Түсті бояулар жайлы көрнекілік құралдар
Күнделікті сабақ жоспары: Бейнелеу өнері (3-сынып)
Төменде 3-сыныпқа арналған үш сабақтан тұратын қысқа цикл берілген. Негізгі мақсат — түстерді түсіну, оларды салыстыру және суретте саналы қолдану арқылы көңіл күй мен әсерді жеткізу.
Негізгі бояу түстері
- Қызыл
- Көк
- Сары
Жалпы құрылым
- 1Ұйымдастыру кезеңі
- 2Үй тапсырмасын тексеру
- 3Жаңа тақырыпты түсіндіру
- 4Тапсырмаларды орындау
- 5Сабақты бекіту
- 6Үй тапсырмасы
Құрал-жабдықтар
- Түсті бояулар және бояу түрлері
- Түрлі түсті қарындаштар
- Көркем суретті альбомдар
- Дидактикалық және көрнекілік құралдар
- Ақ қағаз, плакаттар
Сабақ №1. Жылы және суық түстер: сен не білесің?
Тақырып: түстердің әсеріЖылы және суық түстерді қолдана отырып, суретшілер ауа райын, жыл мезгілдерін, тәулік уақытын ғана емес, адамның көңіл күйін де көрсете алады.
Сабақтың мақсаты
- а Білімділік: бояу түстері туралы терең мәлімет беру, білімді қалыптастыру.
- ә Дамытушылық: түстерді ажырата білуге жаттықтыру, бояуды дұрыс қолдануға үйрету.
- б Тәрбиелілік: сұлулыққа тәрбиелеу, табиғат пен өнердегі әсемдікті түсіне білуге баулу.
Талқылауға арналған сұрақтар
- 1 Қай жұмыстарға жылы/салқын, ыстық/суық, көңілді/мұңды, қуанышты/мазасыз деген сипаттамалар сай келеді?
- 2 Бұл шығармаларды қарағанда сен қандай сезімде боласың?
- 3 Саған қай түстер көбірек ұнайды: жылы ма, әлде суық па?
Көрнекі тәжірибе: түс неге «үлкен» көрінеді?
Жылы және суық түстердің құпиясы көп. Кейде бір түстегі пішін бізге үлкенірек болып көрінеді. Мысалы, қызыл шеңбер жасыл шеңберден үлкенірек сияқты әсер береді, ал шын мәнінде екеуі де бірдей өлшемде болуы мүмкін.
1-қадам
Сары және күлгін (немесе қызғылт сары және көк) қағаздан өлшемі бірдей екі шеңбер қиып ал.
2-қадам
Екі шеңберді беттестіріп, өлшемдерінің бірдей екенін тексер.
3-қадам
Оларды өлшемі бірдей қара немесе сұр шаршылардың үстіне қойып, әсерді салыстыр.
Үй тапсырмасы: жылы түстерді пайдаланып, табиғат көрінісін бейнеле.
Сабақ №2. Түспен көңіл күйді көрсету: жақын түстер
Тақырып: нюансСабақтың мақсаты
- а Білімділік: пән бойынша білім, білік, дағдыларды қалыптастыру.
- ә Дамытушылық: жалпы қабілеттілікті дамыту.
- б Тәрбиелілік: адамгершілік тәрбие беру.
Сабақты бастауға арналған сұрақтар
- 1 Шығармалардың көңіл күйін қалай сипаттар едің? Таңдалған гамма көңіл күйге қалай әсер етті?
- 2 І. Жансүгіровтің төмендегі жолдары қай шығармаға дәл келеді?
Жазыла есінеп жапан қыр,
Маужырап сұлап, балбырап.
Даладан, таудан көшті нұр,
Салбырап, сам жамырап.
Негізгі түсінік: жақын түстер және «нюанс»
Тыныштық әсерін беретін жұмысты жазарда қолданылатын түстер мен реңктер жақын түстер деп аталады. Олар бір-біріне ұқсас әрі үйлесімді көрінеді.
Түстер шеңберінде қатар орналасқан түстер бір-біріне ұқсас болады. Осы байланысты түстер реңкі (нюанс) деп те атайды.
Мысалдар
- Қызыл түс қызғылт сарыға да, күлгінге де жақын.
- Қызғылт сары мен күлгін — құрама түстер; құрамында қызыл реңк бар.
