтін тұяқ жоқ.
- 4. Киімнің жаңасы жақсы, достың көнесі жақсы.
- 5. Көп ақшаң болғанша, көп досың болсын.
- 6. Досы жоқпен сырлас, досы көппен сыйлас.
- 7. Досы жақсының өзі де жақсы.
- 8. Дос басқа қарайды, дұшпан аяққа қарайды.
V. «Жалғасын тап» ойыны: ән шумағын жалғастыр
Оқушылар екі топқа бөлінеді: бірінші топ дос туралы әннің бір шумағын (әуенсіз) айтып бастайды, екінші топ мәтінді жалғастырады.
VI. Сынып өміріндегі жағдаяттарды талдау
Достыққа қатысты сынып ішінде кездесетін түрлі жағдайларды талдап, дұрыс шешім қабылдаудың жолдарын бірлесе қарастыру: түсіністік, кешірім, қолдау, адалдық және жауапкершілік.
VII. Қорытынды
Рефлексия
Нені білдім?
Достықтың құндылығы мен оның өмірдегі маңызы туралы негізгі ойларды жинақтау.
Рефлексия
Нені игердім?
Шынайы достықты нығайтатын мінез-құлықтарды атап, өз-өзіне мақсат қою.
Сабақ форматы: сайыс. Негізгі түйін: «Доссыз өмір – тұзсыз ас».