Қазақша рефераттар

Әдептіліктің белгісі иіліп сәлем бергені

Сабақ туралы қысқаша мәлімет

Балқаш қаласы жалпы білім беретін типтік мектеп-интернаты КММ, қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі Махтбекова Замира Айталымовна ұсынған 6-сыныпқа арналған «Шыңдау» факультатив курсы сабағы.

Тақырыбы

Ыбырай Алтынсариннің өмірі мен шығармашылығы

Сабақ түрі

Бекіту сабағы

Сабақ әдістері

  • Сұрақ–жауап
  • Бағыт-бағдар беру
  • СТО элементтері

Көрнекіліктер

  • Ы. Алтынсариннің портреті
  • Өмірі мен шығармашылығы туралы слайд материалдары
  • Кітап көрмесі
  • Семантикалық карточкалар

Мақсаты

Оқушылардың Ы. Алтынсариннің өмірі мен шығармашылығы туралы білімдерін кеңейту.

Міндеттері

  • Оқушыларды іздене білуге дағдыландыру.
  • Ой-өрісін дамыту, ойды жүйелі жеткізе білуге төселдіру.
  • Елін, жерін сүюге, еңбексүйгіштікке, адамгершілікке тәрбиелеу.

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

Сабақтың мақсаты мен жұмыс форматы нақтыланады, оқушылардың зейіні сабаққа шоғырландырылады.

II. Тыңдалым

Магнитофоннан Ы. Алтынсариннің «Кел, балалар, оқылық» өлеңі тыңдалады. Мұғалім оқушыларға: «Бұл кімнің өлеңі? Өлең қалай аталады?» деген сұрақтар қояды.

Тақырыпқа кіріспе және топқа бөліну

Мұғалім оқушылардың жауабын қорытындылай отырып, бүгінгі сабақтың Ы. Алтынсариннің өмірі мен шығармашылығына арналатынын хабарлайды. Сынып екі топқа бөлінеді. Оқушылар топ атауларын өздері ұсынады: 1-топ — «Әдеп», 2-топ — «Қанағат».

Мұғалім: «Неліктен топтарыңды осылай атадыңдар?» — деп сұрайды, әр топ өз таңдауын дәлелдейді.

1-топ: «Әдеп»

Мазмұндама

Топ мүшелері Ы. Алтынсариннің көптеген әңгімелерін оқығандарын, соның ішінде «Әдеп» әңгімесі ерекше ұнағанын айтады.

Әңгімеде ел басқарған әкім туралы баяндалады. Бірде әкім бай адаммен әңгімелесіп тұрған кезде, қастарынан бір шаруа өтіп бара жатады. Әкім шаруаға басын иіп, сәлем береді. Мұны көрген бай: «Сіз халыққа танымал адамсыз, жұрт сізді сыйлайды. Қарапайым шаруаға неге соншалық иіліп сәлем бердіңіз?» — деп сұрайды. Сонда әкім: «Ешбір ілім-білім үйренбеген адам соншалық әдеп көрсетіп, иіліп сәлем беріп тұрғанда, менің амандаспай тұруым — әдепсіздік. Одан әдепсіз болып қалайын ба?» — деп жауап береді.

Топ қорытындысы: әңгіме адамгершілікке, әдептілікке тәрбиелейді. Сол себепті топ атауын «Әдеп» деп таңдаған.

2-топ: «Қанағат»

Негізгі ой

Топ мүшелері Ыбырай атаның әңгімелері ұнағанын айтып, мысал ретінде «Қанағат» әңгімесіне тоқталады.

Әңгімеде көпке танымал Әлі атты адамнан бір кісі: «Байлық қайдан табылады?» — деп сұрайды. Әлі: «Қанағат ете білсең, қанша малың көп болса да, қанағаты жоқ адам өзін баймын деп санамайды. Ал қолындағы барға қанағат еткен адамның көңілі тыныш, өмірі де жарасымды болады. Сондықтан қанағат ете білу дұрыс: қанағат — байлық», — деп жауап береді.

Топ қорытындысы: әңгіме қанағатшылдыққа, тоқтамға, сабырлыққа тәрбиелейді. Сол себепті топ атауын «Қанағат» деп таңдаған.

Талқылау: «Әдеп» пен «Қанағат»

Мұғалім сұрақ қояды: «Балалар, “әдеп” және “қанағат” сөздерін қалай түсінесіңдер? Ұқсастығы неде?» Топтар Венн диаграммасы арқылы ойларын салыстырып, ортақ тұстарын анықтайды.

Мақал-мәтелдер (1-топ)

  • Әдепті бала — арлы бала, әдепсіз бала — сорлы бала.
  • Әдептіліктің белгісі — иіліп сәлем бергені.

Мақал-мәтелдер (2-топ)

Оқушылар қанағат пен сабыр туралы білетін мақал-мәтелдерін айтады. (Берілген мәтінде нақты үлгілер көрсетілмеген.)