- Жасыл сарыға да, көкке де ұқсайды; жасылдың қандай түстерден құралатынын есіңе түсір.
Үй тапсырмасы: суық және жылы түстерді қолдана отырып, шығармашылық жұмыс орында.
Сабақ №3. Қарама-қарсы (контраст) түстер
Тақырып: контрастСабақтың мақсаты
- а Білімділік: бояу түстері туралы білімді тереңдету және қалыптастыру.
- ә Дамытушылық: түстерді ажырату, сурет салуда бояуды дұрыс қолдану дағдыларын жетілдіру.
- б Тәрбиелілік: тазалыққа, ұқыптылыққа тәрбиелеу.
Қарама-қарсы түстер жұптары
Түстер шеңберінде бір-біріне қарсы орналасқан түстер қарама-қарсы түстер деп аталады. Олар бір-біріне ұқсамайды және қатар қолданылғанда ерекше айшықталады.
- Қызыл — жасыл•контраст
- Қызғылт сары — көк•контраст
- Сары — күлгін•контраст
Тәжірибе: бір түстің әр ортада әрқалай көрінуі
Бір түстің ашық не қою болып көрінуі оның айналасындағы түске байланысты. Мұны өзің де оңай байқай аласың.
Дайында
Өлшемі мен түсі бірдей екі қызғылт сары дөңгелек және өлшемі бірдей екі шаршы керек: біреуі сары, біреуі көк.
Орналастыр
Дөңгелектерді шаршылардың үстіне қой. Қайсысы ашығырақ болып көрінеді — көк шаршыдағысы ма?
Тексер
Дөңгелектерді алып, ақ қағазға қойып салыстыр: түстері бірдей екенін көресің. Қайта орналастырғанда әсер қайта өзгереді.
Қорытынды
Қарама-қарсы түс жұптары жақын түстерге қарағанда әлдеқайда айшықты көрінеді. Сондықтан контраст үйлесімі көбіне жарқырап, назарды бірден өзіне тартады.
Үй тапсырмасы: жылы және суық түстерді қолдана отырып, табиғат көрінісін бейнеле.
Қосымша материалдар
Төмендегі атаулар — сабақтарды толықтыратын тақырыптар мен тапсырмалар жинағы (оқулық/папка материалдары ретінде қолдануға болады).
Жылы және суық түстер жайлы не білесің?
Тақырыпты қайталау және бекітуге арналған материал.
Жақын түстер гаммасының көңіл күйі
Нюанс арқылы тыныштық әсерін беру.
Қарама-қарсы түстер гаммасының көңіл күйі
Контраст арқылы динамика мен әсерді күшейту.
Қарама-қарсы түстерді араластыру
Араластыру нәтижесін бақылауға арналған тапсырмалар.
Түс натюрморттың көңіл күйін қалай өзгертеді?
Композициядағы түстің рөлі.
Күзгі гүл шоғы натюрмортының композициясы
Тепе-теңдік, ырғақ және басты элемент.
Парақ бетін қалай кеңістікке айналдыруға болады?
Перспективалық бейнелеуді үйрену. Қайталау.
Балғын суретшілер қолтаңбасы
Жеке стиль, штрих, мәнер.
Пейзаждағы сызықтық перспектива
Кеңістік пен тереңдікті беру тәсілдері.
Ашық және тұйық композициялар
Кадрлау, қозғалыс бағыты, көркем шешім.
Композицияның басты бөлігі
Назар орталығы және көру маршруты.
Күзгі пейзаждың композициясын жасаймыз
Жоспар, алдыңғы/орта/артқы көрініс.
Таңғажайып жануарлар
Қиял мен пішін құрастыруға арналған тапсырма.
Алуан түрлі ойыншықтар
Натюрморт/пішіндер және түстік шешім.
Материалмен жұмыс
Қағаз, бояу, фактура және құралдарды дұрыс қолдану.
Жаңа техника: матрицалармен жұмыс
Баспа тәсілдері мен тәжірибелік тапсырмалар.
Иллюстрация дегеніміз не?
Мәтін мен бейненің байланысы, идеяны көркем жеткізу.
Ескерту
Егер осы материалдар «жүктеу» ретінде берілсе, оларды мектептің ортақ папкасына немесе платформасына тақырып атауымен реттеп орналастырған дұрыс: сабақ нөмірі, тақырып, мақсат, тапсырма.